Urusan najih(keberhasilan), pada yang fasih

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ

Dywedodd Yahya bin Sulaiman wrthym, dywedodd Ibn Wahb wrthyf, dywedodd Ibn Umar wrthyf fod Salim wedi dweud wrtho gan Abdullah bin Umar (boed i Allah fod yn falch ohono) a ddywedodd: Ni chlywais Umar erioed yn dweud am unrhyw reswm: 'Rwy'n amau hynny,' ac eithrio y byddai'r realiti fel yr oedd yn amau. Un diwrnod, roedd Umar yn eistedd pan basiodd dyn golygus heibio. Dywedodd Umar: 'Mae fy amheuaeth yn anghywir,' neu 'Mae'r dyn hwn yn dal i lynu wrth ei grefydd o gyfnod anwybodaeth,' neu 'Ef yw eu daroganwr. Dewch ag ef yma.' Galwyd y dyn at Umar a dywedodd wrtho ei amheuaeth a dywedodd: 'Dydw i erioed wedi gweld unrhyw beth tebyg i heddiw, lle mae Mwslim yn wynebu sgwrs.' Dywedodd Umar eto: 'Rwy'n siŵr - am fy amheuaeth - ohonoch chi oni bai eich bod chi'n dweud rhywbeth arall wrthyf.' Dywedodd y dyn: 'Roeddwn i'n arfer bod yn siaman iddyn nhw yn ystod oes y jahiliyyah'. 'Gofynnodd Umar; 'Beth yw'r peth mwyaf anhygoel y mae eich jini erioed wedi'i ddwyn i chi?'. Atebodd y dyn; 'Un diwrnod pan oeddwn i yn y farchnad, daeth y jini ataf. Roeddwn i'n gwybod ei fod yn ofnus. Dywedodd y jini; 'Onid ydych chi'n gwybod bod y jinn mewn dryswch ac anobaith ar ôl iddo droi oddi wrth weld y camelod ifanc yn eu cyfrwyau'. 'Dywedodd Umar; 'Mae Jin yn iawn. Tra roeddwn i'n cysgu ger eu heilunod, - mewn breuddwyd - yn sydyn daeth dyn yn dod â llo ac fe'i lladdodd. Yna gwaeddodd rhywun gyda gwaedd nad oeddwn erioed wedi'i chlywed mor uchel â llais y person hwnnw. Dywedodd; 'O jalih - un sydd o ddifrif wrth ymladd y gelyn - yn wir mae mater najih - llwyddiant - yn gorwedd gyda rhywun sy'n huawdl, sy'n dweud; 'Laa ilaaha illallah''. Felly neidiodd y bobl mewn syndod. Dywedais i; 'Wna i ddim ei adael nes i mi ddarganfod beth sy'n digwydd y tu ôl i hyn i gyd'. Yna gwaeddodd y dyn eto; 'O ddyn doeth, yn wir mae busnes najih gyda rhywun sy'n huawdl, sy'n dweud; 'Laa ilaaha illallah'. Felly codais i fyny ac yn fuan wedyn dywedwyd; 'Y dyn hwn yw'r Proffwyd'.