Hadith Representative
Urusan najih(keberhasilan), pada yang fasih
Imam Bukhari : 3577حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ
Yahya bin Sulaiman yatugamba, Ibn Wahb yangamba, Ibn Umar yang’amba nti Salim yamugamba okuva ku Abdullah bin Umar (Allah amusiime) eyagamba nti: Siwulirangako Umar ng’agamba olw’ensonga yonna nti: ‘Nkiteebereza,’ okuggyako nti ekituufu kyandibadde nga bwe yali ateebereza. Olunaku lumu, Umar yali atudde, omusajja omulungi n’ayitawo. Umar yagamba nti: ‘Okuteebereza kwange kukyamu,’ oba ‘Omusajja ono akyanywerera ku ddiini ye okuva mu kiseera ky’obutamanya,’ oba ‘Ye mulaguzi waabwe. Muleete wano.’ Omusajja ono yayitiddwa ewa Umar n’amutegeeza ku kwekengera kwe n’amugamba nti: ‘Sirabangako kintu nga leero, ng’Omusiraamu ayolekedde emboozi.’ Umar yaddamu nti: ‘Nkakasa - ku kwekengera kwange - ku ggwe okuggyako ng’ombuulira ekirala.’ Omusajja yagamba nti: ‘Nze nali omusamize waabwe ku mulembe gwa jahiliyyah’. ‘Umar bwe yabuuzizza nti; 'Kiki ekisinga okwewuunyisa genie wo ky'ekuleetedde?'. Omusajja n’addamu nti; ‘Olunaku lumu bwe nnali mu katale, ejjinja lyajja gye ndi. Namanya nti yali atidde. Ensigo yagamba nti; 'Tomanyi nti amajiini yali mu kusoberwa n'okuggwaamu essuubi oluvannyuma lw'okukyuka okuva ku kulaba eŋŋamira ento mu amatandiiko gazo'. ‘Umar yagamba nti; ‘Jin mutuufu. Bwe nnali nsula okumpi n’ebifaananyi byabwe, - mu kirooto - amangu ago omusajja n’ajja ng’aleeta ennyana n’agisala. Awo waliwo n’aleekaana ng’akaaba ke nnali siwulirangako nnyo ng’eddoboozi ly’omuntu oyo. Yagambye nti; 'Ayi jalih - oyo ali siriyaasi mu kulwanyisa omulabe - mazima ensonga ya najih - obuwanguzi - eri ku muntu amanyi okwogera, agamba nti; 'Laa ilaaha illallah''. Bwe batyo abantu ne babuuka nga beewuunya. Nagamba nti; 'Sijja kumuleka okutuusa nga nkizudde ekigenda mu maaso emabega wa bino byonna'. Awo omusajja n’addamu okuleekaana nti; ‘Ayi omugezigezi, mazima bizinensi ya najih eri eri omuntu amanyi okwogera, agamba nti; ‘Laa ilaaha illallah’. Bwentyo ne nyimirira era nga wayiseewo ekiseera kitono ne kigambibwa nti; 'Omusajja ono ye Nabbi'.