Wekilçilikli hadys
Urusan najih(keberhasilan), pada yang fasih
Imam Bukhari : 3577حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ
[Ýahýa bin Süleýman] bize gürrüň berdi, [Ibn Wahb] maňa gürrüň berdi, [Omar] maňa [Salim] oňa [Abdullah bin Omardan] (Allah ondan razy bolsun) gürrüň berdi diýdi. Ol şeýle diýdi: Men [Omaryň] hiç haçan hiç hili sebäp bilen: "Men şeýle bolmagyna şübhelenýärin" diýenini eşitmedim, ýöne hakykat onuň şübhelenişi ýaly bolardy. Bir gezek Omar oturypdy, birdenkä bir owadan adam geçip gitdi. Omar: "Meniň şübhelenmegim nädogry" ýa-da "Bu adam henizem jahylat döwründen bäri öz dinine eýerýär" ýa-da "Ol olaryň kahini. Ony şu ýere getiriň" diýdi. Ol adam Omaryň ýanyna çagyryldy we ol şübhesini aýtdy we şeýle diýdi: "Men şu günki ýaly musulmanyň gürrüňdeşlige sezewar bolýan zadyny hiç haçan görmedim". Omar ýene-de şeýle diýdi: "Eger maňa başga bir zat aýtmasaň, men seniň şübhelenmegime ynanýaryn". Ol adam: "Men jahylat döwründe olaryň şamanydym" diýdi. Omar sorady; — Jiniň saňa getiren iň ajaýyp zady näme? — diýip, adam jogap berdi. — Bir gün bazarda wagtym jyn meniň ýanyma geldi. Men onuň gorkandygyny bilýärdim. Jyn: — Jynlaryň eýerli ýaş düýeleri görmän, ýüz öwürenden soň çaşgynlyk we umytsyzlykda bolandygyny bilmeýärsiňmi? — diýdi. Omar: — Jyn hak aýdýar. Men olaryň butlarynyň ýanynda uklap ýatyrkam, — düýşümde — birden bir adam göle getirip, ony soýdy. Soňra kimdir biri ol adamyň sesi ýaly batly gygyrdy. Ol: — Eý jalih — duşman bilen söweşmekde çynlakaý bolan adam — hakykatdanam nejih — üstünlik meselesi — sözlü we «La ilaha illallah» diýýän adamyňkydyr — diýdi. Şeýdip, adamlar geň galyp sekirdiler. Men: — Bularyň hemmesiniň arkasynda nämeleriň bolýandygyny bilýänçäm, ony terk etmerin — diýdim. Soňra adam ýene gygyrdy; — Eý akyldar adam, hakykatdanam, nejihiň işi sözlü we «La ilaha illallah» diýýän adam bilen baglanyşyklydyr. Şeýdip, men ýerimden turdum we köp wagt geçmänkä: «Bu adam Pygamberdir» diýildi.