Urusan najih(keberhasilan), pada yang fasih

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَلِشَيْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لَأَظُنُّهُ كَذَا إِلَّا كَانَ كَمَا يَظُنُّ بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ عَلَيَّ الرَّجُلَ فَدُعِيَ لَهُ فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلَّا مَا أَخْبَرْتَنِي قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلَاسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلَاصِ وَأَحْلَاسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لَا أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ

Yahya bin Sulaimanek esan zigun, Ibn Wahbek esan zidan, Ibn Umarrek esan zidan Salimek Abdullah bin Umarrengandik (Ala pozik egon bedi berarekin) esan ziola: Ez dut inoiz Umar entzun arrazoirik gabe esaten: 'Susmoa dut', errealitatea berak susmatzen zuena izango zela izan ezik. Egun batean, Umar eserita zegoen gizon eder bat igaro zenean. Umarrek esan zuen: 'Nire susmoa okerra da', edo 'Gizon honek bere erlijioari eusten dio oraindik ezjakintasun garaitik', edo 'Haien igarlea da. Ekarri hona'. Gizona Umarrengana deitu zuten eta honek bere susmoa azaldu zion eta esan zion: 'Inoiz ez dut gaur bezalako ezer ikusi, non musulman bat elkarrizketa batekin aurrez aurre jartzen den'. Umarrek berriro esan zuen: 'Ziur nago -nire susmoaz- zutaz, beste zerbait esaten ez badidazu'. Gizonak esan zuen: 'Haien xamana nintzen jahiliyyah garaian'. 'Umarrek galdetu zuen: 'Zein da zure jenioak ekarri dizun gauzarik harrigarriena?'. Gizonak erantzun zuen; Egun batean, merkatuan nengoela, jenioa etorri zitzaidan. Banekien beldurtuta zegoela. Jenioak esan zuen: "Ez al dakizu jenioa nahasmenean eta etsitan zegoela gamelu gazteak zaldi gainean ikustean alde egin ondoren?". Umarrek esan zuen: "Jinek arrazoi du. Haien idoloen ondoan lo nengoela, amets batean, bat-batean gizon bat etorri zen behi bat ekarriz eta hil egin zuen. Orduan norbaitek oihu egin zuen, inoiz ez nuen pertsona horren ahotsa bezain ozen entzun. Esan zuen: "O jalih - etsaiaren aurka borrokan serio ari dena -, hain zuzen ere, najih-en kontua - arrakasta - elokuentea den norbaitekin dago, 'Laa ilaaha illallah' esaten duena". Beraz, jendea harrituta salto egin zuen. Nik esan nuen: "Ez dut utziko honen guztiaren atzean zer gertatzen den jakin arte". Orduan, gizonak berriro oihu egin zuen: "Oi gizon jakintsua, benetan najih-en kontua elokuentea den norbaitekin dago, 'Laa ilaaha illallah' esaten duena". Beraz, zutitu nintzen eta handik gutxira esan zuten: "Gizon hau Profeta da".