Hadith Representative
Seorang wanita yang dicerai suami tiga kali, dia tidak berhak atas tempat tinggal dan nafkah
Imam Tirmidzi : 1100حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
Dywedodd [Hannad] wrthym gan [Jarir] gan [Mughirah] gan [Ash Sha'bi]; Dywedodd [Fathimah bint Qais]; 'Cam-driniodd fy ngŵr fi dair gwaith yn ystod amser y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Nid oes gennych hawl i le i fyw a bywoliaeth''. Dywedodd Mughirah; 'Dywedais hynny wrth Ibrahim,' sylwodd; Dywedodd Umar; 'Ni fyddwn yn cefnu ar lyfr Allah a sunnah ein Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam oherwydd geiriau menyw nad ydym yn gwybod a yw hi'n dal i'w chofio neu wedi'i hanghofio'. Parhaodd Umar i ddarparu lloches a chynhaliaeth i bobl a oedd wedi cael ysgariad triphlyg. Dywedodd wrthym fod [Ahmad bin Mani'] wedi dweud wrthym [Hussyaim], wedi dweud wrthym fod [Hushain], [Isma'il] a [Mujalid] wedi dweud [Hussyaim]; ac mae wedi dweud wrthym [David] hefyd gan [Ash Sya'bi] a ddywedodd; 'Cyfarfûm â [Fatimah bint Qais]. Gofynnais iddi am benderfyniad Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno). Atebodd fod ei gŵr wedi ysgaru hi dair gwaith, yna cwynodd wrtho am lety a chynhaliaeth. Ni phenderfynodd y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) ar lety a chynhaliaeth.' Yn hadith Dafydd, dywedodd Fatima; 'Gorchmynnodd i mi dreulio 'iddah yn nhŷ Ibn Umm Maktum.' Dywedodd Abu Isa; 'Mae hwn yn hadith hasan sahih. Dyma farn rhai ysgolheigion. Yn eu plith; Al Hasan Al Basri, 'Atha` bin Abu Rabah ac Ash Sya'bi. Dyma farn Ahmad ac Ishaq hefyd. Dywedasant; 'Nid oes llety a chynhaliaeth i'r person sydd wedi ysgaru, os nad oes gan y gŵr yr hawl i gymodi mwyach.' Roedd rhai ysgolheigion o blith cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, gan gynnwys Umar ac Abdullah, o'r farn bod menywod a gafodd dri ysgariad yn cael lle i fyw a bywoliaeth. Dyma farn Malik bin Anas, Laits bin Sa'ad a Syafi'i. Dyma hefyd y farn a ddewiswyd gan Sufyan Ats Tsauri a thrigolion Kufa. Mae eraill yn dadlau; daeth o hyd i le i fyw ond dim bywoliaeth. Dyma'r farn a ddefnyddir hefyd gan Malik bin Anas, Laits bin Sa'ad a Syafi'i. Dywedodd Shafi'i; 'Rydym yn pennu'r lle preswylio yn seiliedig ar lyfr Allah. Dywed Allah Ta'ala: '..Peidiwch â'u gyrru allan o'u cartrefi a pheidiwch â chaniatáu iddynt fynd allan oni bai eu bod yn cyflawni gweithredoedd ffiaidd yn amlwg.'. Dywedasant; Yr hyn yr oedd Al Badza yn ei olygu oedd geiriau creulon wrth ei gŵr a dadleuodd nad oedd Fatima bint Qais wedi cael lle i fyw gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam oherwydd iddi ddweud geiriau creulon wrth ei gŵr. Dywedodd Shafi'i; nid yw'n cael bywoliaeth oherwydd - yn seiliedig ar - hadith y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam am stori Fatima bin Qais.