Wekilçilikli hadys
Seorang wanita yang dicerai suami tiga kali, dia tidak berhak atas tempat tinggal dan nafkah
Imam Tirmidzi : 1100حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
Bize [Hannad], [Jarir], [Mugira], [Eş Şabi] aýtdy; [Fatima bint Kaýs] aýtdy; "Ärim Pygamberiň döwründe maňa üç gezek azar berdi. Resulullah sallallahu aleýhi wesellem aýtdy: "Seniň ýaşamak üçin ýere we ýaşaýyşa hakyň ýok"". Mugira aýtdy; "Men muny Ybraýyma aýtdym" diýip, ol jogap berdi; Omar aýtdy; "Biz henizem ýat tutýandygyny ýa-da ýatdan çykarandygyny bilmeýän bir aýalyň sözleri sebäpli Allanyň kitabyny we Pygamberimiziň sünnetini terk etmeris". Omar üç gezek aýrylyşan adamlara jaý we iýmit bermegini dowam etdirdi. Bize [Ahmad bin Mani] aýtdy, bize [Husaým] aýtdy, bize [Husaým] aýtdy, [Ysmaýyl] we [Mujalid] aýtdy, [Husaým] aýtdy, bize [Dawud] aýtdy, şeýle hem [Eş Şabi] aýtdy; "Men [Fatima bint Kaýs] bilen duşuşdym. Men ondan Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) karary barada soradym. Ol adamsynyň üç gezek aýrylyşandygyny, soňra oňa ýaşaýyş we iýmit barada şikaýat edendigini aýtdy. Pygamber (sallallahu aleýhi we sellem) ýaşaýyş we iýmit barada karar bermedi". Dawut pygamberiň hadysynda Fatima: "Ol maňa Ibn Ümm Maktumun öýünde idde geçirmegi buýurdy" diýdi. Abu Isa: "Bu hasan sahyh hadys. Bu käbir alymlaryň pikiri. Olaryň arasynda: Hasan Al Basri, Atha bin Abu Rabah we Aş Sýabi. Bu hem Ahmet bilen Yshakyň pikiri. Olar: "Eger äriniň ýaraşmaga hukugy bolmasa, aýrylyşan adama ýaşaýyş we iýmit berilmeýär" diýdiler. Pygamberiň sahawatlaryndan käbir alymlar, şol sanda Omar we Abdullah, üç gezek aýrylyşan aýallara ýaşamak we ýaşaýyş jaýynyň berilýändigini aýtdylar. Bu Malik bin Anas, Leýts bin Saad we Sýafiýiň pikiridir. Bu hem Sufýan Ats Tsauri we Kufanyň ýaşaýjylary tarapyndan saýlan pikirdir. Beýlekiler bolsa, ol ýaşamak üçin ýer tapdy, ýöne ýaşaýyş ýok diýip jedel edýärler. Bu pikiri Malik bin Anas, Leýts bin Saad we Sýafiý hem ulanýarlar. Şafiý şeýle diýdi: "Biz ýaşaýyş ýerini Allanyň kitabyna esaslanyp kesgitleýäris. Alla Tagala şeýle diýýär: "..Olary öýlerinden çykarmaň we açyk-aýdyň ýigrenji işleri etmeseler, daşaryk çykmaga rugsat bermäň". Olar şeýle diýdiler: "Al Badzanyň ärine zalym sözler aýtjak bolany, ol Fatima bint Kaýsa Pygamber sallallahu aleýhi wesellem tarapyndan ýaşamak üçin ýer berilmeýändigini, sebäbi ol ärine zalym sözler aýdandygyny öňe sürdi. Şafiý şeýle diýdi: "Ol ýaşamak üçin ýer tapmaýar, sebäbi Pygamber sallallahu aleýhi wesellemiň Fatima bin Kaýsyň hekaýasy baradaky hadysyna esaslanyp."