হাদিছ
Seorang wanita yang dicerai suami tiga kali, dia tidak berhak atas tempat tinggal dan nafkah
Imam Tirmidzi : 1100حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ
আমাক [হান্নাদ] [জাৰিৰ]ৰ পৰা [মুগিৰা]ৰ পৰা [আছ শ্বাবী]ৰ পৰা কৈছে বুলি কৈছে; [ফাতিমাহ বিন্ত কাইছে] ক’লে; ‘মোৰ স্বামীয়ে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সময়ত মোক তিনিবাৰ গালি-গালাজ কৰিছিল। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: 'তোমালোকৰ বাসস্থান আৰু জীৱিকাৰ কোনো অধিকাৰ নাই''। মুগীৰাহে ক’লে; ‘মই সেই কথা ইব্ৰাহিমক জনাইছিলো, তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল; উমৰে ক’লে; 'আমি আল্লাহৰ কিতাব আৰু আমাৰ নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ চুন্নাহ পৰিত্যাগ নকৰো কাৰণ আমি নাজানো যে তেওঁ এতিয়াও মুখস্থ কৰিছে নে পাহৰি গৈছে'। উমৰে ত্ৰিগুণ বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা লোকসকলক আশ্ৰয় আৰু জীৱিকাৰ ব্যৱস্থা কৰি থাকিল। আমাক কৈছে [আহমদ বিন মণি’] আমাক [হুছাইম] কৈছে, আমাক [হুছেইন] কৈছে, [ইছমাইল] আৰু [মুজালিদ] [হুছায়িম] কৈছে; আৰু আমাক [ডেভিদে] [এছ চ্যা’বি]ৰ পৰাও কৈছে; 'মই [ফাতিমাহ বিন্ত কাইছ]ক লগ পাইছিলো। মই তাইক ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে সুধিলোঁ। তাই উত্তৰ দিলে যে তাইৰ স্বামীয়ে তাইক তিনিবাৰ বিবাহ বিচ্ছেদ কৰিছে, তাৰ পিছত তাই তেওঁৰ ওচৰত থকা আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ অভিযোগ দিলে। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে থকাৰ ব্যৱস্থা আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সিদ্ধান্ত লোৱা নাছিল।' দায়ূদৰ হাদীছত ফাতিমাই কৈছে; 'তেওঁ মোক ইবনে উম্ম মক্টুমৰ ঘৰত ইদ্দা কটাবলৈ আদেশ দিছিল।' আবু ইছাই ক’লে; 'এইটো হাছান ছহীহ হাদীছ।' এই কথা একাংশ পণ্ডিতৰ মতামত। তেওঁলোকৰ মাজত; আল হাছান আল বাছৰী, আথা` বিন আবু ৰাবাহ আৰু আছ ছিয়া’বি। এয়া আহমদ আৰু ইছহাকৰ মতামতও। তেওঁলোকে ক’লে; 'বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা ব্যক্তিজনৰ বাবে কোনো ধৰণৰ থকাৰ ব্যৱস্থা আৰু ভৰণ-পোষণৰ ব্যৱস্থা নাই, যদিহে স্বামীৰ আৰু মিলনৰ অধিকাৰ নাথাকে।' ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ মাজৰ পৰা উমৰ আৰু আব্দুল্লাহকে ধৰি কিছুমান পণ্ডিতৰ মতামত আছিল যে যিসকল মহিলাক তিনিটা বিবাহ বিচ্ছেদ দিয়া হয় তেওঁলোকক থাকিবলৈ আৰু জীৱিকাৰ বাবে ঠাই দিয়া হয়। মালিক বিন আনাছ, লাইতছ বিন ছাআদ আৰু চ্যাফীৰ এই মতামত। চুফিয়ান আটছ ছাউৰী আৰু কুফাৰ বাসিন্দাসকলেও এই মতামত বাছি লৈছে। আন কিছুমানে যুক্তি দিয়ে; তেওঁ থাকিবলৈ ঠাই বিচাৰি পালে কিন্তু বাসস্থান নাপালে। এই মতামত মালিক বিন আনাছ, লাইতছ বিন ছাআদ আৰু চ্যাফীও ব্যৱহাৰ কৰে। শ্বাফীয়ে ক’লে; 'আমি আল্লাহৰ কিতাবৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বাসস্থান নিৰ্ধাৰণ কৰোঁ।' আল্লাহ তাআলাই কৈছে: '..তেওঁলোকক ঘৰৰ পৰা বহিষ্কাৰ নকৰিব আৰু যদিহে তেওঁলোকে স্পষ্টভাৱে ঘৃণনীয় কাম নকৰে তেন্তে তেওঁলোকক বাহিৰলৈ ওলাই যাবলৈ নিদিব।'. তেওঁলোকে ক’লে; আল বাড্জাই যি বুজাব বিচাৰিছিল সেয়া আছিল স্বামীৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰ কথা আৰু তেওঁ যুক্তি দিছিল যে ফাতিমা বিন্ত কাইছক হজৰত ছল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে থাকিবলৈ ঠাই দিয়া নাছিল কাৰণ তেওঁ স্বামীক নিষ্ঠুৰ কথা কৈছিল। শ্বাফীয়ে ক’লে; তেওঁ জীৱিকা নাপায় কাৰণ - আধাৰত - ফাতিমা বিন কাইছৰ কাহিনীৰ বিষয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ হাদীছৰ ওপৰত।