Seorang wanita yang dicerai suami tiga kali, dia tidak berhak atas tempat tinggal dan nafkah

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ قَالَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ قَيْسٍطَلَّقَنِي زَوْجِي ثَلَاثًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا سُكْنَى لَكِ وَلَا نَفَقَةَقَالَ مُغِيرَةُ فَذَكَرْتُهُ لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ لَا نَدَعُ كِتَابَ اللَّهِ وَسُنَّةَ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِقَوْلِ امْرَأَةٍ لَا نَدْرِي أَحَفِظَتْ أَمْ نَسِيَتْ وَكَانَ عُمَرُ يَجْعَلُ لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَنْبَأَنَا حُصَيْنٌ وَإِسْمَعِيلُ وَمُجَالِدٌ قَالَ هُشَيْمٌ وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ أَيْضًا عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ فَسَأَلْتُهَا عَنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقَالَتْ طَلَّقَهَا زَوْجُهَا الْبَتَّةَ فَخَاصَمَتْهُ فِي السُّكْنَى وَالنَّفَقَةِ فَلَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةً وَفِي حَدِيثِ دَاوُدَ قَالَتْ وَأَمَرَنِي أَنْ أَعْتَدَّ فِي بَيْتِ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ الْحَسَنُ الْبَصْرِيُّ وَعَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ وَالشَّعْبِيُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالُوا لَيْسَ لِلْمُطَلَّقَةِ سُكْنَى وَلَا نَفَقَةٌ إِذَا لَمْ يَمْلِكْ زَوْجُهَا الرَّجْعَةَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَبْدُ اللَّهِ إِنَّ الْمُطَلَّقَةَ ثَلَاثًا لَهَا السُّكْنَى وَالنَّفَقَةُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَهَا السُّكْنَى وَلَا نَفَقَةَ لَهَا وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا جَعَلْنَا لَهَا السُّكْنَى بِكِتَابِ اللَّهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ لَا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ }قَالُوا هُوَ الْبَذَاءُ أَنْ تَبْذُوَ عَلَى أَهْلِهَا وَاعْتَلَّ بِأَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ قَيْسٍ لَمْ يَجْعَلْ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّكْنَى لِمَا كَانَتْ تَبْذُو عَلَى أَهْلِهَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَلَا نَفَقَةَ لَهَا لِحَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قِصَّةِ حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ قَيْسٍ

Bizga [Hannad]dan [Jarir]dan [Mug'ira]dan [Ash Sha'biy]dan rivoyat qilindi; [Fotima binti Qays] aytdi: "Erim Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida meni uch marta haqorat qildi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Sening yashash va tirikchilik qilish huquqing yo'q", dedilar". Mug'ira aytdi: "Men buni Ibrohimga yetkazdim", dedi u; Umar aytdi: "Biz Allohning kitobini va Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlarini yodlaganmi yoki unutganmi, bilmagan ayolning so'zlari tufayli tark etmaymiz". "Umar uch marta ajralgan odamlarga boshpana va oziq-ovqat berishda davom etmoqda." Bizga [Ahmad bin Mani] bizga [Husyaim], bizga [Husayn], [Ismoil] va [Mujalid] [Husyaim] aytganlarini va bizga [Dovud] ham [Ash Sya'biy]dan shunday deganlarini aytdi: "Men [Fotima bint Qays] bilan uchrashdim. Men undan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qarori haqida so'radim. U eri uni uch marta ajrashganini, keyin esa yashash uchun joy va tirikchilik haqida unga shikoyat qilganini aytdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam yashash uchun joy va tirikchilik topishga qaror qilmaganlar." Dovud hadisida Fotima: "U menga Ibn Umi Maktumning uyida idda qilishni buyurdi", dedi. Abu Iso: "Bu hasan-sahih hadis. Bu ba'zi olimlarning fikri. Ular orasida: Hasan Basriy, Atho bin Abu Raboh va Ash Sya'biy bor. Bu ham Ahmad va Ishoqning fikri. Ular: "Agar er endi yarashish huquqiga ega bo'lmasa, ajrashgan kishi uchun yashash joyi va yashash joyi yo'q", deyishdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan ba'zi olimlar, jumladan, Umar va Abdulloh, uchta ajralish berilgan ayollarga yashash joyi va yashash joyi berilgan degan fikrda edilar. Bu Malik ibn Anas, Lays ibn Sa'ad va Syofi'iyning fikri. Bu ham Sufyon Ats Tsauriy va Kufa aholisi tomonidan tanlangan fikr. Boshqalar esa: "U yashash joyini topdi, lekin yashash joyi yo'q", deb ta'kidlashadi. Bu fikrni Malik ibn Anas, Lays ibn Sa'ad va Syofi'iy ham qo'llagan. Shofe'iy: "Biz yashash joyini Allohning kitobiga asoslanib belgilaymiz", dedilar. Alloh Taolo: "...Ularni uylaridan haydab chiqarmang va agar ular ochiq-oydin jirkanch ishlar qilmasalar, tashqariga chiqishlariga yo'l qo'ymang", dedilar. Ular: "... Al-Badza eriga nisbatan qo'pol so'zlarni nazarda tutgan va u Fotima binti Qaysga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam eriga qo'pol so'zlar aytgani uchun yashash joyi bermaganini ta'kidlagan. Shofe'iyning aytishicha, u tirikchilik qilmayapti, chunki Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning Fotima ibn Qays haqidagi hadisiga asoslanib.