Larangan gratifikasi jabatan bagi petugas zakat (Kisah Ibnu Al-Lutbiyyah)

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ الْأَزْدِ عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ يُدْعَى ابْنَ الْأُتْبِيَّةِ فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ قَالَ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلَّا جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلَّانِي اللَّهُ فَيَأْتِي فَيَقُولُ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي أَفَلَا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ إِنْ كَانَ صَادِقًا وَاللَّهِ لَا يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْهَا شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ إِلَّا لَقِيَ اللَّهَ تَعَالَى يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلَأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ بَصُرَ عَيْنِي وَسَمِعَ أُذُنِي و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ عَبْدَةَ وَابْنِ نُمَيْرٍ فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ كَمَا قَالَ أَبُو أُسَامَةَ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ تَعْلَمُنَّ وَاللَّهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يَأْخُذُ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا وَزَادَ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ قَالَ بَصُرَ عَيْنِي وَسَمِعَ أُذُنَايَ وَسَلُوا زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَإِنَّهُ كَانَ حَاضِرًا مَعِي و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ذَكْوَانَ وَهُوَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَ بِسَوَادٍ كَثِيرٍ فَجَعَلَ يَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ إِلَيَّ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ عُرْوَةُ فَقُلْتُ لِأَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ أَسَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مِنْ فِيهِ إِلَى أُذُنِي

ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩራይብ፡ መሓመድ ቢን ኣል ዓላ’] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኡሳማ] ነጊሩና ኣሎ [ሂስያም] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑመይድ ኣስ ሳይዲ] ከም ዝበሎ፡ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓደ እዋን ካብ ኣዝድ ኢብን ኣል ኣትቢያ ዝበሃል ሰብ ዘካት ናይ ባኒ ሱሌም ክእክብ መዚዙ ነይሩ፡ ናቱ... ጸሓፊ መጺኡ 'እዚ ንዓይ ህያብ ክኸውን ከሎ እዚ ንብረትካ'ዩ' በለ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ብሓቂ ከምኡ እንተኾንካ ክሳብ ሓደ ሰብ ህያብ ክህበካ ዝመጽእ ኣብ እንዳ ኣዴኻ ወይ ኣቦኻ ጥራይ ኮፍ ኣይትበል' ኢሎም። ብድሕሪኡ ስብከት ሂቡ፡ ንኣላህ ምስ ኣመስገነን ምስ ኣመስገነን፡ ኣማ ባእዱ በሎ። ግደ ሓቂ ሓደ ካባኻትኩም ሰራሕተኛ ጌረ ረቢ ብሓላፍነት ዝሃበኒ ስራሕ መዚዘዮ ኣለኹ፡ ድሕሪኡ መጺኡ እዚ ንብረትኩም እዩ፡ እዚኣ ንዓይ ዝተዋህበኒ ህያብ ክኸውን ከሎ፡ ኣብ እንዳ ኣቡኡ ወይ ኣዲኡ ኮፍ ኢሉ ክሳብ ሓደ ሰብ ህያብ ዝህቦ ጥራይ ድዩ ዝጽበ ዘሎ፡ ሓቂ ዝዛረብ ሰብ እንተኾይኑ። በላህ ሓደ ካባኻትኩም ብዘይ መሰል ካባኻትኩም ዝኾነ ነገር ክወስድ የብሉን፡ ክሳብ ኣብ መዓልቲ ቂያም ምስ ኣላህ ታዓላ ምስዚ ሃብቲ ዝራኸብ። ብርግጽ ድማ ሓደ ካባኻትኩም ገመል ወይ ሞይታ ላም ወይ ትነብዕ ምራኽ ሒዙ ናብ ኣላህ ምስ መጸ ክፈልጦ እየ'። ብድሕሪኡ ኣእዳዉ ኣልዒሉ ክሳብ ብርኩታቱ ዝጻዕድ፡ ድሕሪኡ ከምዚ በለ: ኦ ኣላህ ከምኡ ኢለካ ኣለኹ። ኣዒንተይ ርእየን ኣእዛነይ ድማ ሰሚዐንኦ'። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩራይብ] [ዓብዳ] ከምኡ’ውን [ኢብን ኑማይር] ከምኡ’ውን [ኣቡ ሙዓዊያ] ነጊሩና ኣሎ። -ብኻልእ መንገዲ ይግለጽ- ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራሂም ቢን ሱሌማን]። -ብኻልእ መንገዲ ይጥቀስ- ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ኣቡ ዑመር] ኩሎም ካብ [ሂሻም] በዚ ኢስናድ [ሱፍያን] ከም ዝነገሮምና፣ ኣብ ሓዲስ ዓብዳን ኢብን ኑማይርን ድማ ‘ድሕሪኡ እቲ መዝገብ -ጸሓፊኡ- መጺኡ’ ተባሂሉ ከም ኣቡ ኡሳማ ዝጠቐሶ። ከምኡ’ውን ኣብ ሓዲስ ኢብን ኑማይር ‘ብሓቂ ድሮ ትፈልጡ ኢኹም፡ በላህ ነፍሰይ ኣብ ኢዱ ዘላ ኣላህ፡ ካባኻትኩም ዋላ ሓንቲ ካብኣ ኣይወስድን’ዩ...’ ተባሂሉ፡ ኣብ ሓዲስ ሱፍያን ድማ ‘ኣዒንተይ ርእየን ኣእዛነይ’ውን ሰሚዐንኦ’ ኢሉ ተወሰኸ። ድሕሪኡ ነቲ ኣብቲ እዋን እቲ ምሳይ ነቲ ፍጻመ ዝረኣየ ዛይድ ቢን ታቢት ሓተትዎ።’ ኢሉ መለሰሉ። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ካብ [ኣሽ ስያይባኒ] ካብ [ዓብደላ ቢን ድዛክዋን] - ማለት ኣቡ ዓዝ ዚናድ- ካብ [ዑርዋ ቢን ዙበይር] ካብ [ኣቡ ሑመይድ ኣስ ሳይዲ] ከም ዝነገረና [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ሓደ እዋን ረሱል ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ሓደ ግዜ ዛካት ክእክብ ሰብ ከም ዝሸሞ፡ ድሕሪ ነዊሕ ከይጸንሐ ብዙሕ ፍርያት፡ ድሕሪኡ ‘እዚኣ ንዓይ ህያብ ክትከውን ከላ እዚኣ ስንቂካ እያ...ድሕሪኡ ከምኡ ዝኣመሰለ ሓዲስ ጠቒሱ’ ኢሉ። ኡርዋ ድማ ብድሕሪኡ ንኣቡ ሑመይድ ኣስ ሰዒዲ ካብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምኡ ሰሚዕካ ዲኻ ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ድማ 'ካብ ኣፉ ክሳብ እዝነይ' ኢሉ መለሰ።