Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Дийцина тхуна [Яхья бин Букаира] дийцина тхуна [Аль-Лаитс] [Ӏукъаил] тӀера [Ибн ШихӀаб] тӀера [Салим бин ӀабдуллахӀ] тӀера, [ИбнуӀумар радлиаллахӀу ӀанхӀума] аьлла; Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам хьажий вадаъ хенахь хьажий таматту кхочушдина шен ниййат -берихрам-Ӏумрат а, хьажий а цхьаьна а тоьхна, цо сагӀина хьайба деана. Цо шен сагӀин хьайба дӀадаьхьира Дзул Хулайфатера тӀаккха цо ихьрам дӀадолийра Ӏумрат ниятца тӀаккха Хьаьжина ихьрам дира. Цу юкъана наха шайн хьаж кхочушдарна ихьрам Ӏумрат дан ният а долуш, Пайхамарца саллаллахӀу ӀалайхӀивасалламца хьаж таматтуӀ до. Царна юкъахь бу гӀурбана даьхни дохьуш берш а, ца дохьуш берш а. Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀиваслам Макка кхаьчча, цо элира, гулбеллачаьрга: «Шух муьлххачо а сагӀина хьайба дахьаш велахь, тӀаккха цунна хьанал дац, цунна хьарам долу хӀума, цо хьаж даран дерриге ламасташ чекхдаллалц, ткъа шух цхьаммо а сагӀина хьайба дахьар ма дохьу. БайтуллахӀ а, саӀий а Шафаа а, Марват а лаьмнашна юккъехь тӀаккха шен месаш дӀа а йохуш, тӀаккха ТахӀаллул до цо. Цул тӀаьхьа Хьаьжина ихьрам дира цо. Ткъа гӀурбана хьайба доцучо хьаж дечу хенахь кхаа дийнахь марха кхаба деза, шен доьзална тӀе вирзича ворхӀ дийнахь а кхаба деза. Макка кхаьчча дан дезаш долу цхьа хӀума ду, Ар-Рукун -Аль Хьажар Аль Асвад- маравоьллина Таваф дар ду, иза цуьнан Таваф ду, кхаа гонна сиха леларца, важа диъ гонна нормально леларца, тӀаккха БайтуллахӀ Каабехь шен Таваф чекхдаьккхинчул тӀаьхьа, цо ламаз дан деза, ши ракаӀат ду, I the he the he be. чекхваьлча, Аш-Шафаа гу тӀе а вахана, Шафаа а, Марвах а гушна юкъахь ворхӀ гонехь саӀий дан деза, цул тӀаьхьа шена хьарам дерг хьанал ца деш, шен зиярт чекхдаккхалц, Нахьар дийнахь сагӀина хьайба дайъа кхаччалц. Цул тӀаьхьа Макка вахара иза, цул тӀаьхьа тӀаваф дира, тӀаккха хьалха цунна хьарам хилларг дерриге а хьанал хилира. Цундела гӀурба доккхуш а, сагӀина хьайбанаш дохьуш а болчара Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам санна леладо». Ткъа [Ӏурватера] цу [Ӏайсáта радлиаллахӀу анхьа] дийцина иза Пайхамарера саллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам хьаж таматту хенахь Ӏумрат ниййатца хьаж дечу хенахь, цундела наха Цуьнца хьаж таматту дира, соьга Салима ИбнӀуллахӀумалан РахӀумауллахӀера дийцина ма-хиллара. ШаллаллахӀу ӀалайхӀивасаллам.