Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Bize [Ýahýa bin Bukaýr] bize [Al Laýts] [Ukaýl] [Ibn Şihab] [Salim bin Abdullah] [Ibnu'Omar razyýallahu anhuma] şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem hajy weda wagtynda niýetlerini -birihram-umra we hajy birleşdirip, hajy tamattu etdi we gurbanlyk malyny getirdi. Ol gurbanlyk malyny Zul Hulaýfadan alyp geldi, soňra umra niýeti bilen ehrama başlady, soňra hajy üçin ehram baglady. Şol bir wagtyň özünde, adamlar Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bilen hajylaryny ýerine ýetirmek üçin ehram-umra niýeti bilen hajy tamattu edýärler. Olaryň arasynda gurbanlyk mallaryny getirýänler hem, getirmeýänler hem bar. Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellem Mekgä gelende, märekä şeýle diýdi: «Sizden kim gurbanlyk malyny getirse, hajyň ähli amallaryny ýerine ýetirýänçä, oňa haram edilen zat halal däldir. Sizden kim gurbanlyk malyny getirmese, Beýtullahyň Käbäsinde tawaf etsin we Şafa bilen Merwe depeleriniň arasynda sa'ý etsin, soňra saçyny gyrkyp, soňra Tahallul etsin. Soňra haj üçin yhram baglasyn. Kim gurbanlyk malyny getirmese, haj döwründe üç gün, maşgalasyna gaýdyp gelende ýedi gün agyz beklesin». Mekke şäherine gelende etmeli zady, üç aýlaw çalt ýöräp, galan dört aýlawda adaty ýöräp, Ar-Rukuny - Hajar Al-Aswady öpüp tawaf etmek, soňra Beýtullah Käbäde tawafyny tamamlandan soň, Ibrahimiň maqamynyň yzynda iki rekagat namaz okamaly, soňra salam bermeli we tamamlandan soň, Şafa depesine çykyp, Şafa bilen Merwe depeleriniň arasynda ýedi aýlaw sa'ý etmeli, soňra özüne haram edilen zady halal etmemeli, hatda hajyny tamamlap, Nahar güni gurbanlyk malyny kesmeli. Şondan soň Mekke şäherine baryp, tawaf etdi, soňra oňa öň haram edilen ähli zatlar halal boldy. Şonuň üçin gurbanlyk mallaryny getirýänler we gurbanlyk mallaryny getirýänler Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemiň eden işleri ýaly edýärler. [Urwahdan] ['Aisyah radliallahu' anha], Haj Tamattu wagtynda Haj wagtynda Umra niýeti bilen Pygamberimiz sallallahu aleýhi wesellemden habar berendigi sebäpli, adamlar Haj Tamattuny 'özi bilen Ibnulullah radyllahudan Salimiň habar berşi ýaly ýerine ýetirdiler. Shallallahu'alaihiwasallam.