Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
O ri vhudza uri [Yahya bin Bukair] o ri vhudza [Al Laits] u bva kha [‘Uqail] u bva kha [Ibn Shihab] u bva kha [Salim bin ‘Abdullah] uri [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] o ri; Muporofita o ita hajji tamattu nga tshifhinga tsha hajii wada’ nga u ṱanganya ndivho dzawe -berihram-’umrah na hajji nahone a ḓisa tshipuka tsha tshiṱhavhelo. O ranga phanḓa tshifuwo tshawe tsha tshiṱhavhelo u bva Dzul Hulaifah nga murahu a thoma ihram nga ndivho ya 'umrah nga murahu a ita ihram ya Hajji. Nga tshenetsho tshifhinga, vhathu vha ita hajji tamattu’ na Muporofita nga ndivho ya ihram ‘umrah u itela u shumisa Hajji yavho. Vhukati havho hu na vhane vha ḓisa zwifuwo zwa tshiṱhavhelo ha dovha ha vha na vhane vha sa ḓise zwifuwo zwa tshiṱhavhelo. Musi Muporofita sallallaahu’alaihiwasallam a tshi swika Mecca, o ri, kha gogo: ‘Nnyi na nnyi kha inwi ane a ḓisa tshifuwo tsha tshiṱhavhelo, zwenezwo a si halal khae, tshiṅwe na tshiṅwe tsho iledzwaho khae u swikela a tshi fhedza mikhuvha yoṱhe ya Hajj nahone nnyi na nnyi kha inwi ane a ḓisa tshiṱhavhelo kha Kaaba a songo ḓisa tshiṱhavhelo. Baitullah na sa’iy vhukati ha zwikwara zwa Shafaa na Marwah nga murahu a gera mavhudzi awe nga murahu a ita Tahallul. Nga murahu a ita ihram kha Hajji. Nahone ane a si vhe na tshifuwo tsha tshiṱhavhelo u fanela u ḓidzima zwiḽiwa lwa maḓuvha mararu nga tshifhinga tsha Hajj na maḓuvha a sumbe musi a tshi vhuyelela muṱani wawe. Tshiṅwe tshithu tshine a fanela u tshi ita musi a tshi swika Makkah ndi u ita Tawaf a tshi khou khisa Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- ine ya vha Tawaf yawe nga u tshimbila nga u ṱavhanya lwa round tharu na u tshimbila nga nḓila yo ḓoweleaho lwa dziṅwe round nṋa, nga murahu ha musi o no fhedza Tawaf yawe kha Baitullah Kaaba, u fanela u rabela ndi rakhibra mbili dza I he he be, u fhedza, u fanela u ya tshikwarani tsha Ash-Shafaa a ita sa’iy vhukati ha zwikwara zwa Shafaa na Marwah lwa round dza sumbe, nga murahu ha zwenezwo a si tsha ita uri zwithu zwo thivhelwaho zwi vhe mulayoni khae, u swika a tshi fhedza lwendo lwawe lwa vhurereli na u vhulaha tshipuka tsha tshiṱhavhelo nga ḓuvha ḽa Nahar. Nga murahu ha zwenezwo a ya Mecca, a konaha u ita tawaf, nga murahu zwoṱhe zwe zwa vha zwo iledzwa khae kale zwo mbo ḓi vha halal. Ngauralo vhane vha ṋekedza tshiṱhavhelo na u ḓisa zwifuwo zwa tshiṱhavhelo vha ita sa zwe Muporofita sallallaahu’alaihiwasallam a ita’. Na u bva kha [‘Urwah] uri [‘Aisyah radliallahu ‘anha] o zwi vhiga u bva kha Muporofita nga tshifhinga tsha Hajj Tamattu’ nga ndivho ya ‘Umrah nga tshifhinga tsha Hajj, ngauralo vhathu vho ita Hajji Radliallahu ‘anha’ na Ene sa zwe zwa vhigwa kha nṋe nga Salim u bva kha Ibn’U. Kha ri dzule ri tshi funa.