Hadith Representative
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
É ɖɔ nú mǐ ɖɔ [Yahya bin Bukair] ɖɔ nú mǐ [Al Laits] sín [‘Uqail] sín [Ibn Shihab] sín [Salim bin Abdullah] jí ɖɔ [Ibnu’Umar radliallahu ‘anhuma] ɖɔ; Gbeyiɖɔ ɔ bló haji tamattu ɔ ɖò haji wada’ hwenu gbɔn linlin tɔn lɛ -berihram-’umrah kpo haji kpo kplékplé gblamɛ bo hɛn kanlin vɔsisa tɔn ɖé wá. É kplá kanlin vɔsisa tɔn sín Dzul Hulaifah enɛ ɔ gudo ɔ, é bɛ́ ihram kpodo linlin ɔ kpo bo bló ihram nú Hajji. Ɖo hwenɛnu ɔ, mɛ lɛ nɔ blo haji tamattu’ kpodo gbeyiɖɔ sallallaahu’alaihiwasallam kpo kpodo linlin ihram ’umrah tɔn kpo nu Haji yetɔn sin nuwiwa. Mɛ e nɔ hɛn kanlin e è nɔ dó sá vɔ̌ ná lɛ́ɛ wá lɛ́ɛ tíin, bɔ mɛ e ma nɔ hɛn kanlin e è nɔ dó sá vɔ̌ ná lɛ́ɛ ǎ lɛ́ɛ lɔ tíin. Ée gbeyíɖɔ Mawu tɔn sallallaahu'alaihiwasallam wá Mɛka ɔ́, é ɖɔ nú mɛ e kplé lɛ́ɛ ɖɔ: ‘Mɛ ɖěbǔ ɖo mi mɛ bó hɛn kanlin ɖé wá ɔ́, é nyí halal n'i ǎ, nǔ ɖěbǔ e è gbɛ́ n'i é káká jɛ hwenu e é ná bló Hajj sín nǔwiwa lɛ́ɛ bǐ fó é, bɔ mɛ ɖěbǔ ɖo mi mɛ bó ná hɛn kanlin ɖé wá ɔ́, é ná hɛn kanlin ɖé wá ǎ. Baitullah kpodo sa’iy kpo ɖo Shafaa kpodo Marwah kpo sin so lɛ tɛntin enɛ ɔ gudo ɔ, e nɔ sɛ́n ɖa tɔn bo nɔ wa Tahallul. Enɛ gudo ɔ, é bló ihram nú Hajji. Bɔ mɛ e ma ɖó kanlin vɔsisa tɔn ǎ é ɖó na bla nu nú azǎn atɔn ɖò Hajj hwenu, bo na lɛ́ bla nu nú azǎn tɛnwe hwenu e é na lɛkɔ wá xwédo tɔn gɔ́n é. Nǔ e é ɖó na wà hwenu e é wá Makkah é wɛ nyí ɖɔ é ni bló Tawaf bo na kiss Ar-Rukun -Al Hajar Al Aswad- ee nyí Tawaf tɔn é gbɔn zɔnlin ɖiɖi tlolo nú akpáxwé atɔn bo na lɛ́ ɖi zɔnlin ganji nú akpáxwé ɛnɛ ɖevo lɛ, enɛ ɔ gudo ɔ, enyi é fó Tawaf tɔn ɖò Baitullah Kaaba ɔ, é ɖó na xoɖɛ we wɛ nyí rak’ahs I the he be. Ée é fó ɔ́, é ɖó ná yi Ash-Shafaa só jí bó ná bló sa’iy ɖo Shafaa kpódó Marwah kpó sín só jí nú azɔn tɛnwe, énɛ́ ɔ́ gúdo ɔ́, é ná sɔ́ nǔ e è gbɛ́ n'i é dó sɛ́n jí ǎ, káká jɛ hwenu e é ná fó tomɛyiyi tɔn bó ná hu kanlin e è ná dó sá vɔ̌ ná é ɖo Nahar sín azǎn jí é. Enɛ ɔ gudo ɔ, e yi Mɛka, enɛ ɔ gudo ɔ, e blo tawaf, enɛ ɔ gudo ɔ, nu e è gbɛ nu e ɖ’ayi lɛ bi huzu halal. Enɛ wu ɔ, mɛ e nɔ sá vɔ̌ bo nɔ hɛn kanlin e è nɔ sá vɔ̌ na lɛ é wá lɛ é nɔ wà nǔ lee gbeyiɖɔ sallallaahu’alaihiwasallam bló gbɔn é’. Bɔ sín [‘Urwah] mɛ ɔ, [‘Aisyah radliallahu ‘anha] ɖɔ xó ɔ sín gbeyiɖɔ sallallaahu’alaihiwasallam gɔ́n ɖò Hajj Tamattu hwenu’ kpodo linlin ‘Umrah’ ɖò Hajj hwenu’ kpo, mɔ̌ wɛ togun ɔ bló Hajji Tamattu’ ɔ xá É lee Salim radliahullahu ‘Usul ɖɔ nú mì gbɔn é Mi do gbe nu mi.