Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mae wedi dweud wrthym fod [Yahya bin Bukair] wedi dweud wrthym [Al Laits] o ['Uqail] o [Ibn Shihab] o [Salim bin 'Abdullah] fod [Ibnu'Umar radliallahu 'anhuma] wedi dweud; Cyflawnodd y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam yr hajji tamattu yn ystod yr hajii wada' trwy gyfuno ei fwriadau -berihram-'umrah a hajji ac fe ddaeth ag anifail aberthol. Arweiniodd ei anifail aberthol o Dzul Hulaifah yna dechreuodd ihram gyda'r bwriad o 'umrah yna gwnaeth ihram ar gyfer Hajji. Yn y cyfamser, mae pobl yn perfformio'r hajji tamattu' gyda'r Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam gyda'r bwriad o ihram 'umrah ar gyfer gweithredu eu Hajji. Yn eu plith mae'r rhai sy'n dod ag anifeiliaid aberthol ac mae'r rhai nad ydynt yn dod ag anifeiliaid aberthol. Pan gyrhaeddodd y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam Mecca, dywedodd wrth y dorf: 'Pwy bynnag ohonoch sy'n dod ag anifail aberthol, yna nid yw'n halal iddo, unrhyw beth sydd wedi'i wahardd iddo nes iddo gwblhau holl ddefodau'r Hajj a phwy bynnag ohonoch nad yw'n dod ag anifail aberthol, gadewch iddo berfformio Tawaf yn Kaaba Baitullah a sa'iy rhwng bryniau Shafaa a Marwah yna mae'n torri ei wallt ac yna'n perfformio Tahallul. Yna mae'n perfformio ihram ar gyfer Hajji. A dylai pwy bynnag nad oes ganddo anifail aberthol ymprydio am dri diwrnod yn ystod yr Hajj a saith diwrnod pan fydd yn dychwelyd at ei deulu.' Rhywbeth y mae'n rhaid iddo ei wneud pan fydd yn cyrraedd Makkah yw gwneud Tawaf gan gusanu Ar-Rukun - Al Hajar Al Aswad - sef ei Tawaf trwy gerdded yn gyflym am dair rownd a cherdded yn normal am y pedair rownd arall, yna ar ôl cwblhau ei Tawaf yn y Baitullah Kaaba, dylai weddïo dau rak'ah y tu ôl i maqam Ibrahim, yna dweud helo a phan fydd wedi gorffen, dylai fynd i fryn Ash-Shafaa a pherfformio sa'iy rhwng bryniau Shafaa a Marwah am saith rownd, yna peidio â gwneud yr hyn sydd wedi'i wahardd iddo yn gyfreithlon, hyd at gwblhau ei bererindod a lladd yr anifail aberthol ar ddiwrnod Nahar. Ar ôl hynny aeth i Mecca, yna perfformiodd tawaf, yna daeth popeth a oedd wedi'i wahardd iddo o'r blaen yn halal. Felly mae'r rhai sy'n aberthu ac yn dod ag anifeiliaid aberthol yn gwneud fel y gwnaeth y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam. Ac o ['Urwah] bod ['Aisyah radliallahu' anha] wedi ei adrodd gan y Proffwyd sallallaahu'alaihiwasallam yn ystod yr Hajj Tamattu' gyda'r bwriad o 'Umrah yn ystod yr Hajj, felly perfformiodd y bobl yr Hajji Tamattu' gydag ef fel yr adroddwyd i mi gan Salim o Ibanallaahu'ulahumar humradliahumar. Shallallahu'alaihiwasallam.