Hadith
Tata cara haji Nabi pada Haji Wada' dan ketentuan hadyu bagi jamaah
Imam Bukhari : 1578حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لِشَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ وَمَشَى أَرْبَعًا فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِوَعَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
UYahya bin Bukair usitshele ukuthi u-Al-Laith uvela ku-Uqail uvela ku-Ibn Shihab uvela kuSalim bin Abdullah ukuthi u-Ibn Umar (kwangathi u-Allah angajabula ngaye) uthe: Isithunywa sika-Allah (izibusiso nokuthula kuka-Allah makube kuye) senze iHajj yokugcina ngesikhathi seHajj yokuvalelisa, sihlanganisa inhloso yokungena kwi-ihram ye-'Umrah kanye neHajj, futhi waletha isilwane somhlatshelo. Wahola isilwane sakhe somhlatshelo sivela eDhul-Hulaifah, wabe eseqala ukungena kwi-ihram ye-'Umrah, wabe esengena kwi-ihram yeHajj. Ngesikhathi labo abenza iHajj yokugcina noMprofethi (izibusiso nokuthula kuka-Allah makube kuye) benza kanjalo ngenhloso yokungena kwi-ihram ye-'Umrah yeHajj yabo. Abanye babo baletha isilwane somhlatshelo kanti abanye abazange. Lapho uMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) efika eMakkah, wathi kubantu: "Noma ubani kini oletha isilwane somhlatshelo, khona-ke akuvumelekile ukuba enze noma yini eyenqatshelwe kuye aze aqede yonke imicikilisho yeHajj. Futhi noma ubani kini ongalethi isilwane somhlatshelo, makazungeze iKaaba futhi enze iSa'i phakathi kwamagquma aseSafaa naseMarwah, bese esika izinwele zakhe bese engena esimweni sokuhlambulula. Bese engena esimweni se-Ihram seHajj. Futhi noma ubani ongenaso isilwane somhlatshelo, makazile ukudla izinsuku ezintathu ngesikhathi seHajj kanye nezinsuku eziyisikhombisa lapho ebuyela emndenini wakhe. Into okumele ayenze lapho efika eMakkah ukuzungeza iTshe Elimnyama (Al Hajar Al Aswad), alizungeza ngokuhamba ngokushesha imijikelezo emithathu nokuhamba ngokujwayelekile eminye imijikelezo emine. Ngemuva kokuqeda ukuzungeza iKaaba, makathandaze ama-rak'ah amabili ngemuva kweMaqam ka-Ibrahim, bese esho iSalaam, bese eqeda, makaye egqumeni lika U-Ash-Safaa futhi enze i-Sa'i phakathi kwamagquma aseSafaa naseMarwah imijikelezo eyisikhombisa, khona-ke akakwenzi kuvunyelwe lokho angakwenzi. Kuyenqatshelwe kuye aze aqede i-Hajj yakhe futhi ahlabe isilwane somhlatshelo ngosuku lweNahar. Ngemva kwalokho, uya eMakkah futhi enze i-Tawaf, bese konke okwakuvinjelwe kuye ngaphambilini kuba semthethweni kuye. Ngakho labo abanikela futhi baletha izilwane zomhlatshelo benza njengoba uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) enza. Futhi kusukela ku-['Urwah] ukuthi ['u-Aisha (kwangathi u-Allah angajabula ngaye)] wabika kuMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye) ukuthi wenza i-Hajj yokugcina ngenhloso ye-'Umrah e-Hajj yakhe, ngakho labo abenza i-Hajj yokugcina naye, njengoba uSalim angibikele ku-Ibn 'Umar (kwangathi u-Allah angajabula ngaye) evela kuMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah kube kuye).