Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف

Ngai hpe tsun dan sai [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] Umayyad ni a mayam wa ngai hpe tsun dan sai [Ibnu Wahb] gaw ngai hpe [Yunus] hpe [Ibn Shihab] kaw nna tsun dan sai shi tsun ai; 'Myihtoi wa gaw kalang mi hta Suri mungdan hta Hkristan ni rai nga ai Roma hte Arab ni hpe gasat na matu Tabuk majan de sa wa ai.' Ibn Shihab tsun ai gaw; ‘Ngai hpe [Abdul Rahman bin Abdullah bin Ka’ab bin] tsun dan ai, Abdullah bin Ka’ab bin Malik - Abdullah bin Ka’ab gaw Ka’ab myi nmu ai shaloi shi hte rau hkawm ai Ka’ab a kasha langai mi re - shi tsun ai; ‘Kalang mi [Ka’ab bin Malik] gaw, Tabuk majan hta myihtoi wa hte rau shang lawm ai shaloi, shi a lam hpe tsun dan ai mabyin langai hpe ngai na yu sai’. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Tabuk majan hta lai nna, Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam shi shang lawm ai majan ni hta, shi hte rau hkawm sa na matu ngai galoi mung n ngam mat ai, raitim, Badr majan hta mung ngai ngam nga ai. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gaw Badr majan hta n shang lawm ai Muslim langai hpe galoi mung mara n shagun ai, ndai lam gaw Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam hte Muslim ni - Badr majan hta - shawng nnan na yaw shada ai lam gaw, gawla-u jawn hkawm nga ai Quraish n kam sham ai ni hpe gasat na matu sha rai nga ai, dai aten du hkra, Allah gaw shanhte a Muslim ni hte rau myit hkrum ai lam hpe woi sa wa ai aten du hkra. aten. Dai aten hta ngai gaw Rasulullah hte rau Islam hpe makawp maga na matu ga sadi jaw ai 'Aqabah shana hta shang lawm ai. Ngai a ningmu hku nga yang, Badr majan hta shang lawm ai gaw, masha law malawng grau ra sharawng ai raitim, Aqabah shana hta shang lawm ai hte shingdaw n mai nga ai. Tabuk majan hta Rasulullah hte rau n shang lawm ai aten na mabyin ni hta lawu na hte maren rai nga ai; ‘Ngai gaw tsep kawp n-gun n rawng ai hte Tabuk majan hta n shang lawm ai shaloi ngai hta grau nna kadai mung lawt lu ai lam n nga ai. Allah hku nna, shawng de ngai gaw majan amyu myu a matu gumra jawn ai dusat lahkawng hpe tsep kawp n hkyen lajang ai. Raitim ndai Tabuk majan hta gaw, gumra jawn ai dusat lahkawng hpe ngai hkyen lajang da ai. Hpang jahtum e, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam gaw, nbung laru grai katsi ai aten hta Tabuk majan de sa wa sai. Shi gaw grai tsan ai shara de hkawm sa nna, hkrit tsang hpa ni hte hpring chyat nga ai hte hpyen law law hpe hkrum katut ai ngu tsun mai nga ai. Dai hpang, myihtoi wa gaw, Muslim ni hpe shi hte hkrum katut na lam ni hpe sang lang dan ai. Dai majaw, Muslim ni hpe majan arung arai ni law law hkyen lajang na matu matsun wu ai. Dai aten hta, Muslim masha law law gaw, myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam hpe gasat gala na matu, laika hte lit n jaw ai sha, hkan nang hkan sa ma ai. Ka’ab gaw; ‘Majan kaw na tsan gang mayu ai majaw n sa ai masha langai mi nga ai. Shi n hkan sa ai lam hpe Rasulullah n chye na na re ngu nna myit tsang nga ai - shi a lam hpe Allah Azza Wa Jalla kaw nna hpaw shadan dan ai lam n pru shi yang -. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam gaw Tabuk mare de majan gasat ai shaloi, namsi namsaw dan ai aten grai myit dik ai majaw, ngai mung namsi namsaw dan ai kaw na myit hpe shingdu dat kau ra sai. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam hte shanglawm ai Muslim ni gaw hkyen lajang nga ma ai majaw ngai mung kalang ta shanhte hte rau ra ai arung arai ni hpe tam na matu sa wa ai. Dai hpang, ngai gaw hpa mung n lu la ai sha nta de wa mat ai. Ngai myit hta tsun ai; ‘Ngai gaw gara aten hta raitim, arung arai ni hpe hkyen lajang lu ai. Masha ni grau jin jin rai wa ai aten du hkra, ngai gaw galoi mung yes hte no lapran na conundrum hta nga ai’. Ngai gaw ra ai arung arai ni hpe tsep kawp n hkyen lajang shi ai aten hta, Rasulullah gaw Muslim ni hte rau pru mat wa sai. Hpang jahtum ngai pru mat wa ai, dai hpang ngai hpa mung n hkyen lajang ai sha nta de wa mat ai. Ngai gaw majan hta shang lawm na kun, n shang lawm na kun ngu ai hpe galoi mung dai zawn myit ung ang nga ai, Muslim hpyen hpung ni hprawng mat wa nna, majan byin nga sai aten du hkra. Dai ngut ai hpang Ngai gaw majan pa de shang mayu ai - raitim dai gaw myit mada shara sha rai nga ai - hpang jahtum e majan pa de n shang na matu dawdan da hkrum sai. Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam Tabuk majan pa de sa mat wa ai hpang, yawn hkyen ai hkam sha lam gaw ngai hpe shinggrup hpang wa ai. Ngai grup yin buga de pru wa ai shaloi, Allah Azza Wa Jalla kaw nna pension jaw da ai, masu hkalem ai (sh) n-gun kya ai masha ni hta lai nna, ngai hkrum lu ai kadai mung n nga ai hpe ngai chye na wa ai. Dai laman, Rasulullah gaw Tabuk de du ai aten du hkra ngai hpe n dum mat sai. Shaloi shi manang ni a lapran kaw dung taw nga ai ten hta kalang ta san dat ai; ‘Ka’ab bin Malik gaw anhte hte rau hpa majaw n sa ai kun? ’ Banu Salimah kaw na manang langai mi htan ai; ‘O Allah a Kasa e, ndai gasat gala ai lam hta Ka’ab bin Malik gaw shi hkum shi grau myit tsang ai zawn rai nga ai kun? ' Dai manang wa a ga hpe na jang, Muadz bin Jabal gaw; ‘Hey manang wa, nang tsun ai gaw kade daram n kaja ai kun! Allah a mying hte tsun ai, O Allah a Kasa e, Ka’ab bin Malik gaw kaja ai masha re ai hpe ngai chye ai’. Dai shaloi, Rasulullah gaw atsin sha nga mat ai. Shi dai hku zim nga yang, akajawng sha chye na yak ai magri hpri palawng bu hpun ai wa hpe mu dat ai. Dai shaloi, Rasulullah gaw, ‘Nang gaw Abu Khaitsamah rai ra na kun? ’ Ndai wa gaw, kalang mi hta, hkalem hkalau ai ni jahpoi asawng hkrum ai shaloi, karum shingtau lam hpe sha’ langai mi jaw ai manang Abu Khaitsamah Al Ansari re ai hpe mu lu ai. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Tabuk majan kaw nna bai wa na matu myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam hkyen lajang nga ai hpe na lu ai shaloi, ngai myit n pyaw ai hte hpring chyat nga ai. Dai hpang, masu na matu mara shagun lam ni hpe tam hpang wa ai. Ngai myit hta tsun ai; ‘Myihtoi wa a pawt sindawng ai kaw na ngai hpe gara lam gaw hkye la lu na kun? ’ Ndai lam hpe hparan na matu, hpaji jaw lu ai nta masha ni kaw nna karum hpyi ai. Medina mare de Myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam du na daram rai sai lam hpe marai langai ngai tsun dan ai shaloi, masu hkalem ai lam a lachyum gaw nye a myit kaw na mat mat sai. Hpang jahtum e ngai chye na wa ai gaw, myihtoi wa hpe tsep kawp n mai masu ai. Dai majaw, shi hpe tengman ai lam tsun dan ra sai. Dai hpang kade nna yang, Medina mare de du wa sai. Shawoi na zawn, shi gaw ginra langai ngai de hkawm sa ai kaw nna du wa shagu shi a htung tara hku nna - akyu hpyi na matu, Mosque de dingyang sa wa ai. Sunnah akyu hpyi ngut ai hpang, Rasulullah gaw shi a manang ni hte kalang ta chat galaw ai. Dai hpang, Muslim ni hte gasat gala ai lam hta shang lawm na aten n lu ai manang nkau mi sa nna, dagam dala ai hku nna, lam amyu myu hpe shi hpe tsun dan ma ai. Dai majan hta n shang lawm ai masha marai matsat shi jan nga ai ngu sawn la ma ai. Majan hta n shang lawm ai ni a tengman ai lam hpe myihtoi wa hkap la nna, shanhte hpe sadi dung na matu ga sadi jaw ai, shanhte a matu mara raw ya na matu hpyi shawn ai, shanhte a myit masin kata makoi da ai lam ni hpe Allah hpang de ap ya ai lam byin pru wa ai. Kade nna yang, Rasulullah hpe sa hkrum na matu sa wa ai. Ngai shi hpe shakram ngut ai hpang, shi gaw pawt ai masha a mani sumsai zawn mani sumsai. Shaloi shi gaw; 'Ndai kaw sa wa rit! ’ Dai hpang, shi a man kaw hkrak dung ai aten du hkra, shi hpang de grau ni htep wa ai. Dai hpang myihtoi wa gaw: ‘Ka’ab e, nang hpa majaw anhte hte rau gasat gala ai lam n galaw ai kun? Na a hkum hkrang wenyi hpe Islam makam masham de ap nawng na matu ga sadi n jaw da ai kun? ’ Ngai htan nngai; ‘O Allah a Kasa e, Allah a mying hku nna, nang n re ai kaga masha langai ngai a makau kaw ngai dung nga yang, ngai tang madun da ai lam ni hte tsun shaga ai lam ni a majaw, shi a pawt sindawng ai kaw na lawt lu na hpe ngai kam nngai. Raitim, Allah hku nna, ya ngai nang hpe masu hkalem ai lam ni hte hpring ai lam ni hpe jaw ai hpe ngai chye ai, nang n pawt na matu, te . Teng sha nga yang, nang hpe ngai hpe pawt shangun ai gaw Allah nan rai nga ai. Ngai gaw, Allah a Kasa e, nye a tengman ai hte tengman ai lam ni hpe nang hpe tang madun nhtawm, dai lam ni a majaw nang ngai hpe marawn jahtau ai rai yang, ngai kabu gara ai hte hkap la na nngai. Ngai a tengman ai ga hte Allah ngai hpe ari jaw u ga. Allah hku nna, majan hta shang lawm na matu ngai hpe pat shingdang na asak n nga ai. Allah hku nna, Muslim ni hte gasat gala ai lam hta shang lawm na matu grai shayawm ai ahkaw ahkang lu tim, dai aten hta ngai gaw tsep kawp n-gun n rawng mat sai. Ndai myit masin masin hte yin la ai lam hpe na ai shaloi, Allah a Kasa gaw: ‘Ndai wa gaw tengman ai hte tengman ai hku tsun ai. Dai majaw, Allah dawdan ai lam jaw ai aten du hkra tsap nga u’. Hpang jahtum ngai rawt nna shi a maka kaw na htawt mat wa ai. N na shi yang, Bani Salimah kaw na masha nkau mi ngai hpang de hkan nang nna, tsun ma ai; ‘O Ka’ab, Allah hku nna, shawng de nang shut/yubak galaw ai hpe anhte n chye ga ai. Nang gaw teng sha kaga majan n sa ai manang ni tsun shapraw ai zawn, Allah a Kasa hpe lam ni hpe n tsun dan ai. Kaja wa nga yang, nanhte a yubak mara ni hpe yeng seng kau ya ai gaw, nanhte a matu Allah a istighfar a Kasa sha rai nga ai’. Ka’ab bin Malik gaw dai hpang tsun ai; ‘Allah a mying hte tsun ga nga yang, ngai myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam hpang de bai wa mayu ai aten du hkra, ngai hpe galoi mung jahpoi asawng nna, ngai hkum ngai masu ai’. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Ngai zawn myihtoi sallallaahu ‘alaihi wasallam a man de dan pru wa ai kaga masha nga ai kun? ’ Banu Salimah masha ni gaw; 'Mai sa. Nang zawn re ai marai lahkawng naw nga ai. Dai masha lahkawng gaw nang tsun ai hpe Allah a Kasa hpe tsun dan nna, Allah a Kasa mung nang hpe htai ai zawn shanhte hpe mung htan ya ai’. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Dai hpang ngai san ai; ‘Ndai marai lahkawng gaw kadai ni rai ma ta, manang ni? ’ Shanhte, Bani Salimah ni gaw; ‘Dai masha lahkawng gaw Murarah bin Rabi’ah Al Amin hte Hilal bin Ummayah Al Waqifi yan rai nga ai’. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Dai hpang shanhte gaw Badr majan hta shang lawm ai dinghpring ai manang lahkawng hpe tsun dan nna, shan lahkawng gaw kasi kaja tai na matu ging dan ai ni rai ma ai. Dai hpang, ndai masha lahkawng hpe ngai hpe tsun dan ai shaloi ngai pru mat wa ai’. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Nhtoi loi mi na ai hpang, Tabuk majan hta n shang lawm ai anhte marai masum hte Muslim ni hpe ga shaga na matu, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam gaw pat hkum da ai. Dai aten kaw nna, Muslim ni gaw anhte marai masum hpe tsan gang wa nna, ndai mungkan ga gaw anhte a matu mau hpa zawn hkam sha wa ai aten du hkra, myit masa galai shai wa ai. Ndai mungkan gaw ngai shawng de nga lai wa sai mungkan n re ai zawn rai nna ndai gaw shana manga shi tup nga lai wa sai’. Tabuk majan hta n shang lawm ai manang lahkawng gaw ya aten hta shanhte a nta kaw yawn hkyen ai hte hput di let hkrap nga ma ai, ngai gaw n-gun ja ai hte n-gun ja ai ramma langai mi rai nga ai. Ngai gaw, shingra tara hku matut nna galaw nna, shani shagu na bungli ni hpe galoi mung galaw ai zawn galaw nga ai. Ngai gaw nta kaw na naw pru wa nna, kaga Muslim ni hte rau nawku hpung akyu hpyi hpawng hta shang lawm na matu Mosque de sa wa ai, kadai mung ngai hpe n tsun shaga mayu ai raitim, gat hkan hkawm sa wa ai. Lani mi hta du hkra, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam hpang de sit sa nna, shi akyu hpyi ngut ai hpang shi dung nga ai shaloi, shi hpe shakram dat ai. Ngai hkum ngai san yu ai; ‘Myihtoi sallallaahu ‘alaihi wasallam gaw shakram ai hpe htai na matu shi a n-gup hpe shamu shamawt na kun, n shamu shamawt na kun? Dai hpang, ngai gaw shi hpe lagu ai hku yu let, Allah a Kasa a makau kaw akyu hpyi ai. Ngai akyu hpyi na matu hkyen lajang nga ai shaloi, shi ngai hpe yu dat ai. Ngai shi hpang de kayin wa ai shaloi, shi gaw ngai kaw na shi a myi hpe yeng seng kau ai.’ Muslim shinggyim wuhpawng kaw na aten na na tsan gang nga ai hpang, Abu Qatadah a sun a htingwan de du hkra hkawm sa wa ai. Abu Qatadah gaw nye a kawa a kasha - nye a kahpu kanau - rai nna, ngai ra sharawng ai masha mung rai nga ai. Dai kaw du ai shaloi shi hpe ngai shakram dat ai. Zim ai Ngai, Allah hku nna, shi gaw nye a shakram ai hpe tsep kawp n htang tsun ai. Hpang jahtum shi hpe san na matu nden marai rawt wa ai; ‘O Abu Qatadah, ngai nang hpe Allah a mying ningsang hta dagam ai, ngai gaw Allah hte Shi a Kasa hpe teng sha tsawra ai hpe nang n chye ai kun? ’ Abu Qatadah gaw atsin sha nga ai zawn rai nga ai. Dai hpang shawng na lang zawn dagam let nye a ga hpe bai tsun nngai. Rai ti mung shi gaw atsin sha nga nga ai. Dai shaloi ngai tsun ai hpe bai tsun dat yang shi gaw; ‘Kaja wa nga yang, ndai lam hpe Allah hte Shi a Kasa gaw grau chye nga ai’. Shi a ga hpe na ai shaloi, nye a myi prwi ni hkrat wa nna, sun makau hkawm let nta de bai wa ai. Ngai Medina gat kaw hkawm sa wa ai shaloi, Medina mare kaw malu masha dut nga ai Suri mung na masha langai mi san ai; ‘Ka’ab bin Malik nga ai shara hpe kadai madun dan lu na kun? ’ Dai hpang, dai masha wa ngai hpang de sa nna, Hkawhkam Ghassan kaw na laika langai mi hpe ap ya ai aten du hkra, masha ni ngai hpe madun dan ai. Laika chye ka ai majaw, laika hta lawm ai lam ni hpe mung chye na ai. Laika hta lawm ai lam ni gaw lawu na hte maren rai nga ai hpe mu lu ai; ‘Na a manang wa - lachyum gaw, Allah a Kasa sallallaahu 'alaihi wasallam - nang hpe mung shawa shinggyim wuhpawng kaw na tsan gang shangun ai, na a Madu shi nan nang hpe dai hku n kabai kau ai hpe anhte na lu saga ai. Dai majaw, anhte hte rau shang lawm ga, anhte nang hpe teng sha karum ya na re’. Laika hpe hti ngut ai hpang ngai tsun ai gaw; ‘Kaja wa nga yang, ndai laika gaw ngai a matu mung tsin-yam kaba langai mi rai nga ai’. Dai hpang wan n-ga hta bang nna n-gun yawm mat hkra nat kau ai. Nhtoi mali shi ya tup general excommunication galaw ngut ai hpang, Karai Kasang a hpaw shadan dan ai lam n yu hkrat wa ai hpe mu lu ai. Lani mi hta, myihtoi wa sallallaahu ‘alaihi wasallam kaw nna dat kasa langai mi ngai hpang de sa nna, shiga langai mi hpe tsun dan ai aten du hkra; ‘O Ka’ab e, teng sha nga yang, Karai Kasang a Kasa gaw, nanhte a madu jan ni hpe koi gam na matu hkang da sai’. ngai san ai; ‘Ngai dinghku hka kau ra na kun, hpa rai kun? ’ Kasa wa gaw; ‘Nang hka bra na n ra ai. Raitim, dai hpe koi nna hkum sit sa wa u.’ Shaloi ngai gaw nye madu jan hpe; 'O sis, nang gaw shawng nnan na kanu kawa ni hpang de nta de wa nna, ndai lam hte seng nna Allah asan sha dawdan ai aten du hkra shanhte hte rau nga ra ai'. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Kade nna yang Hilal bin Umayyah a madu jan gaw, Karai Kasang a Kasa hpang de sa nna, san ai; ‘O Karai Kasang a Kasa e, Hilal bin Umayyah gaw asak kaba sai, n-gun kya sai, mayam ni mung n nga ai. Dai majaw, ngai shi hpe bau maka na ahkang jaw rit’. Rasulullah gaw: ‘N rai. Nang shi hpe shawng n hkan nang yang kaja dik htum rai nna, shi gaw aten kadun laman nang hte n kanawn ging ai’. Hilal a madu jan gaw ngang ngang tsap nga nna tsun ai; ‘Allah a mying hte tsun ai, O Allah a Kasa e, ya shi hta prat hpe myit rawt ai lam n nga mat sai. Shi gaw ndai manghkang hpe hkrum ai kaw nna ya du hkra galoi mung hkrap nga ai.’ Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Nye a dinghku kaw na masha nkau mi gaw; ‘Na a madu jan a ndai lam hte seng nna, Allah a Kasa kaw ahkang shawng hpyi ra ai. Hpa majaw nga yang, Rasulullah shi nan Hilal bin Umayyah hpe shi a madu wa hpe bau maka na ahkang jaw da sai majaw rai nga ai. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Ngai gaw nye madu jan a ndai lam hte seng nna, myihtoi sallallaahu ‘alaihi wasallam kaw na ahkang n hpyi na nngai. Raitim, ngai naw kaji ai aten hta Rasulullah kaw ahkang hpyi yang, shi a mahtai hpa rai na hpe ngai n chye na na re.’ Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Ndai lam gaw shana shi ya tup byin wa ai majaw, Muslim ni anhte hte ga shaga na matu pat hkum da ai aten kaw nna anhte a matu shana manga shi rai sai. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; ‘Dai hpang, ngai gaw manga shi ya shana hta nta shingdu kaw jahpawt akyu hpyi ai lam galaw ai. Akyu hpyi let dung nga ai shaloi, myit malai lu ai hte yawn hkyen ai myit ni hte hpring chyat nga ai. Dai zawn re ai. Ndai galu kaba ai mungkan gaw ngai a matu n-gun n rawng ai zawn hkam sha ai. Kalang ta, lamu madin ntsa kaw nna marai langai ngai nsen kaba hte jahtau ai hpe na lu ai; ‘Ka’ab bin Malik e, kabu gara nga u! ’ Dai majaw ngai hkrat sum mat nna, nye a manghkang kaw nna lawt lu sai hpe chye wa ai. Ka’ab bin Malik tsun ai gaw; 'Dai hpang, myihtoi wa sallallaahu 'alaihi wasallam gaw, Muslim ni hpe ngut sai lam ndau shana dat ai .