Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف

Загъта мын [Абу Ат Тахир Ахмад бин Амру бин Абдулла бин Амру бин Сарх] Омейядты цагъар мын загъта [Ибну Вахб] загъта мын [Юнус] [Ибн Шихабæй] уый загъта; Пехуымпар иу хатт ацыд Табукы хæстмæ, цæмæй фембæла Сирийы чырыстон диныл хæст чи уыд, уыцы ромаг æмæ араббæгтимæ. Ибн Шихаб загъта; «Мæнæн [Абдул Рахман бин Абдулла бин Кааб бин Малик] загъта, зæгъгæ, Абдулла бин Кааб бин Малик - Абдулла бин Кааб уыдис Каабæн йæ фырттæй иу, кæцы уыдис Каабимæ, куырм куы уыдис, уæд - загъта уый; «Иухатт фехъуыстон [Къааб бин Малик] йæхи тыххæй цау куыд радзырдта, Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламмæ Табукы хæсты куы баиу, уæд». Кааб бин Малик загъта; Æз никуы баззадтæн фæстейæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламимæ цы хæстыты архайдта, уым, Табукы хæстæй дарддæр, фæлæ ма баззадтæн Бадры хæсты дæр. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам никуы критикæ кодта пысылмон адæймаджы, кæцы нæ архайдта Бадры хæсты, уый уыдис уымæн æмæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам æмæ пысылмæттæ - Бадры хæсты - фыццаг нысан уыдис æрмæстдæр æрбабырсын Къурайы æнæуырнæг адæммæ, кæцытæ цыдысты теуатæй, цалынмæ Аллах æрæмбырд кодта пысылмæтты сæ знæгтимæ æнæ развæлгъау бадзырдгонд рæстæгмæ. Уыцы рæстæджы æз архайдтон Расулуллаимæ Акабæйы æхсæвы, пысылмон дин бахъахъхъæнынæй куы ныфс бавæрдтам, уæд. Мæнмæ гæсгæ, Бадры хæсты хайад райсын нæу абарæн Акабæйы æхсæвы хайад райсынимæ, кæд æмæ Бадры хæст фылдæр адæмæн уарзондæр у, уæддæр. Табукы хæсты Расулуллахимæ куы нæ архайдтон, уæд цы хабæрттæ уыд, уыдонæй ахæмтæ сты; — Æз уыдтæн бынтон æнæбон æмæ мæнæй фылдæр сæрибардзинад никæмæн уыд, Табукы хæсты куы нæ архайдтон, уæд. Аллахæй, раздæр æз дыууæ бæхыл бадгæ цæрæгойы æппындæр нæ цæттæ кодтон алыгъуызон хæстытæм. Фæлæ ацы Табукы хæсты æз бацæттæ кодтон дыууæ барæг сырды. Æппынфæстаг, Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ацыд Табукы хæстмæ, боныгъæд тынг тæвд куы уыд, уæд. Зæгъæн ис, æмæ уый ацыд тынг дард фæндаг æмæ уыд йедзаг рискътæй æмæ æмбæлд бирæнымæц знæгтимæ. Уæд Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам бамбарын кодта пысылмæттæн, цы æмбæлдзысты йемæ. Уымæ гæсгæ пысылмæттæн бафæдзæхста, цæмæй фаг хæстон дзаумæттæ бацæттæ кæной. Уыцы рæстæджы бирæ пысылмæттæ цыдысты Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламимæ, æнæ снысангонд фыстæгæй хæцынмæ. Каъаб загъта; — Уыдис ахæм лæг, æмæ йæ хæстæй æддæмæ баззайын кæй фæндыд, уый тыххæй йæхи нæ равдыста. Уый æнхъæлдта, йæ æнæххæстдзинад кæй нæ базондзæн Расулуллах саллаллаху алейхи васаллямæн - цалынмæ йæ тыххæй Аллах Азза Ва Джаллæйæ ницы раргом æрцæуа, уæдмæ. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ацыд хæстмæ Табукы, дыргъты æфснайæн куы уыд афтæ зæрдæмæдзæугæ, æмæ мæ бахъуыд мæ хъусдард æфснайынæй æндæррдæм аздахын. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам æмæ хайадисæг пысылмæттæ сæхи цæттæ кодтой æмæ æз уайтагъд семæ æрмæг агурынмæ ацыдтæн. Уый фæстæ æз ацыдтæн хæдзармæ æппындæр ницы æрмæг райсгæйæ. Æз загътон мæхинымæр; — Мæ бон у цыфæнды рæстæг дæр æрмæг бацæттæ кæнын. Æз æдзухдæр вæййын æнæзонгæдзинады æхсæн, цалынмæ адæм цæттæдæр уой, уæдмæ. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ацыд пысылмæттимæ, æз та æппындæр ницы æрмæг бацæттæ кодтон. Фæстагмæ рацыдтæн, стæй æнæ исты бацæттæ кæнгæйæ ацыдтæн хæдзармæ. Æз æдзухдæр уыдтæн ахæм дызæрдыггаг, хæсты хайад райсын æви нæ, цалынмæ пысылмон æфсæдтæ нæ атахтысты æмæ хæст ныридæгæн нæ райдыдта, уæдмæ. Уæд Мæн фæндыд хæсты быдырмæ бацæуын - фæлæ уый уыд æрмæстдæр бæллиц - æмæ мын æппынфæстаг хъысмæт уыд хæсты быдырмæ ма бацæуын. Пехуымпар Саллаллаху алейхи васаллям Табукы хæсты быдырмæ куы ацыд, уæд мæ алыварс æнкъарддзинады æнкъарæнтæ æрбадтысты. Куы рацыдтæн мæ алыварс æхсæнадмæ, уæд бамбæрстон, æз никæимæ фембæлдтæн, æрмæстдæр мæнгард кæнæ лæмæгъ адæймæгтæ, кæцытæн радта пенси Аллах Азза Ва Джалла. Уæдмæ мæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям нал æрымысыд, цалынмæ Табукмæ нæ бахæццæ, уæдмæ. Стæй йе 'мбæлтты 'хсæн куы бадти, уæд æвиппайды бафарста; — Кааб бин Малик немæ цæуылнæ æрбацыд? — дзуапп ын радта иу æмбал Бану Салимæйæ; — О, Аллахы минæвар, цыма Кааб бин Малик ацы тохæй фылдæр йæхиуыл тыхсы? — Æмбалы ныхæстæ фехъусгæйæ, Муадз бин Джабал загъта; — Гъей, хæлар, цы æвзæр ныхас загътай! Аллахы номæй, о Аллахы минæвар, æз зонын, Кааб бин Малик хорз адæймаг кæй у. Уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам æрсабыр. Афтæ куы ныхъхъус, уæд æвиппайды ауыдта, зын базонæн кæмæн уыд, ахæм æфсæйнаг каскæйы лæджы. Уæд Расулуллах салляллаху алейхи васаллям загъта: «Ды хъуамæ дæ Абу Хайцама? ' Куыд рабæрæг, афтæмæй уыцы адæймаг æцæгæйдæр уыд Абу Хайцама Аль Ансари, йе 'мбал, кæцы кæддæр лæвæрдта хæрзаудæн æхца, мæнгардтæ йæ куы æфхæрдтой, уæд. Кааб бин Малик загъта; — Куы фехъуыстон, пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам йæхи цæттæ кæны Табукы хæстæй æрыздæхынмæ, уæд мæ зæрдæ æхсайдта. Уый фæстæ райдыдтон æфсонтæ æрхъуыды кæнын, цæмæй сайд кæнон. Æз загътон мæхинымæр; — Цавæр аххосаг мæ фервæзын кæндзæн Пехуымпары мастæй? ' Цӕмӕй уыцы хъуыддаг аиуварс кодтаин, уый тыххӕй мӕ бинонтӕй ракуырдтон, цӕмӕй мын уынаффӕтӕ радтаиккой. Чидæр мын куы загъта, зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям æввахс æрцыд горæт Мæдинæмæ, уæд мæ сæрæй фесæфт мæнг ныхасы аххосаг. Æппынфæстаг бамбæрстон, мæ бон кæй нæу Пехуымпарæн сайгæ кæнын æппындæр. Уымæ гæсгæ йын мæ бахъуыд рæстдзинад зæгъын. Бирæ нæ рацыд, афтæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам æрцыд горæт Мæдинæмæ. Куыд æрвылхатт, афтæ ацыд комкоммæ мæзджыдмæ - йæ традицимæ гæсгæ алы хатт дæр, кæд æмæ æрцыд балцы цавæрдæр районмæ - куывдтытæ æххæст кæнынмæ. Суннаты куывд куы сарæзта, уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам уайтагъд ныхас кодта йе мбæлттимæ. Уый фæстæ æрбацыд цалдæр æмбалы, кæцытæн рæстæг нæ уыд пысылмæттимæ тохы архайынæн æмæ йын сомы кæнгæйæ фæхæццæ кодтой алыхуызон аххосæгтæ. Бæрæггæнæнтæм гæсгæ хæсты чи нæ архайдта, уыдон уыдысты æстай адæймагæй фылдæр. Куыд рабæрæг, афтæмæй Пехуымпар райста, хæсты чи нæ архайдта, уыдоны æргомдзинад, дзырд сын радта, хатыр сын ракуырдта æмæ сæ зæрдæты цы æмбæхстой, уый радта Аллахæн. Цалдæр минуты фæстæ æз æрбацыдтæн Расулуллахмæ. Æз ын салам куы радтон, уæд мæстджын адæймаджы худты хуызæн бахудт. Уæд загъта; 'Рацу ардæм! — Уый фæстæ йæм хæстæгдæр бацыдтæн, цалынмæ йæ тæккæ раз нæ бадтæн, уæдмæ. Уый фæстæ пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям бафарста: «Цæуылнæ æрбаиу вæййыс хæцынмæ, о Каъаб? Дæ буар æмæ дæ уд пысылмон динæн раттынæй зæрдæ нæ бавæрдтай? — дзуапп радтон æз; — О, Аллахы минæвар, Аллахы номæй, æз дæуæй дарддæр искæй цур куы бадаин, уæд æз æнæдызæрдыг дæн, цы аххосæгтæ æмæ аргументтæ æрхастон, уыдоны тыххæй йæ мастæй ссæрибар уыдзынæн. Фæлæ, Аллахы номæй, зонын, ныр дын æз дæттын аххосæгтæ, кæцытæ сты дзаг мæнгдзинадæй, цæмæй ма смæсты уай, те Æцæгæйдæр, мæнмæ дæ чи смæсты кодта, уый уыд Аллах. Кæд дын, о Аллахы минæвар, мæ раст æмæ рæстаг аххосæгтæ æрхæссон, æмæ мын уæд уыцы аххосæгтæм гæсгæ уайдзæф кæнай, уæд æй æз æхсызгонæй райсдзынæн. Аллах мæ бафхæрæд мæ рæстаг ныхæстæй. Аллахæй, ахæм кар нæй, кæцы мæ бауромдзæн хæсты хайад райсынæй. Аллахæй, уыцы рæстæджы æз уыдтæн бынтон æнæбон, кæд æмæ мын тынг арæнгонд фадат уыд пысылмæттимæ тохмæ баиу уæвынæн, уæддæр. Уыцы зæрдиаг æргом фехъусгæйæ, Аллахы минæвар загъта: «Ацы адæймаг рæстаг æмæ раст дзырдта». Уымæ гæсгæ лæуут, цалынмæ уын Аллах уынаффæ рахæсса, уæдмæ. Фæстагмæ æз сыстадтæн æмæ йæ фарсмæ фезмæлыдтæн. Бирæ нæ рацыд, афтæ мæ фæдыл цыдысты цалдæр адæймаджы Бани Салимæйæ æмæ загътой; О Каъаб, Аллахы номæй, раздæр нæ зыдтам, ды кæй сарæзтай рæдыд/тæригъæд. Ды æцæгæйдæр нæ бамбарын кодтай аххосæгтæ Аллахы минæварæн, куыд æндæр æмбæлттæ, кæцытæ хæстмæ нæ цыдысты, уыдоны аххосæгтæ. Æцæгæйдæр, æрмæстдæр Аллахы минæвар дын дæ тæригъæдтæ сыгъдæг кæны. Кааб бин Малик уый фæстæ загъта; «Аллахæй, æдзухдæр мæ æгад кæнынц, цалынмæ мæ фæфæнды Пехуымпармæ ацæуын, уæдмæ æмæ уæд мæхи сайын». Кааб бин Малик загъта; — Мæ хуызæн æндæр исчи фæзынд Пехуымпар саллаллаху алейхи ва салламмæ? — Бану Салимæйы адæм дзуапп радтой; 'Ойы. Дæу хуызæттæй ма ис дыууæ адæймаджы. Дыууæ адæймаджы загътой Аллахы минæварæн, цы загътай, уый æмæ сын Аллахы минæвар дзуапп радта, куыд дын дзуапп радта, афтæ. Кааб бин Малик загъта; — Уæд бафарстон; — Чи сты ацы дыууæ адæймаджы, хæлæрттæ? — Уыдон, Бани Салимæ, дзуапп радтой; Дыууæ адæймаджы сты Мурара бин Рабиа Аль Амин æмæ Хилал бин Уммая Аль Вакифи. Кааб бин Малик загъта; — Уый фæстæ ракой кодтой дыууæ рæстаг æмбалы кой, кæцытæ архайдтой Бадры хæсты æмæ сæ дыууæ дæр уыдысты хорз фæзминаг уæвыны аккаг. Уый фæстæ ацы дыууæ адæймаджы кой мын куы загътой, уæд ацыдтæн. Кааб бин Малик загъта; Цалдæр боны фæстæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям пысылмæттæн нæ баурæдта ныхас кæнын мах æртæимæ, кæцытæ нæ архайдтам Табукы хæсты. Уæдæй фæстæмæ пысылмæттæ сæхи дард ласын райдыдтой æмæ не ’ртæмæ сæ ахаст ивын райдыдтой, цалынмæ нын ацы зæхх æнахуыр нæ фæкаст, уæдмæ. Афтæ зыны, цыма ацы зæхх нæу, æз раздæр кæуыл цардтæн, ахæм зæхх æмæ аххæссыд фæндзай æхсæвы. Табукы хæсты чи нæ архайдта, уыцы дыууæ æмбалы ныр æнкъардæй сæ зонгуытыл лæууынц сæ хæдзары æмæ кæуынц, æз та дæн карз æмæ карз лæппу. Æз дарддæр дæр мæхи дарын æмбæлон æгъдауæй æмæ æрвылбонон куыстытæ æххæст кæнын, куыд æмбæлы, афтæ. Æз уæддæр хæдзарæй рацыдтæн, æндæр пысылмæттимæ æмбырды куывдтæм цыдтæн мæзджыдмæ æмæ базары алыварс рацу-бацу кодтон, кæд мемæ ныхас кæнын никæй фæндыд, уæддæр. Цалынмæ иу бон æз бацыдтæн Расулуллахмæ æмæ йын салам радтон, куывды фæстæ йæ бадæны куы уыд, уæд. бафарстон мæхи; Пехуымпар йæ былтæ фезмæлын кæндзæн, цæмæй йын дзуапп ратта саламæн æви нæ? Уый фæстæ æз скуывтон Аллахы минæвармæ хæстæг, æмæ йæм æнæбары æркастæн. Куывдмæ куы цæттæ кодтон, уæд мæм йæ цæст ахаста. Æмæ йæм куы æрбаздæхтæн, уæд мæм йæ цæстытæ систа. Пысылмон æхсæнадæй бирæ рæстæг хицæнæй куы фæдæн, уæд рацыдтæн рацу-бацу кæнынмæ, цалынмæ Абу Катадайы цæхæрадоны забормæ нæ бахæццæ дæн, уæдмæ. Абу Катада у мæ фыды æфсымæры фырт - мæ фыдыфсымæры фырт - æмæ уый у, мæ зæрдæмæ чи цæуы, ахæм адæймаг. Уырдæм куы бахæццæ дæн, уæд ын салам радтон. Нырма дæр Æз, Аллахы номæй, уый мын дзуапп нæ радта мæ саламæн. Æппынфæстаг мæ ныфс бацыд æмæ йæ бафæрсын; — О, Абу Катада, æз дын сомы кæнын Аллахы номæй, нæ зоныс, æз æцæгæйдæр кæй уарзын Аллахы æмæ Йæ минæвары? — Куыд рабæрæг, афтæмæй Абу Катада æрмæст æнæдзургæйæ баззад. Уый фæстæ та ногæй мæ ныхæстæ сфæлхатт кодтон, фыццаг хаттау æлгъитгæйæ. Фæлæ æнæдзургæйæ баззад. Уæд æз сфæлхатт кодтон, цы загътон, уый æмæ мын дзуапп радта; 'Æцæгæйдæр, Аллах æмæ Йæ минæвар хуыздæр зонынц уый тыххæй'. Йæ ныхæстæ фехъусгæйæ, мæ цæстысыгтæ байдзаг сты æмæ цæхæрадоны сæрты цæугæйæ æрыздæхтæн хæдзармæ. Мæдинæйы базары куы цыдтæн, уæд Сирийы бæстæйæ иу лæг, кæцы уæй кодта хæринæгтæ горæт Мæдинæйы, бафарста; — Чи мын бацамондзæн, Кааб бин Малик кæм ис, уый? — Уæд мын адæм равдыстой, цалынмæ мæм лæг нæ бацыд æмæ мын паддзах Гассанæй фыстæг радта, уæдмæ. Кæсын æмæ фыссын кæй зонын, уымæ гæсгæ фыстæджы мидис дæр æмбарын. Куыд рабæрæг, афтæмæй фыстæджы мидис у ахæм; — Мах фехъуыстам, дæ хæлар — ома, Аллахы минæвар — æхсæнадон æхсæнадæй дæ кæй хицæн кодта, дæ Хицау та дæ йæхæдæг афтæ нæ ныууагъта. Уымæ гæсгæ баиу ут немæ, мах уын æнæмæнг баххуыс кæндзыстæм'. Фыстæг бакæсыны фæстæ загътон; — Æцæгæй та, ацы фыстæг дæр мын у бæллæх. Уый фæстæ йæ пецы нывæрдтон æмæ йæ басыгъдтон, цалынмæ нал уыд, уæдмæ. Цыппор боны дæргъы æнæхъæнæй дæр æддæмæ ссæрибар кæныны фæстæ рабæрæг, Хуыцауы раргомад кæй нæ æрцыд. Цалынмæ иу бон мæм æрбацыд Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй минæвар æмæ мын фехъусын кодта; О Кааб, æцæгæйдæр, Аллахы минæвар дын бафæдзæхста, цæмæй дæ устытæй хи хизын кæнай. æз фæрсын; — Ахицæн уон æви цы? — Дзуапп радта минæвар; — Ахицæн уæ нæ хъæуы. Фæлæ йæм æрмæст хи хизын æмæ йæм ма баввахс у. Уæд æз мæ усæн загътон; «О хо, фыццаг хъуамæ ацæуай дæ ныййарджытæм æмæ семæ баззайай, цалынмæ Аллах ацы хъуыддаджы фæдыл бæлвырд уынаффæ нæ рахæсса, уæдмæ». Кааб бин Малик загъта; Уый фæстæ тагъд рæстæджы Хилал бин Умайяйы ус бацыд Аллахы минæвармæ æмæ йæ бафарста; О Аллахы минæвар, Хилал бин Умейя у зæронд æмæ лæмæгъ æмæ йын лæггадгæнæг нæй. Уæдæ йæм æз мæ цæст дарон». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: «Нæ. Хуыздæр у, фыццаг йемæ куы нæ ацæуай æмæ дын рæстæгмæ хæстæг куы нæ уа, уæд». Хилалы ус йæхиуыл хæцыд æмæ загъта; — Аллахæй, о Аллахы минæвар, ныр ын царды æнкъарæнтæ нал ис. Уый æдзухдæр куыдта, ацы проблемæйыл куы сæмбæлд, уæдæй фæстæмæ. Кааб бин Малик загъта; — Мæ бинонтæй иуæй-иутæ загътой; — Фыццаг хъуамæ бар ракурай Аллахы минæварæй дæ усы хъуыддаджы тыххæй. Уымæн æмæ Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам йæхæдæг радта бар Хилал бин Умейæйæн йæ лæгмæ кæсынæн. Кааб бин Малик загъта; Æз нæ ракурдзынæн бар пехуымпарæй мæ усы хъуыддаджы тыххæй. Уымæн æмæ, фæлæ, æз нæ зыдтаин, цы дзуапп ратдзæн Расулуллах, æрыгонæй дзы бар куы ракуырдтаин, уæд». Кааб бин Малик загъта; — Куыд рабæрæг, афтæмæй афтæ цыд дæс æхсæвы, афтæмæй нын уыд фæндзай æхсæвы, пысылмæттæн немæ ныхас кæнын куы нæ уагътой, уæдæй райдайгæйæ. Кааб бин Малик загъта; — Уæд райсомы куывд скодтон фæндзайæм æхсæвы хæдзары фæстаг фарс. Куывды куы бадтæн, уæд мæ зæрдæ æхсайдта фæсмон æмæ хъыгæй. Уый у ахæм Ацы уæрæх зæхх мæм кæсы нарæг. Æвиппайды фехъуыстон, горизонты алыварс чидæр хъæрæй кæй хъæр кодта; — О, Кааб бин Малик, цин кæн! 'Уæдæ æз æрхаудтæн æмæ бамбæрстон, мæ проблемæйæ кæй ссæрибар дæн. Кааб бин Малик загъта; Уæд Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам фехъусын кодта пысылмæттæн, кæй фæцис