Hadith Representative
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Ear jiroñ eō [Abu Ath Thahir Ahmad bin 'Amru bin 'Abdullah bin 'Amru bin Sarh] rijerbal eo an Umayyad ro ear jiroñ eō [Ibnu Wahb] ear jiroñ eō [Yunus] jān [Ibn Shihab] ear ba; 'Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam juon ien ear etal ñan tarinae eo an Tabuk ñan an jelmae Ri Rome ro im Ri Arab ro rar Ri Christian ro ilo Syria.' Ibn Shihab ear ba; 'Ikar jiron jen [Abdul Rahman bin Abdullah bin Ka'ab bin Malik], bwe Abdullah bin Ka'ab bin Malik - Abdullah bin Ka'ab ekar juon ian ļaddik ro nejin Ka'ab eo ekar etal ippān Ka'ab ke ekar pilo - ekar ba; 'Ikar roñ [Ka'ab bin Malik] kwalok juon men kin e make ke ekar kobalok ibben Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ilo tarinae eo an Tabuk'. Ka'ab bin Malik ear ba; 'Ikar jab likjab in etal ibben Rikanaan eo ilo tarinae ko ear bōk koņaan ie ijellokin tarinae eo an Tabuk, ak ikar barāinwōt likjab ilo tarinae eo an Badr. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear jab kalijeklok juon Muslim eo ear jab bōk kunan ilo tarinae eo an Badr, men in ear walok kinke Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam im Muslim ro - ilo tarinae eo an Badr - unin an kar jinoin kar ñan tarin Quraish infidel ro rar ito ion camel ko mae ien eo Allah ear bōktok Muslim ro ibben ri kijirãt ro air ilo ejelok ien eo kar errã kake mokta. Ilo ien eo io kar bōk koņaō ippān Rasulullah ilo bon̄ōn in 'Aqabah ke kōm kar kallim̧ur n̄an kōjparok Islam. Ilo lemnok eo aõ, bōk kunan ilo tarinae eo an Badr ejjab einlok wõt bōk kunam ilo boñ in Aqabah, meñe tarinae eo an Badr ej laplok an armij ro mõnõnõ kake. Ilubwiljin bwebwenato ko ke ikar jab bōk koņaō ippān Rasulullah ilo tariņae eo an Tabuk rej āinwōt in; 'Ikar lukkun ejelok tokjen im ejelok juon ekar laplok an anemkwoj jen io ke ikar jab bōk kunan ilo tarinae eo an Tabuk. Kin Allah, mokta ikar jab kōpooj ruo menin mour ko ñan tarinae ko reoktak jen dron. Ak ilo tarinae in Tabuk, Ikar kōpooj ruo menin mour ko rej ettōr ie. Āliktata, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear etal ñan tarinae eo an Tabuk ke ear lukkun bwil wot. Jemaroñ ba bwe ear etal ilo juon jikin ettol im ear obrak kin jorrāān ko im ear jelmae elōñ ri kijirãt ro. Innem Rikanaan eo ear kwalok ñan Muslim ro ta eo renaj kar jelmae ibben. Kin menin, ear jiroñ Muslim ro bwe ren kōpooj kein tarinae ko rekkar. Ilo ien eo, elōn Muslim ro rar etal ibben Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam ilo ejelok letter in jerbal ñan tarinae. Ka'ab ear ba; Ekar wor juon emaan eo ekar jab walok kinke ekar kōnan jab bed ilo tarinae eo. Ear lemnok bwe an jab bokake kien eo ejamin kar jelā kake jen Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam - joñan wōt an ejelok revelesōn ear walok kin e jen Allah Azza Wa Jalla -. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear etal ñan tarinae ilo Tabuk ke ien marmir leen eo ear lukkun emman bwe iar aikuj in jolok lemnok eo jen marmir eo. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam im Muslim ro rar bōk koņaer rar kōppopo im io ekar mōkaj in etal in pukōt kein jerbal ko ippāer. Innem ikar etal ñan mweo ilo ejelok aō bōk jabdrewot kein jerbal ko. Iar ba ñan ña make; 'Imaroñ kōpooj kein jerbal ko ilo jabdewōt ien. Iien otemjej ij bed ilo juon aitwerõk ikõtan aet im jaab mae ien eo armij ro rej pojak. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear etal ibben Muslim ro, ilo ien eo io ear jab kōpooj jabdrewot kein jerbal ko. Āliktata ikar etal, innem ikar etal ñan mweo ilo aō jab kōpooj jabdrewot. Iien otemjej ikar lukkun pere kin aō bōk kunaō ilo tarinae eo ak jaab, mae ien eo jar in tarinae eo an Muslim rar ettōrlok im tarinae eo ekar jino an walok. Innem Ikar kōnaan kobalok ilo jikin tarinae eo - ak men in ekar baj juon lemnok in kōtmene - im ilo jemlokin ikar kōnan jab kobalok ilo jikin tarinae eo. Elikin an kar Rikanaan eo etal ñan jikin tarinae eo ilo Tabuk, juon eñjake in buromõj ear jino jepooļe io. Ke ikar etal ñan jikin ko iturin, ikar kile bwe ejelok juon ikar maroñ in iion ijellokin armij ro rej riab ak armij ro remõjno ro rar bōk ien kakkije jen Allah Azza Wa Jalla. Ilo ien in, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear jab kememej io mae ien eo ear tōpar Tabuk. Innem, ke ej jijet ibwiljin ro mōttan, ekar mōkaj an kajjitōk; Etke Ka'ab bin Malik ear jab itok ibbed? ' Juon m̧ōtta jān Banu Salimah eaar uwaak; 'O Rijilōk eo an Allah, ej einwot ke Ka'ab bin Malik ej kea kin e make jen tarinae in? ' Ke ej roñ nan ko an eo mōttan, Muadz bin Jabal ear ba; 'Hey mōtta, elap an nana men eo kwar ba! Kin Allah, O Rijilōk eo an Allah, ijelā bwe Ka'ab bin Malik ej juon armej emman'. Innem Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear binej jenkwan. Ke ekar jab konono einwot in, ilo ien eo wōt ekar lo juon em̧m̧aan ekar kōņak juon helmet in aen eo ekar pen an kile. Innem Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear ba: 'Kwoj aikuj in Abu Khaitsamah ke? ' Ear walok bwe armij in ej lukkun Abu Khaitsamah Al Ansari, juon eo mōttan eo ear lelok ñan charity juon sha' in date ke ear kajirere kake jen ri riab ro. Ka'ab bin Malik ear ba; 'Ke ikar roñ bwe Rikanaan eo ekar kōppopo in jeblak jen tarinae eo an Tabuk, ikar obrak kin buromõj. Innem ikar jino kōmman un ko ñan riab. Iar ba ñan ña make; Ta un eo emaron lomoren io jen illu eo an Rikanaan eo? ' ñan kamadmõde men in, iar kajitõk jibañ jen baamle eo aõ ro remaroñ letok nan in kakabilek. Ke juon armij ear jiron io bwe Rikanaan eo ear epaak an itok ilo jikin kwelok in Medina, unin an kar riab ear jako jen lemnok eo aõ. Āliktata iaar kile bwe iaar jab maron̄ riab n̄an Rikanaan eo ilo jabdewōt wāween. Kin menin, ikar aikuj in kwalok mol eo ñan e. Ejjab to tokelik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear itok ilo jikin kwelok in Medina. Einwot an ekkā, ekar etal wōt ñan mosque eo - einwot an kar manit aolep ien ej itok jen an etal ñan juon jikin - ñan kōmman jar ko. Elikin an kar kōmmane jar in sunnah eo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear mõkaj an bwebwenato ibben ro mōttan. Ālkin menin, jet ro m̧ōttan raar itok ro raar jab wōr aer iien n̄an bōk koņaer ilo tariņae ippān Muslim ro im kar kwaļo̧k elōn̄ un ko n̄an e ilo aer kar kallim̧ur. Ej ļōmņak bwe ekar wōr elōn̄ļo̧k jān jiljinon̄oul armej ro raar jab bōk koņaer ilo tariņae eo. Ej walok bwe Rikanaan eo ear bōk mol eo an ro rar jab bōk koņaer ilo tariņae eo, kallim̧ur in tiljek n̄an er, kajjitōk jeorļo̧k bōd kōn er, im leļo̧k ta eo raar dāpij ilo būruweer n̄an Allah. Jet ien tokelik, Ikar itok in lo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Ālkin aō kar yokyokwe e, eaar ettōn̄ dikdik āinwōt ettōn̄ dikdik eo an juon armej eo ej illu. Innem ear ba; 'Itōk ñan ijin! ' Innem ikar etetal epaak ñan e mae ien eo ikar jijet iman mejen. Elikin men in Rikanaan eo ear kajitõk: 'Etke kwojjab kobatok ibbed ilo tarinae, O Ka'ab? Kwojjab ke kallimur bwe kwonaj lelok enbwinin im jitõb eo am ñan Islam? ' Iar uwaak; 'O Rijilōk eo an Allah, kōn Allah, eļan̄n̄e inaaj kar jijet iturin bar juon armej ijello̧kin kwe, ij tōmak bwe inaaj kar anemkwoj jān illu eo an kōn un ko im akwāāl ko iaar kwaļo̧ki. Ak, kin Allah, ijelā bwe kiõ ij lewoj un ko reobrak kin riab bwe kwon jab illu, te Emool bwe Allah eo ear kōmman am illu ippa. Elañe ij kwalok ñan yuk, O Rijilōk eo an Allah, un ko aō rejimwe im mol, innem kwoj kajjirere kake io kin un kein, innem inaj bōke ilo mõnõnõ. Allah en kaje io kin nan ko remol. Kin Allah, ejelok juon iiō enaj bōbrae io jen aō bōk kunaō ilo tarinae eo. Kin Allah, Ikar lukkun ejelok tokjen ilo ien eo meñe ekar dik ien eo aõ ñan kobalok ilo tarinae eo ibben Muslim ro. Ke ear roñ an mol, Rijilōk eo an Allah ear ba: 'Armij in ear konono ilo mol im jimwe. Kin menin, jutak mae ien eo Allah ej lewoj juon am bebe'. Āliktata io kar jutak im etal jen turin. Ejjab to tokelik, elōn armij jen Bani Salimah rar lor io im ba; 'O Ka'ab, kin Allah, mokta jekar jab jelā bwe kwar kōmman juon bōd/jerawiwi. Kwojjab lukkun kwalok un ko ñan Rijilōk eo an Allah einwot un ko kar kwaloki jen ro jet ro mōttam ro rar jab etal ñan tarinae. Emol, ej wōt istighfar eo an Rijilōk eo an Allah ñan kwe eo ej jolok jerawiwi ko am. Ka'ab bin Malik ear ba elikin men in; 'Kōn Allah, rej iien otemjej kajjirere kake io mae ien eo ij kōnan bar jeblak ñan ri kanan eo innem ij riab ñan ña make'. Ka'ab bin Malik ear ba; Ewōr ke bar juon eo eaar waļo̧k im̧aan Rikanaan eo āinwōt n̄a? ' Armej ro ilo Banu Salimah rar uwaak; 'Aet. Ewor bar ruo armij einwot kwe. Armej ro ruo rar ba ñan Rijilōk eo an Allah ta eo kwaar ba im Rijilōk eo an Allah ear uwaak er āinwōt an kar uwaak eok'. Ka'ab bin Malik ear ba; 'Innem io kar kajitok; 'Wōn armij rein ruo, ro mōtta? ' Er, Bani Salimah, rar uwaak; 'Armej rein ruo rej Murarah bin Rabi'ah Al Amin im Hilal bin Ummayah Al Waqifi'. Ka'ab bin Malik ear ba; 'Innem rar kwalok kin ruo ro mōttaer rewānōk ro rar bōk koņaer ilo tariņae eo an Badr im erro jim̧or rar ekkar n̄an erom waanjon̄ak ko rem̧m̧an. Elikin men in, Iar etal ke rar kwalok kin armij rein ruo ñan ña'. Ka'ab bin Malik ear ba; Jet raan tokelik, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear bōbrae Muslim ro jen air konono ibben kim jilu ro rar jab bōk koņaer ilo tarinae eo an Tabuk. Jen ien eo, Muslim ro rar jino kōjenolok ir make im ukōt lemnok ko air ñan kim jilu mae ien eo lal in ear oktak ñan kim. Ej einwõt, lal in ejjab lal eo iar jokwe ie mokta im ear bed iumin lemñoul bon. Ruo ian ro mōtta ro rar jab bōk koņaer ilo tariņae eo an Tabuk rej kiiō bukwelōlō ilo būrom̧ōj ilo m̧weo im̧weer im jan̄, ilo iien eo ij juon likao ekajoor im pen. Ij wōnmanlok wōt im kōmman men ko rekkar im kōmman jerbal ko raan otemjej einwot ien otemjej. Ikar etal wōt jen mweo, etal ñan mosque eo ñan bed ilo jar ko ibben Muslim ro jet, im etetal ilo jikin wia eo meñe ejelok armij ekar kōnan konono ippa. Ma ien eo juon raan io kar kepaak Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam im yokyokwe e ke ej jijet ilo jikin jijet eo an elikin an jar. Ikar kajitōk ippa make; 'Rikanaan eo enaj ke ukōt loñin ñan uwaake yokyokwe eo ak jaab? Innem ikar jar iturin Rijilōk eo an Allah ilo aō kalimjōk e. Ke iaar kōppopo n̄an jar, eaar kalimjōk eō. Im ke iar oktaklok ñan e, ear jolok mejen jen io.' Elikin aō kar make iaer iumwin juon ien aitok jen Muslim ro, Ikar etal im etetal mae ien eo ikar tōpar wōrwōr in jikin kallib eo an Abu Qatadah. Abu Qatadah ej nejin uncle eo aõ - cousin eo aõ - im ej armij eo ij iakwe. Ke ikar tōpar ijo, ikar ba hello ñan e. Ak kiō Io, kin Allah, ear jab uwaake aō yokyokwe. Āliktata ikar bōk peran in kajjitōk ippān; 'O Abu Qatadah, ij kallimur ñan yuk ilo etan Allah, kwojjab jelā ke bwe ij lukkun yokwe Allah im Rijilōk eo An? ' Ear walok bwe Abu Qatadah ear baj niknik wōt. Innem ikar bar ba nan ko ao ilo aō kajjirere einwot ien eo moktata. Ak ear jab konono wōt. Innem ikar bar ba ta eo ikar ba im ekar uwaak; 'Emool Allah im Rijilōk eo An rejelā kin men in'. Ke ikar roñ nan ko an, dren in kemjalal ekar kobrak meja im ikar jeblak ñan mweo ke ikar etetal iturin jikin kallib eo. Ke ikar etetal ilo jikin wia eo ilo Medina, juon em̧m̧aan jān āneen Syria eo ekar wiakake m̧ōn̄ā ilo jikin kweilo̧k in Medina ekar kajjitōk; Wōn eo emaron kwalok ñan ña ia eo Ka'ab bin Malik ej bed ie? ' Innem armij ro rar kwalok ñan ña mae ien eo emaan eo ear itok ñan iba im letok juon leta jen King Ghassan. Kinke imaroñ riit im jeje, ij bareinwõt melele kin men ko ilo letter eo. Ej walok bwe men ko ilo letter eo rej einwot in; 'Kōm kar roñ bwe eo m̧ōttam̧ - meļeļein Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam - eaar kōjeno̧lo̧k eok jān jukjukinpād eo an armej, ilo iien eo Irooj eo am̧ make eaar jab joļo̧k eok āinwōt in. Kin menin, kobatok ippem, kim naj lukkun jibañ yuk. Ālkin riiti leta eo, iaar ba; 'Ilo mol, leta in ej barāinwōt juon jorrāān ñan ña'. Innem ikar likit ilo oven eo im tile mae ien eo ekar jako. Elikin jiljinoñoul raan in jolok jen kabuñ, ear walok bwe revelesōn eo an Anij ear jab walok. Ma ien eo juon raan, juon rijilōk jen Rikanaan eo ear itok ñan iba im letok juon ennaan; 'O Ka'ab, emool Rijilōk eo an Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ear jiroñ eok bwe kwon kōjekdo̧o̧n kōrā ro pāleemi'. Ij kajitōk; 'Ij aikuj ke jepel ak ta? ' Ri jilek eo ear uwaak; Kwojjab aikuj in jebel. Ak, jolok wōt im jab kepaak e.' Innem iar ba ñan lio pāleeō; 'O sis, kwoj aikuj in etal ñan mweo imõn jinen im jemed im bed ibbeir mae ien eo Allah enaj letok juon bebe ealikar kin men in'. Ka'ab bin Malik ear ba; Ejjab to tokelik lio belen Hilal bin Umayyah ear etal ñan ippān Rijilōk eo an Allah im kajjitōk; 'O Rijilōk eo an Allah, Hilal bin Umayyah ej rūtto im mōjno im ejelok an rijerbal. Kin menin, kōtlok bwe in lale e'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear uwaak: 'Jaab. Emman tata elañe kwojjab etal ibben mokta im en jab bed iturin yuk iumwin jidik ien'. Kōrā eo pāleen Hilal ear bin wōt im ba; 'Kōn Allah, O Rijilōk eo an Allah, kiiō ejjeļo̧k an kijejeto n̄an mour. Ej iien otemjej jañ, jen ien eo ear iion abañ in mae ien in.' Ka'ab bin Malik ear ba; Jet armij jen baamle eo aõ rar ba; 'Kwoj aikuj mokta kajjitōk ippān Rijilōk eo an Allah kōn mālim kōn menin kōn kōrā eo pāleem̧. Bwe Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam make ear lelok mālim ñan Hilal bin Umayyah bwe en lale leo belen. Ka'ab bin Malik ear ba; Ijjab naaj kajjitōk mālim jān Rikanaan eo kōn menin kōn kōrā eo pāleeō. Bwe, mekarta, Ijjab jelā ta uwaak eo an Rasulullah eļan̄n̄e inaaj kar kajjitōk ippān n̄an kōtļo̧k ke iaar dik wōt.' Ka'ab bin Malik ear ba; 'Ekar walok bwe men in ekar walok iumin joñoul bon, innem ekar lemñoul bon ñan kim jino jen ke Muslim ro rar bōbrae air konono ibbed. Ka'ab bin Malik ear ba; 'Innem io kar kōmmane jar in jibboñ ilo boñ eo kein ka lemñoul ilo turin mweo. Ke iaar jijet ilo jar, iaar obrak kōn būrom̧ōj im būrom̧ōj. Ej einwot Laļ in eļap ej āinwōt edik n̄an n̄a. Ilo ien eo wōt ikar roñ juon ej lamõj ilo ainikien elap ibelakin mejatoto; 'O Ka'ab bin Malik, kwon lañliñ! ' Innem io kar buñ im jelā bwe io kar anemkwoj jen aō jorrāān. Ka'ab bin Malik ear ba; Innem Rikanaan eo ear kwalok ñan Muslim ro bwe emoj an jemlok