Hadith Representative
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Ne owachona ni [Abu Ath Thahir], jatich mar Jo-Umayyad, ne owachona ni [Ibnu Wahb] ne owachona ni [Yunus] kowuok kuom [Ibn Shihab] ne owacho ni; 'Jaote nodhi e lweny mar Tabuk kinde moro mondo odhi ochung' gi Jo-Rumi kod Jo-Arab ma ne gin Jokristo e piny Siria.' Ibn Shihab nowacho ni; 'Osenyisowa gi [Abdul Rahman bin Abdullah bin Kaab bin Malik], ni Abdullah bin Kaab bin Malik - Abdullah bin Kaab ne en achiel kuom yawuowi mag Kaab ma ne dhi gi Kaab ka en muofu - ne owacho ni; 'Ne awinjo ka [Ka'ab bin Malik] nyiso gima ne otimore kuome owuon ka ne oriwore gi Jaote e lweny mar Tabuk'. Kaab bin Malik nowacho ni; 'Ne ok aweyo bang' ka adhi gi Jaote e lwenje ma ne odonjoe mak mana lweny mar Tabuk, to bende ne aweyo bang' lweny mar Badr.' Rasulullah ne ok onyiero ng’at moro ma ne ok okawo okang’ e lweny mar Badr, mano ne otimore nikech Rasulullah kod Jo-Muslim - e lweny mar Badr - gino ma ne gidwaro timo mokwongo ne en mana mar ketho jo-Quraish ma ne wuotho e wi ngamia nyaka ne Nyasaye okelo winjruok gi Jo-Muslim maggi. kinde. E kindeno ne abedo gi Rasulullah e otieno mar ‘Aqabah ma ne wasingore ni wabiro rito din mar Islam. Kuom parona, bedo e lweny mar Badr ok nyal pimo gi bedo e lweny mar Aqabah otieno, kata obedo ni lweny mar Badr ohero ahinya gi ji mang’eny. E kind weche ma ne otimore ka ok akawo okang’ gi Rasulullah e lweny mar Tabuk, gin kaka luwogi; ‘Ne an ng’at ma onge kony chuth kendo onge ng’at ma ne nigi thuolo moloya e kinde ma ne ok adonjo e lweny mar Tabuk. Kaka Nyasaye, chon ne ok aloso le ariyo ma riembo nyamburko kata matin ne lwenje mopogore opogore. To e lweny mar Tabukni, ne aloso le ariyo ma ne riembo gari. Gikone, ne odhi e lweny mar Tabuk ka piny ne liet ahinya. Inyalo wacho ni ne owuotho thuolo malach ahinya kendo ne opong’ gi gik ma ne nyalo kelo luoro kendo ne oromo gi wasiki mang’eny. Bang’e, Jaote ne olero ne Jo-Muslim gima ne gidhi yudo kode. Kuom mano, ne omiyo Jo-Muslim chik ni mondo oik gik ma ne ginyalo tiyogo e lweny moromo. E kindeno, Jo-Muslim mang’eny ne dhi gi Jaote ma ok oketgi gi oboke mar dhi e lweny. Ka’ab nowacho ni; ‘Ne nitie ng’at moro ma ne ok obiro nikech ne odwaro bedo mabor gi lweny. Ne ogeno ni bedo ma ok oluwo chike ne ok bi ng’ere gi Rasulullah - ka onge fwenyruok ma ne obiro kuome kowuok kuom Allah Azza Wa Jalla -. Rasulullah nodhi e lweny e Tabuk ka ng’wech mar olembe ne kelo mor ahinya ma ne nyaka alok pacha kuom ng’wech mar olembe. Rasulullah kod Jo-Muslim ma ne okawo okang’ ne ikruok kendo mapiyo bang’e ne adhi mondo amany gik ma ne gidwaro tiyogo kodgi. Bang’e ne adok ot ma ok ayudo gimoro amora ma ne atiyogo. Ne awacho e chunya niya; ‘Anyalo loso gik ma abiro tiyogo e kinde moro amora. Kinde duto abedo e kind ee kod ok nyaka chop ji obed moikre maber’. Rasulullah nowuok gi Jo-Muslim, to an pok aloso gimoro amora ma ne abiro tiyogo. Bang’e ne awuok, bang’e ne adok ot ma ok aloso gimoro. Kinde duto ne an gi kiawa ma kamano kuom ka be onego adonj e lwenyno kata ok, nyaka chop kama jolweny mag Jo-Muslim ne osewuok gi ng’wech kendo lweny ne osebedo ka dhi nyime. Kinde no Ne adwaro donjo e lweny - to mano ne en mana paro ma ne an-go - kendo gikone ne oketna mondo kik adonj e lweny. Bang’ ka Jaote nosedhi e lweny mar Tabuk, winjo marach ne ochako orumo wiya. Kane awuok oko e gweng' mane orumo, ne afwenyo ni onge ng'ama anyalo romo go mak mana ji mane gin jowuoro kata joma nigi teko matin mane Allah Azza Wa Jalla omiye pension. E kindeno, Rasulullah ne ok paro wachna nyaka ne ochopo Tabuk. Bang’e, ka ne obet e kind osiepe, ne openjo mapoya e chunye niya; ‘Ang’o momiyo Kaab bin Malik ne ok obiro gi wan? ’ Osiepna moro ma ne oa Banu Salimah nodwoko kama; ‘O Jaote mar Allah, nenore ni Ka’ab bin Malik ng’iyo ahinya gi en owuon moloyo lwenyni? ’ Ka ne owinjo weche ma osiepno nowacho, Muadz ne owacho kama; ‘Hey osiepna, ang’o ma ne iwacho wach marach! Kaka Nyasaye, O Jaote mar Nyasaye, ang’eyo ni Ka’ab bin Malik en ng’at maber’. Bang’e, Rasulullah sallalahu ‘alaihi wasallam ne oling’. Ka ne oling’ kamano, apoya nono ne oneno ng’at moro ma ne orwako ng’ut chuma ma ne tek ng’eyo. Kae to Rasulullah nowacho kama: ‘Be nyaka ibed Abu Khaitsamah? ’ Ne oyangore ni ng’atno ne en adier Abu Khaitsamah Al Ansari, osiep ma ne chiwo ng’wono sha’ mar date ka jowuoro ng’adone bura. Kaab bin Malik nowacho ni; 'Ka ne awinjo ni Jaote ne ikruok mar duogo kowuok e lweny mar Tabuk, ne apong' gi kuyo. Bang’e, ne achako loso gik ma ne nyalo miyo atim miriambo. Ne awacho e chunya niya; ‘En ang’o ma nyalo resowa kuom mirima mar Jaote? ’ Mondo achop e wachno, ne akwayo kony kuom joodwa ma ne nyalo miya paro. Ka ng’ato nowachona ni Jaote ne chiegni chopo e taon mar Madiina, gimomiyo ne awuondore ne olalo e pacha. Gikone, ne afwenyo ni ok anyal wuondo Jaote kata matin. Kuom mano, ne nyaka anyise adier. Bang’ kinde malach, Rasulullah nochopo e taon mar Madiina. Mana kaka pile, ne odhi ng’iyo masikiti - kaka ne en timne kinde ka kinde ka ochopo kowuok e wuodhe ma dhi e alwora moro - mondo otim lamo. Bang’ timo lamo mar sunnah, mapiyo bang’e ne owuoyo gi osiepene. Bang’e, osiepe mang’eny ma ne onge gi thuolo mar bedo e lweny gi Jo-Muslim nobiro kendo ne ginyisoe gik mopogore opogore kuom ng’ado bura. Ne iparo ni ne nitie ji mokalo piero aboro ma ne ok odonjo e lwenyno. Oyangore ni Jaote ne oyie gi adier mar jogo ma ne ok odonjo e lweny, nosingore ni obiro bedo motegno negi, nokwayo ng’uono kuomgi, kendo ne omiyo Allah gik ma ne giyudo e chunygi. Bang' thuolo matin, ne abiro neno Rasulullah. Bang' ka asemose, ne obuonjo mana kaka obuonjo mar jalno mager. Bang’e ne owacho kama; 'Bi ka! ’ Bang’e ne awuotho machiegni kode nyaka ne abedo e nyime chuth. Bang’ mano, Jaote nopenjo kama: ‘Ang’o momiyo ok idonjre kodwa e lweny, in Ka’ab? Be pok isingo ni ibiro chiwo ringreni kod chunyi ne Islam? ’ Ne adwoko ni; 'O Jaote mar Nyasaye, kuom Nyasaye, ka ne abedo machiegni gi ng'at machielo ma ok in, an gadier ni ne abiro bedo thuolo kuom mirima mare nikech gik ma asegolo kod weche ma asegolo.' To, kuom Nyasaye, ang’eyo ni sani amiyou gik ma opong’ gi miriambo mondo kik ubed gi mirima, te . Adier, en Allah ema ne omiyo ubedo gi mirima koda. Ka anyisou, in Jaote mar Nyasaye, gik ma kare kendo ma adier, to bang’e ikweda nikech gik ma kamago, to abiro yie gi mor. We Allah omiya kum gi weche ma adier. Kaka Nyasaye, onge higni ma biro geng’a mondo kik abed e lweny. Kaka Allah, ne an ng’at ma onge kony chuth e kindeno kata obedo ni ne an gi thuolo matin ahinya mar donjo e lweny gi Jo-Muslim. Ka ne owinjo ng’uono ma kamano, Jaote mar Allah nowacho kama: ‘Ng’atni osewuoyo e yo makare kendo e yoo makare. Kuom mano, chung’ nyaka Allah omiyi paro’. Bang’e ne achung’ kendo ne awuok e bathe. Bang’ kinde matin, ji moko ma ne oa Bani Salimah ne oluwo bang’a kendo ne giwacho ni; 'O Ka'ab, kuom Nyasaye, chon ne ok wang'eyo ni ne itimo richo/richo. Adier ne ok uler gik ma ne omiyo otimo kamano ne Jaote kaka gik ma ne oketo gi osiepe mamoko ma ne ok odhi e lweny. Adier, en mana Jaote mar Allah ma istighfar kuomu ema rucho richou’. Kaab bin Malik nowacho ni bang’ wachno; 'Ka Allah, kinde duto giwuondora nyaka adwaro dok ir Jaote kendo bang'e awuondora awuon'. Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Be nitie ng’at machielo mosefwenyore e nyim Jaote kaka an? ’ Jo Banu Salima nodwoko ni; 'Ee. Nitie ji ariyo mamoko ma chal kodi. Jogo ariyo nowacho ne Jaote gima uwacho kendo Jaote nodwokogi kaka nodwokou’. Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Kae to ne apenjo ni; ‘Be ji ariyogi gin ng’a gini, osiepe? ’ Gin, Jo-Bani, ne gidwoko ni; 'Ji ariyo go gin Murarah bin Rabi'ah Al Amin kod Hilal bin Ummayah Al Waqifi'. Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Kae to ne giwuoyo kuom osiepe ariyo ma kare ma ne okawo okang’ e lweny mar Badr kendo gin ariyogi ne owinjore bedo ranyisi maber. Bang’ mano, ne aweyo ka ne giwuoyo kuom ji ariyogi ne an’. Kaab bin Malik nowacho ni; Bang’ ndalo moko, Rasulullah ne ogeng’o Jo-Muslim mondo kik owuo gi wan adek ma ne ok wadhi e lweny mar Tabuk. Chakre kindeno, Jo-Muslim ne ochako bedo mabor gi jowetegi kendo loko parogi kuomwa wan adek nyaka pinyni ne winjore kaka piny ma ok ng’iyowa. Nenore ni pinyni ok en piny ma ne adak e iye chon kendo mano ne odhi nyime kuom otieno piero abich’. Osiepena ariyo ma ne ok odonjo e lweny mar Tabuk sani obet piny gi kuyo e otgi ka giywak, to an to an ng’at ma rawera matek kendo matek. Adhi nyime bedo gi tim kaka pile kendo timo gik ma atimo pile kaka pile. Ne pod awuok e ot, ne adhi e masikiti mondo adhi e lamo mag kanyakla gi Jo-Muslim mamoko, kendo ne awuotho e chiro kata obedo ni onge ng’at ma ne dwaro wuoyo koda. Kaka chieng’ moro, ne achopo ir Rasulullah kendo ne amose ka en e kombe bang’ lamo. Ne apenjora niya; 'Be Jaote biro ng'ado dhoge mondo odwoko mos kata ok? Bang’e ne alamo machiegni gi Jaote mar Allah ka akwalo wang’a kuome. Ka ne an gi ikruok mar lamo, ne oneno. Kendo ka ne aloko wang’e, ne ogolo wang’e kuoma.’ Bang' bedo mabor kuom thuolo malach gi oganda oganda mar oganda waislam, nadhi awuotho nyaka achopo e chiel mar puodho mar Abu Qatadah. Abu Qatadah en wuod nera - wuonwa mabathe - kendo en ng'at ma ahero. Ka ne adhi kuno, ne amosogi. Pod An, kuom Nyasaye, ne ok odwoko mos mara kata matin. Bang’e ne ayudo chir mar penje; 'O Abu Qatadah, asing'o e nying Nyasaye, bende ok ing'eyo ni adier ahero Nyasaye kod Jaote? ’ Ne oyangore ni Abu Katada ne oling’ mana. Bang’e ne adwoko weche ma ne awacho kendo kuom kuong’ruok kaka kinde mokwongo. Kata kamano, ne osiko ka oling’. Bang’e ne adwoko wach ma ne awacho kendo ne odwoko ni; ‘Adier, Allah kod Jaote ong’eyo maber wachni’. Ka ne awinjo weche ma ne owacho, pi wang’a ne opong’o wang’a kendo ne aduogo ot ka awuotho e podho. Kane awuotho e chiro mar Medina, jal moro mane owuok e piny Siria mane uso chiemo e boma Madinah ne openja; ‘Ng’ano ma nyalo nyiso kama Kaab bin Malik nitie? ’ Bang’e, ji ne onyiso nyaka ng’atno nobiro ira kendo nomiya oboke ma ne oa kuom Ruoth Ghassan. Nikech anyalo somo kendo ndiko, bende awinjo tiend weche mantie e obokeno. Oyangore ni weche ma ni e obokeno gin kaka luwogi; 'Ne wawinjo ni osiepni - tiende en Jaote mar Nyasaye - ne oketi oko mar oganda, to Ruoth owuon ne ok oweyi kamano.' Kuom mano, riwri kodwa, wabiro konyi gadier’. Bang’ somo obokeno, ne awachone ni; ‘E adier, oboke ni bende en masira ne an’. Kaeto ne akete e iro kendo ne wang’o nyaka ne orumo. Bang’ ndalo piero ang’wen mag golo ji duto e kanisa, ne oyudre ni fwenyruok mar Nyasaye ne pok obiro piny. Kaka chieng’ moro, jaote moro ma ne oa kuom Jaote nobiro ira kendo nomiya wach; 'O Ka'ab, adier, Jaote mar Nyasaye nomiyou chik ni ubed gi monu'. Apenjo; ‘Be onego aket kend kata ang’o? ’ Jaote nodwoko ni; ‘Ok owinjore uket kend. Kata kamano, geng’e mana kendo kik idhi machiegni kode.’ Bang’e ne awacho ne chiega niya; 'O sis, owinjore idhi ot mokuongo ir jonyuolni kendo ibed kodgi nyaka Allah omiyi paro maler kuom wachni'. Kaab bin Malik nowacho ni; 'Bang' kinde matin, chi Hilal bin Umayyah nodhi ir Jaote mar Nyasaye kendo nopenje ni; 'O Jaote mar Nyasaye, Hilal bin Umayyah moti kendo olony kendo onge jotich mage. Kuom mano, we mondo arite’. Rasulullah nodwoko kama: ‘Ooyo. En gimaber ka ok idhi kode mokwongo kendo ok onego obed machiegni kodi kuom thuolo moro’. Chi Hilal nodong’ motegno kendo nowacho ni; ‘Kuom Nyasaye, O Jaote mar Nyasaye, sani onge gombo ma en-go mar ngima kendo. Osebedo ka ywak kinde duto, chakre ne oromo gi chandruokni nyaka sani.’ Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Ji moko ma ne oa kuom joodwa ne owacho ni; ‘Owinjore mokwongo ipenj Jaote mar Nyasaye mondo omiyi thuolo kuom wachni mar chiegi. Nikech Rasulullah owuon ne osemiyo Hilal bin Umayyah thuolo mar rito chwore. Kaab bin Malik nowacho ni; 'Ok abi kwayo yie kuom Jaote kuom wachni mar chiega.' Nikech kata kamano, ne ok ang’eyo kaka Rasulullah ne dhi chiwo dwoko ka ne akwaye thuolo ka pod an nyathi.’ Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Ne oyangore ni mano ne dhi nyime kuom otieno apar, omiyo ne obedo otieno piero abich ne wan chakre kinde ma ne ok owinjore Jo-Muslim owuo kodwa. Kaab bin Malik nowacho ni; ‘Kae to ne atimo lamo mar odhiambo e otieno mar piero abich e ot ma ne ni bang’e. Ka ne abedo e lamo, ne apong’ gi kuyo kod kuyo. En kaka Piny malachni winjo ka en piny matin ahinya e wang’a. Mopogore, ne awinjo ka ng’ato goyo koko matek e kor lwasi; ‘O Ka’ab mar Malik, mor! ’ Omiyo, ne apodho piny kendo ne ang’eyo ni ne an thuolo kuom chandruok ma ne an-go. Kaab bin Malik nowacho ni; 'Eka Jaote nolando ne Jo-Muslim ni oserumo .