Mengeraskan bacaan 'aamiin' secara bersamaan: jika imam membaca ghairil maghdluubi ‘alaihim waladl dlaalliin, maka ucapkanlah ‘amiin’

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلَا يُخْفِيهَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ قَالَ وَرَوَى الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ

اسان کي [بندر محمد بن بصير] بيان ڪيو آهي؛ اسان کي [يحييٰ بن سعيد] ۽ [عبدالرحمن بن مهدي] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [سفيان] [سلمه بن ڪوهيل] کان [حجر بن عنبسه] کان [وائل بن حجر] بيان ڪيو آهي، هن چيو ته: مون رسول الله ﷺ کي پڙهندي ٻڌو: 'غير المغضوب عليهم و لدلالين - نه - انهن جو رستو جيڪي غضب ڪن ٿا ۽ نه - انهن جو رستو جيڪي گمراه آهن -، پوءِ پاڻ پنهنجي آواز کي وڌائيندي چيو: 'آمين - الله معاف ڪري الڪان-،'. هن چيو ته؛ 'هن باب ۾ علي ۽ ابو هريره کان به هڪ تاريخ آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'وائل بن حجر جي هي حديث حسن جي درجي ۾ آهي.' هي راءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم جي اصحابن، تابعين ۽ انهن کان پوءِ وارن مان ڪيترن ئي عالمن اختيار ڪئي آهي. انهن جو خيال آهي ته آمين جي آواز بلند ڪرڻ گهرجي ۽ ان کي نرم نه چوڻ گهرجي. هي راءِ امام شافعي، احمد ۽ اسحاق به اختيار ڪئي هئي. [صيوبة] پڻ هي حديث [سلمه بن ڪوهيل] کان [حجر ابو العنباسه] کان [علقمه بن وائل] کان [پنهنجي پيءُ] کان روايت ڪئي آهي ته نبي صلي الله عليه وسلم پڙهيو؛ غير المغضوب عليهم و لدلالين - نه - انهن جو رستو جيڪي غضب ڪن ٿا ۽ نه - انهن جو رستو جيڪي گمراھ آهن - پوءِ پاڻ فرمايائون؛ 'آمين - الله معاف ڪري الڪان -، ۽ هن اهو خاموشي سان چيو. ابو عيسيٰ چيو؛ 'مون محمد کي چوندي ٻڌو؛ 'هن صورت ۾ سفيان جي حديث شعبه جي حديث کان وڌيڪ صحيح آهي.' سيوَبَه هن حديث جي حوالي سان ڪيتريون ئي غلطيون ڪيون آهن. هن چيو ته، 'حجر ابو العنباس کان، جيتوڻيڪ هن جو مطلب حجر بن عنباس هو، سندس لقب ابو عسڪان هو. ان ۾ هن وڌيڪ چيو ته؛ علقمه بن وائل کان، جيتوڻيڪ ان ۾ ڪو به علقمه ناهي. صرف حجر بن عنباس کان، وائل بن حجر کان. ۽ هن چيو ته، 'پوءِ هن نرميءَ سان ڳالهايو،' جيتوڻيڪ اهو سچ هو، 'هن پنهنجو آواز بلند ڪيو'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'مون هڪ ڀيرو ابو زرعہ کان هن حديث بابت پڇيو، ته هن جواب ڏنو ته، 'هن معاملي ۾ سفيان جي حديث سيوَبَه جي حديث کان وڌيڪ صحيح آهي'. هن چيو ته؛ 'علاء بن صالح الاسدي سلمه بن ڪوهيل کان سفيان جي روايت مطابق روايت ڪئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'اسان کي [ابوبڪر محمد بن ابان] چيو آهي؛ اسان کي [عبدالله بن نمير] چيو آهي؛' اسان کي علاء بن صالح الاسدي [سلمه بن ڪهيل] کان [حجر بن عنباس] کان [وائل بن حجر] کان رسول الله صلي الله عليه وآله وسلم کان ۽ سفيان سلمه بن ڪهيل کان روايت ڪئي آهي.