হাদিছ
Mengeraskan bacaan 'aamiin' secara bersamaan: jika imam membaca ghairil maghdluubi ‘alaihim waladl dlaalliin, maka ucapkanlah ‘amiin’
Imam Tirmidzi : 231حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلَا يُخْفِيهَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ قَالَ وَرَوَى الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ
আমাক কৈছে [বুন্দৰ মহম্মদ বিন বাছিয়াৰে] কৈছে; আমাক কৈছে [য়াহ্যা বিন ছাইদ] আৰু [আব্দুৰহমান বিন মাহদি] দুয়োজনে কৈছে; আমাক [ছুফিয়ান] [ছালামাহ বিন কুহাইল]ৰ পৰা [হুজৰ বিন আনবাছাহ]ৰ পৰা [ৱাইল বিন হুজৰ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; 'মই শুনিছিলো হজৰত ছল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে পঢ়িছে: 'গৈৰিল মগদলুবি আলাইহিম ৱা লাদলাল্লিন -যিসকল ক্ৰোধিত হৈছে তেওঁলোকৰ পথ- নহয় আৰু বিপথে পৰিচালিত লোকসকলৰ পথ নহয়-, তাৰ পিছত তেওঁ ক'লে: 'আমেন -আল্লাহ আবু আলকানক ৰহস্য কৰক-,' নিজৰ মাত বঢ়াই'। তেওঁ ক’লে; 'এই অধ্যায়ত আলী আৰু আবু হুৰাইৰাৰ পৰাও ইতিহাস আছে'। আবু ইছাই ক’লে; 'ৱাইল বিন হুজৰৰ এই হাদীছ হাছানৰ ডিগ্ৰীত আছে। এই মতামত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ছাহাবাব, তাবিইন আৰু তেওঁলোকৰ পিছত অহাসকলৰ মাজৰ পৰা বহু আলিমে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মতামত যে আমেনৰ মাতটো বঢ়াব লাগে আৰু কোমলকৈ ক’ব নালাগে। এই মতামত ইমাম ছায়াফী, আহমদ আৰু ইছহাকেও গ্ৰহণ কৰিছিল। [ছ্যুবাহে] এই হাদীছ [ছালামাহ বিন কুহাইল]ৰ পৰাও [হুজৰ আবু আল আনবাছাহ]ৰ পৰা [আলকামাহ বিন ৱাইল]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে যে হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে পঢ়ে: GHAIRIL MAGHDLUUBI ‘ALAIHIM WA LADLAALLIIN -নাই -পথ- যিসকল ক্ৰোধিত আৰু নহয় -নহয় পথ- যিসকল বিপথে পৰিচালিত হৈছে-, তেতিয়া তেওঁ ক’লে: ‘আমেন -আল্লাহ আলকানক ক্ষমা কৰক-, আৰু তেওঁ মনে মনে ক’লে’। আবু ইছাই ক’লে; 'মহম্মদে কোৱা শুনিলোঁ; ‘এই ক্ষেত্ৰত চুফিয়ান হাদীছ শ্বু’বাহ হাদীছতকৈ অধিক সত্য। এই হাদীছ সন্দৰ্ভত ছ্যুবাহে কেইবাটাও ভুল কৰিছে। তেওঁ ক’লে, ‘হুজৰ আবু আল আনবাছাহৰ পৰা, যদিও তেওঁ যিটো বুজাব বিচাৰিছিল সেয়া হ’ল হুজৰ বিন আনবাছ, তথাপিও তেওঁৰ ডাকনাম আছিল আবু আছ ছাকান। ইয়াত তেওঁ আৰু কৈছিল; আলকামা বিন ৱাইলৰ পৰা, যদিও ইয়াত কোনো আলকামা নাই। কেৱল হুজৰ বিন আনবাছাহৰ পৰা, ৱাইল বিন হুজৰৰ পৰা। আৰু তেওঁ ক’লে, ‘তেতিয়া তেওঁ মৃদুভাৱে কথা ক’লে, যদিও সঁচা আছিল, ‘তেওঁ মাতটো বঢ়ালে’। আবু ইছাই ক’লে; ‘মই এবাৰ আবু জুৰাহক এই হাদীছৰ বিষয়ে সুধিলোঁ, তাৰ পিছত তেওঁ উত্তৰ দিলে, ‘এই ক্ষেত্ৰত চুফিয়ান হাদীছ ছ্যু’বাহ হাদীছতকৈ অধিক সত্য’। তেওঁ ক’লে; 'আল আলা বিন ছালিহ আল আছাদীয়ে চুফিয়ানে বর্ণনা কৰা ধৰণে ছালামা বিন কুহাইলৰ পৰা বর্ণনা কৰিছে'। আবু ইছাই ক’লে; ‘আমাক কোৱা হৈছে [আবু বকৰ মহম্মদ বিন আবানে] কৈছে; আমাক কৈছে [আব্দুল্লাহ বিন নুমাইৰে] কৈছে; আমাক [আল আলা বিন ছালিহ আল আছাদি] [ছালামাহ বিন কুহাইল]ৰ পৰা [হুজৰ বিন আনবাছ]ৰ পৰা [ৱাইল বিন হুজৰ]ৰ পৰা হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা, লগতে ছালামাহ বিন কুহাইলৰ পৰা চুফিয়ানৰ হাদীছও কৈছে।