Ampunan Allah atas taubat bagi pembunuh seratus orang

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَنْبَأَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ النَّاجِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَأَلَا أُخْبِرُكُمْ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي إِنَّ عَبْدًا قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا ثُمَّ عَرَضَتْ لَهُ التَّوْبَةُ فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي قَتَلْتُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَهَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ قَالَ بَعْدَ تِسْعَةٍ وَتِسْعِينَ نَفْسًا قَالَ فَانْتَضَى سَيْفَهُ فَقَتَلَهُ فَأَكْمَلَ بِهِ الْمِائَةَ ثُمَّ عَرَضَتْ لَهُ التَّوْبَةُ فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي قَتَلْتُ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لِي مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ وَيْحَكَ وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَكَ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ اخْرُجْ مِنْ الْقَرْيَةِ الْخَبِيثَةِ الَّتِي أَنْتَ فِيهَا إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ قَرْيَةِ كَذَا وَكَذَا فَاعْبُدْ رَبَّكَ فِيهَا فَخَرَجَ يُرِيدُ الْقَرْيَةَ الصَّالِحَةَ فَعَرَضَ لَهُ أَجَلُهُ فِي الطَّرِيقِ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ قَالَ إِبْلِيسُ أَنَا أَوْلَى بِهِ إِنَّهُ لَمْ يَعْصِنِي سَاعَةً قَطُّ قَالَ فَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ إِنَّهُ خَرَجَ تَائِبًاقَالَ هَمَّامٌ فَحَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ فَبَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَلَكًا فَاخْتَصَمُوا إِلَيْهِ ثُمَّ رَجَعُوا فَقَالَ انْظُرُوا أَيَّ الْقَرْيَتَيْنِ كَانَتْ أَقْرَبَ فَأَلْحِقُوهُ بِأَهْلِهَا قَالَ قَتَادَةُ فَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ قَالَ لَمَّا حَضَرَهُ الْمَوْتُ احْتَفَزَ بِنَفْسِهِ فَقَرُبَ مِنْ الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ وَبَاعَدَ مِنْهُ الْقَرْيَةَ الْخَبِيثَةَ فَأَلْحَقُوهُ بِأَهْلِ الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِسْمَعِيلَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ

Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba], bizga [Yazid ibn Horun], bizga [Hammom ibn Yahyo], [Qatada], [Abu Shiddiq an Naji], [Abu Sa'id al-Xudriy]dan so'radi: "Sizlarga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning og'zidan chiqqan bir narsani aytib bermoqchi emasmanmi?" Men qulog'im bilan ham, qalbim bilan ham eshitdim, u dedi: "Darhaqiqat, to'qson to'qqiz kishini o'ldirgan bir kishi bor edi, keyin u tavba qilmoqchi bo'ldi, keyin esa yer yuzidagi eng taqvodor odam haqida so'radi. Keyin uni birovga ko'rsatishdi. U uning oldiga kelib: "Men to'qson to'qqiz kishini o'ldirdim, men uchun hali ham tavba bormi?" dedi. U kishi hayratda qolgan ohangda: "Nima? To'qson to'qqiz kishini o'ldirdimi?" dedi. U davom etdi: "Nihoyat qotil qilichini chiqarib, odamni o'ldirdi. Shu tarzda u yuz kishini o'ldirdi. U hali ham tavba qilishni xohladi va yer yuzidagi eng taqvodor odam haqida so'radi." Keyin uni kimgadir ko'rsatishdi va u uning oldiga keldi. U so'radi: "Men yuz kishini o'ldirdim, shuning uchun menda hali ham tavba bormi?" Taqvodor odam javob berdi: "Voy holingga! Seni tavba qilishingdan kim to'xtata oladi? Yashagan yomon qishloqingdan chiqib, yaxshi qishloqqa, ya'ni shu qishloqda va mana bu qishloqda ko'chib o't. U yerda Xudoyingga sajda qil." Keyin qotil yaxshi qishloqqa chiqdi, lekin yo'lda o'lim uni ushladi. Keyin rahmat farishtasi va jazo farishtasi to'qnashdi. Iblis dedi: "Men bu odam ustida ko'proq haqliman, u hech qachon mening buyruqlarimga qarshi chiqmagan. Rahmat farishtasi javob berdi: "U tavba qilish uchun chiqdi." [Hammom] dedi; u menga [Humayd at-Savil] aytdi, u menga [Bakar bin Abdulloh] dan aytdi, u [Abu Rofi] dan rivoyat qildi; "Alloh subhanahu vataala farishtalarni yubordi, ular bu haqda janjallashib, keyin qaytib kelishdi. Alloh subhanahu vataala: "Qaranglar, ikki qishloqning qaysi biri unga yaqinroq (yomon qishloqmi yoki yaxshi qishloqmi)?" dedi. Keyin uni o'sha qishloq aholisi qatoriga qo'shinglar." [Qatada] dedi; u bizga [Hasan] ga aytib berdi, u shunday dedi: "O'lim kelganida, u yaxshi qishloqqa yaqinlashdi, yomon qishloq esa uzoqroqda edi. Keyin u yaxshi qishloq aholisi hisoblanardi." Abu al-Abbos bin Abdulloh bin Abdulloh bin Ismoil al-Bag'dodiy bizga aytdi, bizga Affon aytdi, bizga Hammam aytdi, u shunga o'xshash narsani eslatdi.