Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain

و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ

Соьга дийцина Маликера [Ибну ШихӀабера] [Ӏабдул Хьамид бин Ӏабдуррахьман бин Заид бин Аль-Хаттабера] [ӀабдуллахӀ бин ӀабдуллахӀ бин Аль-ХьаттӀаб] [ӀабдуллахӀ бин Ӏаббас] аьлла: «Ӏумар бин Хаттаб дӀавахара, цо Шемарчу меттигехь дӀавахара, СадӀан махкахь. эскарш; Абу Убайда бин Жарра а, цуьнан накъостий а цунна дуьхьал а бевлла, хаам бира цуьнга, Шам кӀоштахь ун даьржина хиларх лаьцна. Ибн Ӏаббаса аьлла; — ТӀаккха [Ӏумар бин Хаттаба] элира; — Хьалха соьга мухӀажираш схьакхайкха. ТӀаккха доттагӀий схьакхайкхира, тӀаккха Ӏумара маслаӀат а дина, дийцира цаьрга Сям-кӀоште эпидеми яьржина хилар. Уьш а реза бацара, цхьаболчара элира; — Цхьана бахьаница араваьлла хьо, тхуна хетарехь, хьо юхавала оьшуш дац'. Ткъа цхьаболчара боху; — Со цхьаболчу нахаца а, Пайхамаран цхьаболчу асхьабашца а ву, саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам! Тхо тешна ду, ахь царна дуьхьал хӀокху унна дуьхьал хӀотто ца деза аьлла’. Ӏумара элира; — Аравала, — аьлар цо; — Ансаршка кхайкха соьга. Ас цаьрга кхайкхира, цо цаьрца маслаӀат дира, ткъа церан мухӀажирийн санна ойланаш а йолуш, уьш санна тайп-тайпана ойланаш а йолуш. Ӏумара элира; — Аравала, — аьлар цо; — Кхузахь Къурайшин къано хилла волу, ФатхӀул-Маккахь хӀижрат дина волу стаг схьакхайкха соьга. Ас цуьнга телефон тоьхна, цаьргара цхьа а къовсам ца хилла, ши стаг воцург. Цара элира; — Тхоьгахь ду, ахь халкъ юхадерзо деза, оцу унна ца кхачийта деза аьлла. Ӏумара нахе кхайкхира; «Бакъдолуш, со Ӏуьйранна седана тӀехь гӀоттур ву, хьо Ӏуьйранна гӀовтту цу тӀехь», - хаьттира Абу Убайдата; — Делан кхолламах вада дагахь вуй хьо? — тӀаккха Ӏумара жоп делира; — И аьлларг хьо вацахьара, хӀай Абу Ӏубайда! ХӀаъ, Делан кхолламах кхечу Делан кхолламе девдда вай. ХӀун аьлла хета хьуна, нагахь санна хьан эмкал хиллехь, тӀаккха цхьаъ токхе йолуш, важа екъа ши меттиг йолчу тогӀи чу кхаьчнехь, ахь иза токхе йолчу метте дӀавигича, ахь иза АллахӀан кхолламца схьавоккхур вуйла хаьий хьуна. Нагахь санна ахь иза екъачу метте дӀадоьду, тӀаккха ахь иза дӀадоьду АллахӀан кхолламца а'. ТӀаккха [Ӏабдуррохьман бин Ауф] веара, иза цигахь вацара, шен хьашт хиларна. Цо боху; «Сан цу хьокъехь кхаъ бу РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи ва салламера, цо элира: «Нагахь санна хьайна цхьана махкана ун кхетта аьлла хезча, тӀаккха цига ма гӀо, амма нагахь санна цо цхьана махкана ун кхетта, хьо цу чохь велахь, тӀаккха цунах дӀа а ма довла, цунах дӀа ма гӀо». -Ибн Ӏаббас Р.А.- аьлла; 'ТӀаккха Ӏумара АллахӀана хастам бира тӀаккха дӀавахара'.