Hadith Representative
Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain
Imam Malik : 1391و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
به من گفته شده است از مالک از [ابنو شهاب] از [عبدالحمید بن عبدالرحمن بن زید بن الخطاب] از [عبدالله بن عبدالله بن الحارث بن نوفل] از [عبدالله بن عباس] گفته است؛ عمر بن خطاب عازم شام شد، لذا وقتی به منطقه ای به نام سرغه رسید، فرماندهان لشکر؛ ابوعبیده بن جراح و یارانش با او ملاقات کردند و به او اطلاع دادند که منطقه شام به طاعون آلوده شده است. ابن عباس گفت؛ سپس [عمر بن خطاب] گفت؛ 'اول مهاجرین را برای من صدا کنید.' سپس دوستان را فراخواندند، سپس عمر مشوره کرد و به آنان گفت که منطقه سیام به بیماری اپیدمی مبتلا شده است. آنها همچنان مخالفت کردند، بعضی از آنها گفتند؛ 'شما به یک دلیل بیرون رفته اید، ما به این نظر هستیم که نیازی به عقب نشینی شما نیست'. و بعضی دیگر میگویند؛ 'شما با بعضی از انسان ها و بعضی از یاران رسول الله صلی الله علیه وسلم هستید! ما به این نظر هستیم که شما نباید آنها را با این طاعون روبرو کنید. عمر گفت؛ او گفت، 'بیرون بیا؛' 'انصار را برای من صدا کنید'. من آنها را صدا کردم، او با آنها مشوره کرد، در حالیکه آنها مانند مهاجرین نظریات داشتند و مانند آنها نظریات متفاوت داشتند. عمر گفت؛ او گفت، 'بیرون بیا؛' 'هر کسی را که قبلاً یک بزرگ قریش بود و در جریان فتح المکه مهاجرت کرده بود، برای من صدا بزنید.' من به او زنگ زدم و هیچ اختلافی از آنها وجود نداشت مگر دو نفر. گفتند؛ 'ما به این نظر هستیم که شما باید مردم را برگردانید و آنها را در معرض این طاعون قرار ندهید'. عمر به مردم صدا زد؛ ابوعبیده پرسید، "در حقیقت، من صبح روی زین بلند خواهم شد، شما صبح روی آن بلند شوید." 'آیا شما میخواهید از سرنوشت خدا فرار کنید؟ ' بعد عمر پاسخ داد؛ اگر تو نبودی که این را می‌گفتی ای ابوعبیده! بلی از تقدیر خدا به تقدیر خدای دیگر دویدیم شما چه فکر میکنید، اگر شما یک شتر داشتید و بعداً به دره ای رسیدید که دو ساحه داشت، یکی حاصلخیز و دیگری خشک، آیا میدانستید که اگر او را به یک جای حاصلخیز میبردید، او را با تقدیر الله میاوردید. اگر شما آنرا به یک جای خشک ببرید، پس شما آنرا با تقدیر الله هم میبرید'. سپس [عبدالرحمن بن عوف] آمد، او حاضر نبود چون نیازی داشت. او میگوید؛ من در مورد این از رسول الله صلی الله علیه وسلم خبر دارم او گفت؛ 'اگر شما شنیدید که یک کشور طاعون دارد، پس آنجا نروید، مگر اگر این یک کشور را آلوده کند و شما در آن باشید، پس بیرون نروید و از آن فرار کنید'. -ابن عباس رضی الله عنه- گفت؛ 'بعد عمر الله را ستایش کرد بعد رفت'.