Hədis
Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain
Imam Malik : 1391و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
Mənə Malikdən nəql edildi ki, o, [İbn Syihabdan] o, [Əbdül-Hamid bin Əbdürrəhman bin Zeyd bin Əl-Xəttabdan] o, [Abdullah bin Abdullah bin Əl-Haris bin Naufaldan] o, [Abdullah bin Abbasdan] belə rəvayət edir: Ömər bin Xəttab Suriyaya yola düşdü, sonra Sərqa adlı bir bölgəyə çatanda qoşun komandirləri Əbu Ubeydə bin Cərrah və səhabələr onunla görüşdülər və Suriya bölgəsinin Vəhhab xəstəliyinə yoluxduğunu bildirdilər. İbn Abbas dedi: “Sonra [Ömər bin Xəttab] dedi: “Mənim üçün mühacirlərin birincisini çağırın”. Sonra səhabələr çağırıldı, sonra Ömər məsləhətləşdi və onlara Suriya bölgəsinin epidemiyaya yoluxduğunu bildirdi. Onların fikirləri də fərqli oldu, bəziləri dedi: “Siz ehtiyac üçün çıxmısınız, biz düşünürük ki, geri çəkilməyə ehtiyac yoxdur”. Digərləri isə dedilər: “Siz bəzi insanlarla və Allah Rəsulunun (ona Allahın salavatı və salamı olsun) bəzi səhabələri ilə birlikdəsiniz”. Biz düşünürük ki, onları bu vəbaya məruz qoymamalısınız. Ömər dedi: “Çıxın,” dedi: “Ənsarları çağırın.” Mən onları çağırdım və o, onlarla məsləhətləşdi, halbuki onlar mühacir kimi mübahisə edir və onlar kimi ixtilaf edirdilər. Ömər dedi: “Çıxın,” dedi: “Burada Qureyşin ağsaqqallarından olan və Məkkənin fəthi zamanı hicrət edən hər kəsi çağırın.” Mən onu çağırdım və onlardan heç biri iki nəfərdən başqa ixtilaf etmədi. Onlar dedilər: “Biz düşünürük ki, siz insanlarla geri qayıdıb onları bu vəbaya məruz qoymamalısınız.” Ömər insanlara səsləndi: “Həqiqətən, mən səhər yəhərin üstündə qalxacağam, səhər onun üstündə qalxacağam.” Əbu Ubeydə soruşdu: “Allahın qəzasından qaçırsınız?” Ömər cavab verdi: “Kaş bunu sən deməsəydin, ey Əbu Ubeydə! Bəli, biz Allahın qəzasından Allahın başqa bir qəzasına qaçırıq. Nə düşünürsən, əgər bir dəvən varsa və biri münbit, digəri isə quru olan iki ərazisi olan bir vadiyə gəlsən, bilirsənmi ki, onu münbit yerə aparsan, onu Allahın qədəri ilə gətirmisən. Əgər onu quru yerə aparsan, deməli, onu Allahın qədəri ilə də gətirmisən.” Sonra [Əbdürrəhman bin Əuf] gəldi, nədənsə yox idi. O dedi: “Bu barədə Allahın Elçisindən xəbərim var. O dedi: “Əgər bir ərazidə epidemiya olduğunu eşitsən, ora getmə. Əgər orada ikən bir əraziyə epidemiya düşərsə, oradan qaçma.” - İbn Abbas r.a dedi: “Sonra Ömər Allaha həmd etdi və getdi.”