Hadith Representative
Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain
Imam Malik : 1391و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
ماڭا مالىكتىن، [ئىبنى سىياب]دىن، [ئابدۇلھامىد بىن ئابدۇراھمان بىن زەيد بىن ئەلخەتتاب]دىن، [ئابدۇللاھ بىن ئابدۇللاھ بىن ئەل ھارىس بىن نەۋفال]دىن، [ئابدۇللاھ بىن ئابباس]دىن مۇنداق دېدى: ئۆمەر بىن خەتتاب سۈرىيەگە قاراپ يولغا چىقتى، ئاندىن سارغا دېگەن رايونغا يېتىپ كەلگەندە، قوشۇن قوماندانلىرى ئەبۇ ئۇبەيدە بىن جەرراھ ۋە ساھابىلەر ئۇنىڭ بىلەن كۆرۈشۈپ، سۈرىيە رايونىدا ۋاھاب كېسىلى تارقالغانلىقىنى ئېيتتى. ئىبنى ئابباس مۇنداق دېدى: «ئاندىن [ئۆمەر بىن خەتتاب] ماڭا تۇنجى بولۇپ مۇھاجىرلارنى چاقىرىڭلار دېدى». ئاندىن ساھابىلەر چاقىرىلدى، ئاندىن ئۆمەر مەسلىھەتلىشىپ، سۈرىيە رايونىدا ۋابا تارقالغانلىقىنى ئېيتتى. ئۇلارنىڭ پىكرىدە ئىختىلاپ بار ئىدى، بەزىلىرى: «سىلەر بىر ئېھتىياج ئۈچۈن چىقىپ كەتتىڭلار، بىز سىلەرنىڭ چېكىنىشىڭلارنىڭ ھاجىتى يوق دەپ قارايمىز» دېدى. يەنە بەزىلىرى: «سىلەر رەسۇلۇللاھنىڭ بىر قىسىم كىشىلىرى ۋە ساھابىلىرى بىلەن بىللەسىلەر» دېدى. بىز سىلەرنىڭ ئۇلارنى بۇ ۋاباغا دۇچ كەلتۈرمەسلىكىڭلارنى ئويلايمىز. ئۆمەر: «چىقىڭلار» دېدى. ئۇ: «ماڭا ئەنسارلارنى چاقىرىڭلار» دېدى. مەن ئۇلارنى چاقىردىم، ئۇ ئۇلار بىلەن مەسلىھەتلەشتى، ئۇلار مۇھاجىرلارغا ئوخشاش تالاش-تارتىش قىلىپ، ئۇلار بىلەن ئوخشاش ئىختىلاپ قىلدى. ئۆمەر: «چىقىڭلار» دېدى. ئۇ: «بۇ يەردىكى قۇرەيشنىڭ چوڭلىرىدىن بىرى بولغان ۋە مەككە فەتھى قىلىنغاندا ھىجرەت قىلغانلارنى چاقىرىڭلار» دېدى. مەن ئۇنى چاقىردىم، ئۇلارنىڭ ھېچقايسىسى ئىككى ئادەمدىن باشقا ئىختىلاپ قىلمىدى. ئۇلار: «بىز سىلەرنىڭ خەلق بىلەن قايتىپ بېرىپ، ئۇلارنى بۇ ۋاباغا دۇچ كەلتۈرمەسلىكىڭلارنى ئويلايمىز» دېدى. ئۆمەر خەلققە: «ھەقىقەتەن، مەن ئەتىگەندە ئېگەر ئۈستىدە تۇرىمەن، ئەتىگەندە ئۇنىڭ ئۈستىدە تۇرىمەن» دېدى. ئەبۇ ئۇبەيدە: «سىلەر ئاللاھنىڭ تەقدىرىدىن قېچىۋاتامسىلەر؟» دەپ سورىدى. ئۆمەر: «بۇنى سەن ئېيتمىغان بولساڭچۇ، ئى ئەبۇ ئۇبەيدە! شۇنداق، بىز ئاللاھنىڭ تەقدىرىدىن ئاللاھنىڭ يەنە بىر تەقدىرىگە قېچىپ كېتىۋاتىمىز» دەپ جاۋاب بەردى. سىز نېمە دەپ ئويلايسىز، ئەگەر سىزدە بىر تۆگە بولۇپ، ئىككى يېرى بار، بىرى مول ھوسۇللۇق، يەنە بىرى قۇرۇق بىر ۋادىغا كەلسىڭىز، ئەگەر ئۇنى مول ھوسۇللۇق جايغا ئېلىپ بارسىڭىز، ئۇنى ئاللاھنىڭ تەقدىرى بىلەن ئېلىپ كەلگەنلىكىڭىزنى بىلەمسىز؟ ئەگەر ئۇنى قۇرۇق جايغا ئېلىپ بارسىڭىز، ئۇنى ئاللاھنىڭ تەقدىرى بىلەن ئېلىپ كەلگەنلىكىڭىزنى بىلەمسىز؟ ئاندىن [ئابدۇراھمان بىن ئەۋف] كەلدى، ئۇ بىرەر ئىش سەۋەبىدىن يوق ئىدى. ئۇ: «مەن بۇ ھەقتە ئاللاھنىڭ ئەلچىسىدىن خەۋەر ئالدىم، ئۇ: «ئەگەر بىر يەرگە ۋابا تارقالغانلىقىنى ئاڭلىسىڭىز، ئۇ يەرگە بارماڭ، ئەگەر سىز ئۇ يەردە تۇرغان ۋاقىتتا بىر يەرگە ۋابا تارقالغان بولسا، ئۇ يەردىن ئايرىلىپ قېچىپ كەتمەڭ» دېدى. - ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ: «ئاندىن ئۆمەر ئاللاھقا ھەمدۇسانا ئېيتىپ چىقىپ كەتتى» دېدى.