Hadisi
Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain
Imam Malik : 1391و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
tun bɛ tali kɛ n na ka bɔ Malik fɛ ka bɔ [Ibn Syihab] fɛ ka bɔ [Abdul Hamid bin Abdurrahman bin Zaid bin Al Khattab] fɛ ka bɔ [Abdul Hamid bin Abdullah bin Al Harith bin Naufal] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Abbas] fɛ ko Umar bin Khattab taara Siri, o kɔfɛ, a sera mara dɔ la min bɛ wele ko Sargha, sɔrɔdasi ɲɛmɔgɔw, Abu Ubaidah bin Jara n’a taamaɲɔgɔnw, y’a kunbɛn k’a ladɔnniya ko Siri mara ye Wahab bana sɔrɔ. Ibn Abbas ko; 'O tuma na fɛ, [Umar bin Khattab] ko; ‘Aw ye n wele ka bɔ jamana wɛrɛw la, n’o ye fɔlɔ ye.’ O kɔfɛ, taamaɲɔgɔnw welera, o kɔfɛ Umar ye lajɛ kɛ, k’u ladɔnniya ko banakisɛ dɔ donna Siri mara la. U hakilinaw fana tun tɛ kelen ye, u dɔw y’a fɔ; ‘I bɔra mago dɔ la, an hakili la ko i mago t’a la ka bɔ.’ Dɔ wɛrɛw fana ko; 'I bɛ jama dɔw fɛ ani Allah ka ciden (s.a.w) ka sahaba dɔw fɛ.' An hakili la ko aw man kan k’u bila nin tɔɔrɔ in na.’ Umar ko : 'Bɔ, a ko : 'Aw ka n wele Ansar.' N y’u wele, a ye lajɛ kɛ n’u ye, k’a sɔrɔ u bɛ sɔsɔli kɛ i n’a fɔ Muhajirinw, wa u tɛ kelen ye i n’a fɔ olu. Umar ko : 'Bama, a ko : 'Mɔgɔ o mɔgɔ tun ye Kureyi maakɔrɔ ye yan, n'o bɔra Makka minɛ waati la, aw ka n wele.' N y'a Weele k'u si ma Bɔ ɲɔgɔn na fo fla. U ko: ‘An hakili la, i ka kan ka segin ni jama ye, i kana u bila nin tɔɔrɔ in na.’ Umar ye wele bila jama ma : 'Tiɲɛ na, ne bɛ wuli sɔgɔma sɔgɔmada fɛ, ka wuli sɔgɔma o kan.' Abu Ubaidah ye ɲininkali kɛ ko: 'I bɛ boli Allaah ka sariya la wa?' Umar y'a jaabi ko : 'Ni e tun t'a fɔ, e Abu 'Ubaidah ! Ɔwɔ, an bɛ boli Allah ka siniɲɛsigi la ka taa Allah ka siniɲɛsigi wɛrɛ la. E hakilina ye mun ye, ni ɲɔgɔmɛ bɛ i bolo, i nana kɔda la, yɔrɔ fila bɛ min na, kelen bɛ den, tɔ kelen jalen, yala i b’a dɔn ko n’i y’a ta ka taa n’a ye yɔrɔ nafama na, i nana n’a ye ni Allah ka siniɲɛsigi ye. N'i y'a Ta ka Taa yɔrɔ jalen na, o tuma na fɛ, i Nàna n'a ye ni Allah ka siniɲɛsigi ye fana.' O kɔ, [Abdurrahman bin Auf] nana, a tun tɛ yen k’a sababu kɛ fɛn dɔ ye. A ko; 'Ne ye kibaruya sɔrɔ nin ko in kan ka bɔ Allah ka ciden Shalla Allahu 'alaihi wa sallam fɛ a ko: 'Ni aw ye jamana dɔ minɛ bana jugu fɛ, o tuma na fɛ, aw kana taa a la, nka n'a ye dugukolo dɔ gosi k'aw to a kɔnɔ, o tuma aw kana a to yen ka boli a ɲɛ.' - Ibnu Abbas RA- ko ; 'O tuma na fɛ, Umar ye Allah tanu ka taa.'