Hadith Representative
Kisah perjalanan nabi musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan nabi khidr 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
A tene na e [‘Abdullah bin Mohammed] so, a tene na e [Sufyan] a tene na e [‘Amru] a tene, a tene na mbi [Sa’id bin Jubair] a tene, mbi tene na [Ibn ‘Abbas], ‘Biani Nauf Al Bakali a pensé so Musa a yeke pepe Musa ti Bani, me another’. Ibn Abbas atene na pekoni, ‘Wato ti Allah ayeke tene mvene, biani [Ubay bin Ka’b] afa na e na lege ti Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Moïse Prophète ti Allah aluti na gbele Bani Isra’il ti mû mbeni fango tënë, na pekoni a hunda lo: ‘Zo wa la ayeke zo so ayeke na ndara mingi?’. Musa akiri tënë: ‘Mbi yeke’. Tongaso, Allah Ta’ala asuku na lo ngbanga ti so a mû na lo hingango ye na ndo ni pëpe. Na pekoni, Allah Ta’ala afa na lo: ‘Mbeni wakua ayeke na popo ti awakua ti Mbi so alango na ndo so ngu-ingo use atingbi tere dä so ayeke na ndara ahon mo’. Na pekoni, Musa atene: “O Rabb, mbi lingbi ti tingbi na lo tongana nyen?” Tongaso, a tene na lo: ‘Ga na susu ni na yâ ti mbeni sakpa, tongana mo girisa susu ni, ka so ayeke fango lege ni’. Na pekoni, Musa alondo na wakua ti lo, Yusya’ bin Nun, na ala use kue ayô asusu na yâ ti asanduku juska ala si na mbeni kota tênë. Na pekoni, ala use kue azia li ti ala na ndö ti mbeni kota têne si ala lango. Na pekoni, susu ni asigigi na yâ ti sakpa ni -na pekoni susu ni alondo na lo mû lege ti lo ti lï na yâ ti ngu-ingo-' -Qs. Al Kahf: ngu 61-. Ye so asi so adö bê ti Moïse na adisciple ti lo, tongaso ala use kue angbâ ti tambela na yâ ti tanga ti bï ni nga na lâ ni so. Juska na mbeni ndapelele, Musa atene na wakua ti lo, '-Ga na kobe ti e ge, biani e fatigué na voyage ti e awe-' -Qs. Al Kahf: ngu 62-. Moïse abâ so lo fatigué pëpe gi na peko ti so lo si na ndo so lo ye ti gue dä tongana ti so a mû yanga na lo ti sara. Tongaso, disciple ti lo atene na lo: ‘-Mo hinga ngoi so e gi ndo ti bata tere ti e na yâ ti tênë ni kozo? Ti tâ tënë ni, mbi girisa ti fa na mo tënë ti susu ni. Na zo oko agirisa mbi pepe, gi Satan-' -Qs. Al Kahf: ngu 63-. Musa atene: '-So ndo so e yeke gi ni la. Na pekoni, ala use kue akiri ti mû peko ti akozo gere ti ala- ' -Qs. Al Kahf: ngu 64-. Tongana ala use kue asi na tênë ni, ala wara mbeni koli so ayü kota bongo. Musa abara lo. Khidlir atene na lo, lo tene: ‘Mo yeke tene bonjour na place ti mo tongana nyen?’ Moïse akiri tënë, atene: ‘Mbi yeke Moïse’. Khidlir ahunda tënë na lo, lo tene: ‘Musa Bani Israël?’ Musa akiri tënë, atene: ‘En’. Musa a tene na lo: '-Mbi lingbi ti mu peko ti mo si mo fa na mbi mbilimbili hingango ye na popo ti hingango ye so a fa na mo?-' Khidlir a kiri tene: 'Biani, mo yeke wara lege lâ oko pepe ti kanga bê na Mbi-' -Qs. Kahf: 66-67-. Khidlir a kiri a tene, ‘O Musa, mbi yeke na hingango ye na lege ti hingango ye ti Allah so Lo fa na mbi so mo hinga pepe, na mo nga mo yeke na hingango ye so Lo fa so mbi nga mbi hinga pepe’. Musa atene: '-Tongana Nzapa aye, mo yeke wara mbi zo ti be-nze-pepe, na mbi yeke ke mo pepe na ya ti mbeni tene-' -Qs. Al Kahf: ngu 69-. Tongaso, ala use kue atambela na yanga ti ngu ni na ngoi so ala use kue ayeke na bateau pëpe, na pekoni mbeni bateau ahon. Ala sara lisoro tongaso si azo so ayeke na yâ ti bateau ni amû ala use kue. Teti so a hinga Khidlir awe, ala mû ala use kue sân ti futa mbeni ye. Na pekoni, mbeni kete ndeke so aduti na mbage ti bateau ni aga ti pika ngu ti ngu-ingo ti nyon na mbeni pikango ndeke oko wala use. Khidlir atene na lo, ‘O Musa, hingango ye ti mbi na hingango ye ti mo tongana a haka ni na hingango ye ti Allah ayeke gi tongana peck ti ndeke so na yâ ti ngu ti ngu-ingo’. Na pekoni, Khidlir amû na mbana planche ti bateau ni na lo fâ yâ ni. Musa atene: ‘Ala ga na e senge senge, me ngbanga ti nyen mo futi ni ti tene azo so ayeke na yâ ti bateau ni akui na yâ ti ngu?’ Khidlir atene: ‘-Mbi tene pëpe, ‘Biani mo yeke kanga bê lâ oko pëpe na mbi-’ Musa akiri tënë: ‘-Mo punir mbi pëpe ndali ti so mbi girisa ye na mo zia kungba na ndo ti mbi pëpe. ani me na mbeni ye ti ngangu na yâ ti tënë ti mbi- ' -Qs. Kahf: 72-73-. Kozo ye so asi so ayeke ngbanga ti so Moïse agirisa. Na pekoni, ala use kue ague juska ala tingbi na mbeni kete molenge so ayeke sara ngia na akamarade ti lo use. Khidlir agbu li ti molenge ni, lo yô lo na nduzu na lo fâ lo. So Musa a hunda: '-Ngbanga ti nyen mo fâ mbeni âme so ayeke propre, pepe ngbanga ti so lo fâ mbeni zo nde?-' -Qs. Al Kahf: ngu 74-. Khidlir a kiri tene na lo: '-Mbi tene na mo pepe, so biani mo yeke wara lege ti kanga bê na mbi pepe?- ' -Qs. Al Kahf: ngu 75-. Ibn ‘Uyainah atene: ‘So ayeke mbeni ye so afa so tënë ni ayeke tâ tënë. '-Tongaso ala use kue atambela juska tongana ala si na azo ti mbeni kodoro, ala hunda ti tene azo ti kodoro ni ayamba ala, me azo ti kodoro ni so aye ti yamba ala pepe. Na pekoni, ala use kue abâ so mur ti da ni aga nduru ti kungbi. Tongaso, Khidlir aleke mur ni- ’ -Qs. Al Kahf: ngu 77-. Rasulullah akiri atene: ‘Khidlir asara ni na maboko ti lo wani. Na pekoni, Musa atene: ‘Tongana mo ye, mo yeke mû biani futa ndali ni. Khidlir a kiri tene, 'So ayeke ngoi ti kangbingo popo ti mbi na mo-' -Qs. Kahf: 77-78-. Prophète ni atene: ‘Zia Nzapa asara nzoni bê na Musa. E yeke biani na beku so Moïse alingbi ti kanga bê tongaso si e lingbi ti mä ambaï mingi na ndo ti ala use.’