Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Мыланна каласен [Абдулла бин Мухаммед] каласен, каласен [Суфьян] каласен [Амру] каласен, каласен мыланем [Саид бин Джубайр] каласен, мый [Ибн Аббаслан] ойленам: «Чынжымак, Науф Аль Бакали шонет, Муса Бани-Израильын Мусаже огыл, а вес Мусай лийын». Вара Ибн Аббас каласен: «Аллахын тушманже шоякым ойла, чынжымак [Убай бин Ка'б] мыланна пророк деч каласкален: «Моисей, Аллахын пророкшо, Бани-Израил ончылно шоген, проповедьым ойлен, вара тудын деч йодыныт: «Кӧ эн ушан еҥ?» Муса вашештен: «Мый улам». Сандене Аллах Таала тудым вурсен, вет тудлан тидын нерген шинчымашым пуэн огытыл. Вара Аллах Таала тудлан почын пуэн: «Мыйын тарзым-влак коклаште кок теҥыз ушнымаште илыше тарзе уло, тудо тый дечет ушанрак». Вара Муса каласен: «О, Рабб, кузе мый тудын дене вашлияш лиеш?» Сандене тудлан ойленыт: «Колым куржын кондо, колым йомдарет гын, тиде йӧн». Вара Муса шке тарзыже Юся бин Нун дене пырля корныш тарваныш, коктынат кугу кӱ деке миен шумешке, корзинка дене колым нумал каеныт. Вара коктынат вуйыштым кӱ ӱмбак пыштеныт да мален колтеныт. Вара кол куржын лекте -тунам кол тӧрштен да теҥызыш корным налын-' -Qs. Аль Кахф: 61-. Тиде случай Моисей ден тудын тунемшыже-влакым ӧрыктарен, сандене коктынат йӱдшӧ-кечыже корныш лектыныт. Ик эрдене Муса шке тарзыжлан каласен: «Тыште мемнан кочкышнам кондо, чынжымак, ме корнышто йӱленна-» -Qs. Аль Кахф: 62-. Моисей, кӱштымӧ семын, шке верышкыже миен шумеке веле, нойымашым шижын огыл. Сандене тунемшыже тудлан каласен: «Тый палет, кунам ме ондак кӱ ӱмбалне аралтышым кычална? Чынжым гын, кол нерген каласкалаш монденам. А Сатана деч посна мыйым нигӧ ок мондо-' -Qs. Аль Кахф: 63-. Муса вара каласен: «Тиде верым ме кычалына. Вара коктынат шке тӱҥалтыш корнышт дене пӧртылыныт- ' -Qs. Аль Кахф: 64-. Коктын рок деке миен шумеке, кумда вургеман еҥым ужыныт. Муса тудым саламлыш. Вара Хидлир йодо: «Тый шке пӧртыштӧ кузе саламлет?» Моисей вашештен: «Мый Моисей улам». Хидлир вашештен йодо: «Муса Бани Исраил?» Муса вашештен: «Да». Муса вара каласен: '-Мый тендан почеш каен кертам мо, тыланда туныктымо шинчымаш кокла гыч чын шинчымашым туныкташ манын?-' Хидлир вашештен: 'Чынжымак, те нигунамат Мый денем чытен огыда керт-' -Qs. Аль Кахф: 66-67-. Хидлир умбакыже ойлен: «О, Муса, мыйын Аллахын шинчымашыже уло, кудым Тудо мыланем туныктен, кудым тый от пале, да тыйын тыгак шинчымашет уло, кудым Тудо туныктен, кудым мый тыгак ом пале». Муса каласен: '-Юмо пуа гын, те мыланем чытыше еҥым муыда, да мый тендан ваштареш нимогай пашаште ом лий-' -Qs. Аль Кахф: 69-. Тыге нуно коктынат пляжыште коштыныт, а нунын кокла гыч иктыжынат кайыкше лийын огыл, вара корабль эртен. Кайык еҥ-влак нуным коктынат налышт манын, мутланеныт. Хидлирым пален налме дене коктынат оксам тӱлыде налыныт. Вара кайык велне шинчыше изи кайык ик-кок йӱк дене йӱаш теҥыз вӱдым йӱкшен. Вара Хидлир каласен: «О, Муса, мыйын шинчымашем да тыйын шинчымашет, Аллахын шинчымашыж дене таҥастарымаште, теҥыз вӱдыштӧ тиде кайыкын ӱпшӧ гай веле». Вара Хидлир лӱмынак кайык оҥам налын, пудыртен. Муса мане: «Мемнам арам конденыт, а пассажир-влакым вӱдыш пурташ манын, молан пытаренат?» Хидлир каласен: «Мый ойлен омыл мо: «Чынжымак, тый мый денем нигунамат чытен от керт» — Муса вашештен: «Мыйым мондалтымемлан ит наказатле да ит нелем. ани мыйым иктаж-могай неле пашаште- ' -Qs. Аль-Кахф: 72-73-. Тиде икымше случай лийын, молан манаш гын, Моисей монден. Вара коктын каеныт, кок йолташыж дене модшо изи йоча дене вашлиймешке. Хидлир вара йочан вуйжым кучен, нӧлталын, лӱйкален колтыш. Сандене Муса йодын: «Молан тый ару шӱлышым пуштеда, вет тудо вес еҥым пуштын огыл?» -В. Аль Кахф: 74-. Хидлир вашештен: — Мый тыланет ойлен омыл мо, чынжымак, тый мый денем чытен от керт? Аль Кахф: 75-. Ибн Уяйна каласен: «Тиде пеҥгыдемдымаш». '-Тыге нуно коктынат ошкылыныт, кунам нуно иктаж-могай элысе калык деке миен шуыныт, нуно тиде элысе калык деч кумылаҥдаш йодыныт, но тиде элысе калык нуным кумылаҥдаш ыш шоно. Вара коктынат ужыныт: пӧрт пырдыж шаланаш тӱҥалеш. Тыге Хидлир пырдыжым шогалтен- ' -Qs. Аль Кахф: 77-. Расулуллах шке ойлымашыжым умбакыже шуен: «Хидлир тидым шке кидше дене ыштен. Вара Муса каласен: «Кӱлеш гын, тидлан пашадарым налат». Хидлир вашештен: «Тиде мыйын да тыйын коклаште ойырлымо жап-» -Qs. Аль-Кахф: 77-78-. Пророк саллаллаху алейхи васаллам каласен: «Аллах Мусалан чамане». Ме чынжымак ӱшанена, Моисей чытен кертеш манын, ме нунын кокла гыч шуко историйым колаш лиеш».