Hadith Representative
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Бидэнд хэлсэн ['Абдулла бин Мухаммед] хэлсэн, бидэнд хэлсэн [Суфян] бидэнд хэлсэн ['Амру] хэлсэн, надад хэлсэн [Саид бин Жубайр] хэлэхдээ, би [Ибн 'Аббас]: "Үнэхээр Науф Аль Бакали бол Мусаг Бани Израилийн Муса биш, харин өөр Муса байсан гэж боддог" гэж хэлсэн. Дараа нь Ибн Аббас: "Аллахын дайсан худлаа ярьж байна, үнэхээр [Убай бин Ка'б] Бошиглогч саллаллаху алэйхи вэ сэллэм-ээс: "Аллахын Бошиглогч Мосе Бани Израилийн өмнө зогсоод номлол айлдаж байтал түүнээс: "Хамгийн ухаантай хүн хэн бэ?" гэж асуув. Муса: "Би байна" гэж хариулав. Түүнд энэ талаар мэдлэг өгөөгүй тул Аллах Таала түүнийг зэмлэв. Дараа нь Аллах Таала түүнд: "Миний боолуудын дунд хоёр далайн уулзварт амьдардаг, чамаас илүү ухаалаг нэгэн зарц бий" гэж илчилсэн. Дараа нь Муса: "Өө, Рабб, би түүнтэй яаж уулзах вэ?" Тиймээс түүнд: "Загасыг сагсанд хий, хэрэв та загасаа алдвал энэ нь заавар юм" гэж хэлэв. Дараа нь Муса зарц Юся бин Нуныг дагуулан хөдөлж, тэр хоёр загасыг сагсанд хийж, том хадны дэргэд ирэв. Тэгээд хоёулаа чулуун дээр толгойгоо тавиад унтлаа. Дараа нь загас сагсаас гарч ирэв -загас үсэрч далайд оров-' -Qs. Аль Кахф: 61-. Энэ явдал Мосе болон түүний шавь нарыг гайхшруулсан тул тэр хоёр өдөр шөнөгүй аяллаа. Нэг өглөө болтол Муса зарцдаа: "Бидний хоолыг энд авчир, бид аяндаа ядарсан байна" гэж хэлэв. Аль Кахф: 62-. Мосе тушаалын дагуу зорьсон газартаа ирснийхээ дараа л ядарч туйлдсангүй. Тэгээд шавь нь түүнд: -Бид өмнө нь хаданд хоргодох гэж байсныг чи мэдсэн үү? Уг нь би чамд загасны тухай хэлэхээ мартчихаж. Сатанаас өөр хэн ч намайг мартдаггүй-' -Qs. Аль Кахф: 63-. Дараа нь Муса: "Энэ бол бидний хайж буй газар юм. Тэгээд тэр хоёр анхныхаа мөрийг дагаж буцаж ирэв- ' -Qs. Аль Кахф: 64-. Хоёулаа хадны дэргэд иртэл өргөн хувцас өмссөн хүн байв. Муса түүнтэй мэндчилэв. Дараа нь Хидлир: "Танай газар яаж сайн байна аа?" Мосе "Би бол Мосе" гэж хариулав. Хидлир хариуд нь "Муса Бани Израиль уу?" Муса "Тийм" гэж хариулав. Дараа нь Муса: "Чамд заасан мэдлэгийн дунд зөв мэдлэгийг надад зааж өгөхийн тулд би чамайг дагаж чадах уу?" гэж Хилир хариулав: "Үнэхээр чи надад хэзээ ч тэвчээртэй байж чадахгүй." -Ас. Аль Кахф: 66-67-. Хиллир үргэлжлүүлэн: "Ай Муса, надад Аллахын мэдлэгээс Түүний зааж өгсөн чиний мэддэггүй мэдлэг бий, чамд ч бас Түүний зааж өгсөн миний мэдэхгүй мэдлэг бий" гэж хэлэв. Муса: '-Бурхан хүсвэл чи намайг тэвчээртэй хүн олох болно, би чамайг ямар ч асуудалд эсэргүүцэхгүй-' -Ас. Аль Кахф: 69-. Тэгээд тэр хоёр хоёулаа завьгүй далайн эрэг дээр алхаж байтал хажуугаар нь усан онгоц өнгөрөв. Тэд завин дээрх хүмүүс хоёуланг нь авч явахаар ярилцав. Хидлир нь тогтоогдсон байсан тул тэд хоёуланг нь ямар ч төлбөргүйгээр авсан. Тэгтэл завины хажууд суугаад нэг жижиг шувуу далайн уснаас ганц хоёр балгасаар ууж байна. Дараа нь Хилир: "Ай Муза, миний мэдлэг, чиний мэдлэг Аллахын мэдлэгтэй харьцуулбал далайн усанд байгаа энэ шувууны хөөмийтэй адил юм" гэж хэлэв. Тэгээд Хилир завины банзыг зориуд аваад хугалжээ. Муса: "Тэд биднийг дэмий л авчирсан, харин чи яагаад зорчигчдыг живүүлэхийн тулд үүнийг устгасан юм бэ?" Хидлир: "Чи намайг хэзээ ч тэвчихгүй гэж би хэлээгүй гэж үү" гэж Муса хариулав: "Миний мартамхай байдлын төлөө намайг бүү шийтгэ, надад дарамт болохгүй. миний ажил хэрэгт хэцүү зүйлтэй ани намайг- ' -Qs. Аль Кахф: 72-73-. Энэ нь Мосе мартсантай холбоотой юм. Тэгээд 2 найзтайгаа тоглож байсан жаахан хүүхэдтэй таартал хоёулаа яваад өгсөн. Дараа нь Хилир хүүхдийн толгойг шүүрэн авч, өргөөд цохиж алав. Тэгээд Муса асуув: '-Чи яагаад цэвэр сүнсийг өөр хүн алсных нь төлөө биш алж байгаа юм бэ?-' -Асуулт. Аль Кахф: 74-. Хилир хариуд нь: '-Чамайг үнэндээ чи намайг тэвчиж чадахгүй гэж хэлээгүй гэж үү?-' -Асуулт. Аль Кахф: 75-. Ибн Уяаина: "Энэ бол баталгаа. -Тиймээс тэр хоёр алхаж яваад аль нэг улсын ард түмэнд очиход тэр улсын хүмүүсээр зугаацуулахыг хүссэн боловч тэр улсын хүмүүс тэднийг зугаацуулахыг хүсээгүй. Тэгээд тэр хоёр байшингийн хана нурах шахсан байхыг олж мэдэв. Ингээд Хилир ханыг босгов- ' -Qs. Аль Кахф: 77-. Расулуллах яриагаа үргэлжлүүлэв: "Хидлир үүнийг өөрийн гараар хийсэн. Тэгтэл Муса: -Хэрвээ чи хүсвэл цалинг нь авна. Хилир хариуд нь "Энэ бол та бид хоёрыг салгах мөч юм" -Qs. Аль Кахф: 77-78-. Бошиглогч саллаллаху алэйхи вэ сэллэм- "Аллах Мусаг өршөөх болтугай. Бид Мосег тэвчээртэй байж, тэр хоёрын тухай олон түүхийг сонсож чадна гэж найдаж байна”.