Hadith Representative
Kisah perjalanan nabi musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan nabi khidr 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
A erenikem [‘Abdullah bin Muhammad] a apasa, a erenikem [Sufyan] a erenikem [‘Amru] a apasa, a erenikem [Sa’id bin Jubair] a apasa, Ua apasa ngeni [Ibn ‘Abbas], ‘Enlet Nauf Al Bakali a ekieki pwe Musa esap ewe Musa an ekkewe Bani, nge pwal emon Musa’. Iwe, Ibn Abbas a apasa, ‘Ewe chon oput Kot a kapas chofona, enlet [Ubay bin Ka’b] a fen aporausa ngenikich seni ewe Soufos: ‘Moses ewe Soufosun Kot a uta mwen ekkewe Bani Isra’il a fori eu afalafal, iwe, ra eisini: ‘Io ewe aramas mi tipatchem seni meinisin?’ Musa a pölüweni: ‘Ngang iei’. Iwe, Allah Ta’ala a apwüngü pokiten ese ngeni sile usun. Iwe, Allah Ta’ala a pwäratä ngeni: ‘Mi wor emön chon angang lein nei kewe chon angang mi nom lein ekewe ruu matau mi tipachem lap seni en’. Mürin, Musa a üreni, “O Rabb, ifa usun ai üpwe tongeni churi?” Ina minne a apasa ngeni: ‘Kopwe uwei ewe ik non ew pasikit, ika pwe ka poutano ewe ik, iwe ina ewe emmwen’. Mürin, Musa a feila me nöün we chon angang, Yusya’ bin Nun, nge ir me ruoman ra uwei ik lon ekewe sepi tori ra tori eu fau mi watte. Mürin, ir me ruoman ra anomu mökürer won eu achau o möür. Iwe ewe ik a tou seni ewe pasikit -iwe ewe ik a suki me angei an we aan ngeni ewe sat-' -Qs. Iwe, 61-. Ei mettoch a fis a amwarar ngeni Moses me noun kewe chon kaeo, ina minne, ir me ruuemon ra sopweilo ar sai lusun ewe pwin me ran. Tori eu pwinin Musa a apasa ngeni noun we chon angang, '-Kopwe uweato ikei am mongo, ennetin am aua apwangapwang seni am sai-' -Qs. Iwe, 62-. Moses ese meefi apwangapwang chilon chok mwirin an tori ewe leeni a mochen feilo ie ussun chok a fen alluk ngeni. Iwe, nöün we chon käeö a üreni: ‘-Ka silei lupwen sia kütta leenien op lon ewe fau me mwan? Ennetin, ua monuki ai upwe erenuk usun ewe ik. Iwe, esap wor eman a mönükiei, pwe Setan chök-’ -Qs. Iwe, 63 ierin. Musa a apasa: '-Ina ewe neni sia kutta. Iwe ir me ruemon ra niwin pwe repwe tapweno mwirin ar kewe popun- ' -Qs. Al Kaf: 64-. Lupwen ekkewe ruemon ra tori ewe fau, ra kuna emon mwan mi ufouf uf mi wit. Musa a kapong ngeni. Khidlir a mwitir apasa, ‘Ifa usun om kopwe apasa kapong non neniom?’ Moses a pölüeni, ‘Ngang Moses’. Khidlir a eisini sefan, ‘Musa? Musa a pölüeni, ‘Ewer’. Musa a mwitir apasa: '-Upwe tongeni tapweno mwirum pwe kopwe aiti ngeniei ewe sile mi pung me nein ekkewe sile mi fen aiti ngonuk?-' Khidlir a ponuweni: 'Ennet, kosapw tongeni mosonoson ngeniei-' -Qs. Iwe, 66-67-. Khidlir a sopweno ne apasa, ‘O Musa, mi wor ai sinei seni an Allah sinei minne a aiti ngeniei minne en kese sinei, me ka pwan sinei minne A aiti ngeniei minne ngang use pwan sinei’. Musa a apasa: '-Kot epwe mochen, kopwe kuna pwe ngang emon aramas mi mosonoson, iwe usapw ungeni en non och mettoch-' -Qs. Iwe, 69-. Ina minne ir me ruemon ra fetan won ewe sat nupwen ese wor emon me neir a wor wa, mwirin ew wa a fetan. Ra kakapas pwe ekkewe aramas won ewe wa repwe uweir me ruomon. Pokiten Khidlir a fen esissinata, ra angei ir me ruemon nge rese moni. Iwe, a feito emon kukkun man mi nom won pekin ewe wa a peki ewe konikin matau pwe epwe unumi ren eu are ruu peki. Iwe, Khidlir a apasa, ‘O Musa, ai sile me om sile lupwen ka alollo ngeni än Allah sile ese wor och mettoch nge a usun chök ewe pekin ei man lon konikin ewe matau’. Iwe, Khidlir a ekiekin angei ewe föün waimw me ataielo. Musa a apasa, ‘Ra uweato ngenikem fan iten och mettoch, nge pwata ka ataielo pwe kopwe aturalong ekkewe chon sai?’ Khidlir a apasa: '-Use apasa, 'Ennet kosapw chiwen mosonoson ngeniei-' Musa a ponuweni: '-Kosapw apunguei ren ai monuki me kosapw aweiresiei. ani me ren och mettoch mi weires non ai kewe angang- ' -Qs. Iwe, 72-73-. Ei aewin mettoch a fis pokiten Moses a monuki. Iwe ekkewe ruemon ra feilo tori ar ra churi emon kukkun semirit mi kan urumot ren ruemon chienan kewe. Khidlir a mwitir angei mokuren ewe semirit, a angei me a suki ngeni an mano. Iwe Musa a eisini: '-Pwata ka nielo emon soul mi limoch, esap pokiten a nielo pwal emon aramas?-' -Qs. Iwe, 74-. Khidlir a ponuweni: '-Use erenuk, pwe ennetin kosapw tongeni mosonoson ngeniei?- ' -Qs. Al Kaf: 75-. Ibn ‘Uyainah a apasa, ‘Iei eu pisekin pwarata. '-Iei usun ekkewe ruemon ra fetal tori lupwen ra tori chon eu fonu, ra tungor ar repwe etiwalo chon ena fonu, nge chon ena fonu rese mochen etiwalo ir. Iwe, ekkewe ruemon ra kuna pwe arapakan epwe turutiu tittin ewe imw. Iei mine Kidlir a aüetä ewe tit- ’ -Qs. Iwe, 77-. Rasulullah a sopweilo an poraus: ‘Khidlir a fori ren pwisin poun kewe. Iwe, Musa a apasa, ‘-Are ka mochen, kopwe wesewesen angei liwinin. Khidlir a pölüweni, ‘Iei ewe fansoun kinikinfesen lefilen ngang me en-’ -Qs. Iwe, 77-78-. Ewe Soufos a apasa: ‘Amwo Allah epwe umoumoch ngeni Musa. Sia wesewesen ápilúkúlúkú pwe Moses epwe tongeni mosonottam pwe sipwe tongeni rongorong chómmóng pwóróus usun ekkewe rúúemén.’