Χαντίθ
Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam
Imam Bukhari : 119حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ مُوسَى النَّبِيُّ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ وَكَيْفَ بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَإِذَا فَقَدْتَهُ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ بِفَتَاهُ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ وَحَمَلَا حُوتًا فِي مِكْتَلٍ حَتَّى كَانَا عِنْدَ الصَّخْرَةِ وَضَعَا رُءُوسَهُمَا وَنَامَا فَانْسَلَّ الْحُوتُ مِنْ الْمِكْتَلِ{ فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا }وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى مَسًّا مِنْ النَّصَبِ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ فَقَالَ لَهُ فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ إِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ أَوْ قَالَ تَسَجَّى بِثَوْبِهِ فَسَلَّمَ مُوسَى فَقَالَ الْخَضِرُ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى فَقَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا }قَالَ{ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ أَنْتَ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ{ قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ لَيْسَ لَهُمَا سَفِينَةٌ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَجَاءَ عُصْفُورٌ فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ فَنَقَرَ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ الْخَضِرُ يَا مُوسَى مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا كَنَقْرَةِ هَذَا الْعُصْفُورِ فِي الْبَحْرِ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }فَكَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا فَانْطَلَقَا فَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ مِنْ أَعْلَاهُ فَاقْتَلَعَ رَأْسَهُ بِيَدِهِ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ }{ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَوْكَدُ{ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ }قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ فَأَقَامَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ }قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا لَوْ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا
Μας είπε [ο Αμπντουλάχ μπιν Μουχάμαντ], μας είπε [ο Σουφιάν] μας είπε [ο Άμρου], μου είπε [ο Σάιντ μπιν Τζουμπάιρ], είπα, είπα στον [Ιμπν Άμπας], «Πράγματι, ο Ναούφ αλ Μπακαλί πιστεύει ότι ο Μούσα δεν ήταν ο Μούσα των Μπάνι Ισραήλ, αλλά ένας άλλος Μούσα». Ο Ιμπν Άμπας τότε είπε: «Ο εχθρός του Αλλάχ λέει ψέματα, πράγματι [ο Ουμπάι μπιν Κάαμπ] μας διηγήθηκε από τον Προφήτη (ειρήνη σε αυτόν): «Ο Μωυσής, ο Προφήτης του Αλλάχ, στάθηκε μπροστά στους Μπάνι Ισραήλ και έκανε ένα κήρυγμα, και μετά ρωτήθηκε: «Ποιος είναι ο πιο έξυπνος άνθρωπος;» Ο Μούσα απάντησε: «Είμαι». Έτσι ο Αλλάχ τον επέπληξε επειδή δεν του δόθηκε γνώση γι' αυτό. Τότε ο Αλλάχ του αποκάλυψε: «Υπάρχει ένας υπηρέτης ανάμεσα στους υπηρέτες Μου που ζει στη συμβολή των δύο θαλασσών και είναι πιο έξυπνος από εσένα». Τότε ο Μούσα είπε: «Ω, Ράμπι, πώς μπορώ να τον συναντήσω;» Του είπαν λοιπόν: «Φέρε το ψάρι σε ένα καλάθι, αν το χάσεις, τότε αυτή είναι η καθοδήγηση». Τότε ο Μωυσής ξεκίνησε με τον υπηρέτη του, τον Γιούσια μπιν Νουν, και κουβάλησαν και οι δύο το ψάρι σε ένα καλάθι μέχρι που έφτασαν σε έναν μεγάλο βράχο. Έπειτα έβαλαν και οι δύο τα κεφάλια τους στον βράχο και κοιμήθηκαν. Τότε το ψάρι βγήκε από το καλάθι - και το ψάρι πήδηξε για να πάρει το δρόμο του προς τη θάλασσα -» -Ερωτήσεις Αλ Κάχφι: 61-. Αυτό το περιστατικό εξέπληξε τον Μωυσή και τον μαθητή του, έτσι συνέχισαν το υπόλοιπο της νύχτας και της ημέρας του ταξιδιού τους. Μέχρι που ένα πρωί ο Μωυσής είπε στον υπηρέτη του: «Φέρε μας το φαγητό μας, πράγματι νιώσαμε κουρασμένοι από το ταξίδι μας-» -Ερωτήσεις Αλ Κάχφι: 62-. Ο Μωυσής δεν ένιωσε κουρασμένος μέχρι που έφτασαν στον προορισμό όπως είχε διαταχθεί. Έτσι ο μαθητής του του είπε: «Ξέρεις πότε αναζητήσαμε καταφύγιο στον βράχο; Πράγματι, ξέχασα να αναφέρω το ψάρι. Και κανείς δεν με ξεχνάει εκτός από τον Σατανά-» -Ερωτήσεις Αλ Κάχφι: 63-. Ο Μωυσής είπε τότε: «-Αυτό είναι το μέρος που ψάχνουμε. Έπειτα, οι δυο τους επέστρεψαν για να ακολουθήσουν τα αρχικά τους βήματα-» -Ερωτήσεις Αλ Κάφ: 64-. Όταν οι δυο τους έφτασαν στον βράχο, βρήκαν έναν άντρα που φορούσε φαρδιά ρούχα. Ο Μωυσής τον χαιρέτησε. Ο Χιδλίρ ρώτησε τότε: «Πώς χαιρετάς στο σπίτι σου;» Ο Μωυσής απάντησε: «Είμαι ο Μωυσής». Ο Χιδλίρ ρώτησε πίσω: «Μουσά Μπάνι Ισραήλ;» Ο Μωυσής απάντησε: «Ναι». Ο Μωυσής είπε τότε: «-Μπορώ να σε ακολουθήσω ώστε να μου διδάξεις τη σωστή γνώση ανάμεσα στις γνώσεις που σου έχουν διδαχθεί;» Ο Χιδλίρ απάντησε: «Πράγματι, δεν θα μπορέσεις ποτέ να κάνεις υπομονή μαζί μου-» -Ερωτήσεις Αλ Κάφ: 66-67-. Ο Χιδλίρ συνέχισε λέγοντας: «Ω, Μωυσή, έχω γνώση από τη γνώση του Αλλάχ την οποία μου δίδαξε, την οποία εσύ δεν γνωρίζεις, και εσύ έχεις επίσης γνώση την οποία Εκείνος δίδαξε, την οποία εγώ επίσης δεν γνωρίζω». Ο Μωυσής είπε: «-Με το θέλημα του Θεού, θα με βρεις υπομονετικό άνθρωπο και δεν θα σου αντιταχθώ σε τίποτα-» -Ερωτήσεις: Αλ Κάχφ: 69-. Έτσι, οι δυο τους περπάτησαν στην παραλία, ενώ κανένας τους δεν είχε βάρκα, και μετά πέρασε ένα πλοίο. Συζήτησαν για να τους πάρουν και τους δύο οι άνθρωποι στο σκάφος. Επειδή ο Χιδλίρ είχε αναγνωριστεί, τους πήραν και τους δύο χωρίς πληρωμή. Τότε ήρθε ένα μικρό πουλί που καθόταν στο πλάι του σκάφους και τσιμπολογούσε το νερό της θάλασσας για να πιει με ένα ή δύο τσιμπήματα. Ο Χιδλίρ είπε τότε: «Ω, Μωυσή, η γνώση μου και η γνώση σου, σε σύγκριση με τη γνώση του Αλλάχ, δεν είναι τίποτα άλλο παρά το τσιμπήματα αυτού του πουλιού στο νερό της θάλασσας». Τότε ο Χιδλίρ πήρε επίτηδες τη σανίδα του σκάφους και την έσπασε. Ο Μωυσής είπε: «Μας έφεραν δωρεάν, αλλά γιατί την κατέστρεψες για να πνίξεις τους επιβάτες;» Ο Χιδλίρ είπε: «-Δεν είπα, «Πράγματι, ποτέ δεν θα κάνεις υπομονή μαζί μου;» Ο Μωυσής απάντησε: «-Μην με τιμωρείς για την ξεχασία μου και μην με επιβαρύνεις με καμία δυσκολία στις υποθέσεις μου-» -Ερωτήσεις Αλ Κάφ: 72-73-. Αυτό το πρώτο περιστατικό συνέβη επειδή ο Μωυσής ξέχασε. Έπειτα, οι δυο τους έφυγαν μέχρι που συνάντησαν ένα μικρό παιδί που έπαιζε με δύο φίλους του. Ο Χιδλίρ άρπαξε τότε το κεφάλι του παιδιού, το σήκωσε και το χτύπησε μέχρι θανάτου. Έτσι, ο Μωυσής ρώτησε: «-Γιατί σκοτώνεις μια καθαρή ψυχή, όχι επειδή σκότωσε άλλον άνθρωπο;» -Ερωτήσεις Αλ Κάφ: 74-. Ο Χιδλίρ απάντησε: «-Δεν σου είπα ότι στην πραγματικότητα δεν θα μπορέσεις να κάνεις υπομονή μαζί μου;» -Ερωτήσεις Αλ Κάφ: 75-. Ο Ιμπν Ουγινά είπε: «Αυτή είναι μια επιβεβαίωση». «-Έτσι, οι δυο τους περπάτησαν μέχρι που έφτασαν στους ανθρώπους μιας συγκεκριμένης χώρας, όπου ζήτησαν να τους διασκεδάσουν οι άνθρωποι αυτής της χώρας, αλλά οι άνθρωποι αυτής της χώρας δεν ήθελαν να τους διασκεδάσουν. Τότε οι δυο τους διαπίστωσαν ότι ο τοίχος του σπιτιού σχεδόν κατέρρεε. Έτσι, ο Χιδλίρ έχτισε τον τοίχο-» -Ερωτήσεις Αλ Κάχφ: 77-. Ο Προφήτης (ειρήνη και ευλογία σε αυτόν) συνέχισε την ιστορία του: «Ο Χιδλίρ το έκανε με τα ίδια του τα χέρια. Τότε ο Μωυσής είπε: «-Αν θέλεις, σίγουρα θα πάρεις μισθό γι' αυτό». Ο Χιδλίρ απάντησε: «Αυτή είναι η στιγμή του χωρισμού μεταξύ εμού και εσένα-» -Ερωτήσεις Αλ Κάχφ: 77-78-. Ο Προφήτης (ειρήνη και ευλογίες σε αυτόν) είπε: «Είθε ο Αλλάχ να ελεήσει τον Μωυσή. Ελπίζουμε πραγματικά ότι ο Μωυσής θα κάνει υπομονή, ώστε να μπορέσουμε να ακούσουμε πολλές ιστορίες για τους δυο τους».