Berinfaq emas sebesar gunung Uhud tidak akan diterima hingga engkau beriman kepada takdir

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوَفَّقَ اللَّهُ لَنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ دَاخِلًا فِي الْمَسْجِدِ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَفَقَّرُونَ الْعِلْمَ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَالْأَمْرَ أُنُفٌ فَقَالَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا نَعْرِفُهُ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِيَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَذَكَرْنَا لَهُ الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ زَادَ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ أَوْ جُهَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا وَمَضَى فَقَالَ الرَّجُلُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ أَهْلَ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ ابْنِ يَعْمَرَ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَالِاغْتِسَالُ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد عَلْقَمَةُ مُرْجِئٌ

[Ubaidullah bin Mu'adz-ek] esan digu, [Nire aitak] esan digu, [Kahmas-ek] [Ibn Buraidah-ek] esan digu [Yahya bin Ya'mar-ek] esan duela, 'Basrah hirian patuaren gaiaz lehen aldiz hitz egin zuen pertsona Ma'bad Al Juhani izan zen. Humaid bin 'Abdurrahman Al Himyari eta biok Hajj edo Umrah egitera joan ginen. Orduan marmaratu genuen: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-en lagunetako batekin topo egiten badugu, jendeak patuari buruz zer dioen galdetuko diogu. Orduan, Ala-k [Abdullah bin Umar] topo egitera bideratu gintuen meskitara sartzear zegoenean, beraz, nire laguna eta biok hurbildu ginen. Nire lagunak elkarrizketaren berri emango zidala pentsatu nuen, beraz, esan nion: «Oi Abu 'Abdurrahman, gure artean agertu dira Korana irakurtzen duten eta ezagutza bilatzen arduratsuak diren pertsonak, baina uste dute ez dagoela paturik, eta gauzak patuaren interferentziarik gabe gertatzen direla!». Ibn Umarrek orduan esan zuen: «Haiekin topo egiten baduzu, esan haietatik banandu naizela eta haiek ere banandu direla nigandik. Eta Abdullah bin Umarrek bere izenean zin egiten duenaren izenean, Uhud mendia bezain urrea badute, eta gero gastatzen badute, orduan Ala-k ez du onartuko patuan sinetsi arte». Orduan esan zuen: «[Umar Ibnul Khaththabek] esan zidan: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin geundela, bat-batean gizon bat etorri zen, arropa zuri-zuriak zeramatzana eta ilea oso beltza zuena. Ez zegoen bidaia luze batean zihoala adierazten zuen seinalerik, baina inork ez genuen ezagutzen». Orduan, Profetarengana hurbildu zen, belaunak Profetaren belaunen gainean jarri eta esku-ahurrak bi izterren gainean jarri zituen. Ondoren, esan zuen: "Oi Muhammad, esadazu Islamari buruz?". Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamek erantzun zuen: "Islama da Allah ez den gurtza merezi duen jainkorik ez dagoela eta Muhammad bere mezularia dela deklaratzea. Otoitzak egiten dituzu, zakat ordaintzen duzu, Ramadanean barau egiten duzu eta Baitullah-ra erromesaldia egiten duzu ahal baduzu". Gizonak esan zuen: "Zurekin ados". Umarrek esan zuen: "Harrituta geratu ginen berarekin, galdetu zigun eta berak baieztatu zuen". Gizonak berriro galdetu zuen: "Esadazu fedeari buruz?". Hark erantzun zuen: "Fedea da Allahgan, bere aingeruetan, bere liburuetan, bere mezularietan, azken egunean sinestea eta patuan sinestea; txarra edo ona". Gizonak esan zuen: "Zurekin ados". Gizonak jarraitu zuen: "Esadazu zer den ihsan?". Hark erantzun zuen: «Ala gurtzen duzue hura ikusten bazenute bezala; zuk ezin baduzu ikusi, berak zu ikus zaitzake». Gizonak berriro galdetu zuen: «Esadazu Judizioaren Egunari buruz?». Hark erantzun zuen: «Ez da galdetzen zaion pertsonak galdetzen duen pertsonak baino hobeto dakiela». Gizonak galdetu zuen: «Orduan, esadazu seinaleak?». Hark erantzun zuen: «Esklabo batek bere nagusia erditu badu, orduan oinutsik dauden pertsonak ikusten dituzu -pobreek- eta ardi-artzainak eraikin altuak eraikitzeko lehian». Umarrek esan zuen: «Gizonak alde egin zuen orduan, eta hiru egunez isilik egon nintzen. Orduan esan zuen: «Oi Umar, badakizu nor izan zen galdera hori egin zuen gizona?». Nik erantzun nion: «Alak eta bere Mezulariak hobeto dakite. Hark esan zuen: «Gabriel da hori, zuen erlijio-gaiei buruz irakasteko etorri zen». Esan zigun [Musaddad]-ek esan zuen, esan zigun [Yahya]-k [Uthman bin Ghiyats]-engandik esan zuen; [Abdullah bin Buraidah-ek] [Yahya bin Ya'mar-ek] eta [Humaid bin 'Abdurrahman-ek] esan zidan: '[Abdullah bin Umar-ekin] bildu ginen, gero patuari buruz eta jendeak horri buruz esaten duena kontatu genion... gero haditha aipatu zuen. Baina gaineratu zuen: 'Orduan, Muzainah edo Juhainah-eko gizon bat zegoen, eta honek galdetu zion sallallaahu 'alaihi wasallam Profetari: 'Alaren Mezularia, nola egin behar dugu karitatea? Praktika iraganeko patuan oinarritzen da ala zerbait berrian oinarritzen da?'. Hark erantzun zuen: 'Zehaztutako zerbaitetan oinarrituta'. Gizonak, edo pertsona batzuek, berriro galdetu zuten: 'Orduan, zergatik egiten dugu karitatea?'. Hark erantzun zuen: 'Izan ere, zeruko jendearentzat errazagoa izango da ekintza onak egitea zeruko jendearen ekintzei esker, eta infernuko jendearentzat errazago egingo da ekintza onak egitea infernuko jendearen ekintzei esker'. [Mahmud bin Khalidek] esan zigun, [Al Firyabik] esan zigun [Sufyanetik] esan zuen; [Alqamah bin Martsad-ek] [Sulaiman bin Buraidah-ek] [Ibn Ya'mar-ek] esan zigun hadith berarekin, 'handitu eta gutxitu'. Galdetu zuen: 'Orduan, zer da Islama?' Hark erantzun zuen: 'Egin otoitzak, ordaindu zakat, egin Hajj, barau egin Ramadan hilabetean eta bainatu Junub'. Abu Dawudek esan zuen: 'Alqamah murjiah bat da'.