Nabi tidak tahu apa yang terjadi dengan Aisyah pada peristiwa fitnah bohong, sampai turun ayat membelanya

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الْإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقَهْتُ فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي وَقَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ بَرِيرَةُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِن

Cuɛ kɔn jiök [Yahya bin Bukair] Cuɛ kɔn jiök [Al Laits] kä [Yunuth] kä [Ibn Ciɣab] cuɛ wee; Cuɛ ɣä la̱r lär ['Urwah bin Adh Zubair] kɛnɛ [Thai̱d bin Al Muthayyab] kɛnɛ ['Alkamah bin Waqqac] kɛnɛ ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Math'ud] kɛ ruac ëë ca lat ɛ ['Aisyah radliallahu 'anha] mëë la ciek ran cuɛ ruaacni ti ŋuan däk piny kɛ kui̱dɛ kɛ ŋɔak diaal tin ca lat, cu Allah ɛ lat ɛn ɣöö cɛ rɔ lony kä rik ti̱ti̱. Cu buɔ̱n nath ruaacni lat kɛ kui̱dä kɛ buɔ̱n, tha̱a̱ŋkiɛn cukɛ ruac ëë ci tuɔɔk ka̱n kä nɛy kɔ̱kiɛn, kɛ ɣöö cu ruac ɛmɔ ce̱tkɛ mi̱ cɛ buɔ̱m, amäni̱ mëë cä rieet raam kɛl kä kɛ la̱th rɛy cärädä kä cu tha̱a̱ŋ ruaacni tin kɔ̱kiɛn ɛ lar i̱ thuɔ̱k. Kä Urwah cuɛ ɣä la̱r lär kä Aisyah, ɛn ciek göökni sallallaahu 'alaihi wasallam cuɛ wee; kɛ ɣöö mëë ci gök sallaallahu 'alaihi wa sallam ɛ go̱r i̱ bɛ ja̱l, cuɛ thëm kam määnkɛ. Kä ram min ci lottery ka̱m raar, ɛ jɛn ram min wä kɛɛl kɛ gök sallaallahu 'alaihi wa sallam'. Cu Aisha ɛ lar; 'Kä cuɛ thëm kamda rɛy köör kä cu thɛpnikä ben raar kɛ thëm, kɛ kui̱c ɛmɔ cua̱ wä kɛɛl kɛ jääk Kuɔth sallaallahu 'alaihi wa sallam. Ɛn nɛmɛ cuɛ tuɔɔk kɛ kɔr kä mëë ca ruac ëë ca lat kɛ kui̱ hijab lat. Kä cua ɣä naŋ rɛy rɛwdɛ. Kä rɛy ja̱lä, cua̱ wä piny amäni mëë ci̱ jääk Kuɔth (jääk Kuɔth) ko̱r thuk kä cuɛ luny kä Medina. Kɛ cäŋ kɛl kɛ thiaŋ cua̱ te kɛɛl kɛ buɔ̱n ji̱ Muthlimni̱. Mëë cikɛ niɛɛn, cua̱ rɔ jiɛc kä cua̱ ja̱l amäni mëë cä cop nhiamdiɛn. Kɛ kɔr kä mëë cä la̱tdä thuk, cua̱ luny jɔk kɛ ɣöö bä rɔ mat rɛy bunä Muthlimni̱. Mëë cä thokdä liŋ, cuɛ jɔɔc ɛn ɣöö ci thɛpdä, min bä kä Zhafar, kä Yemen, pɛ̈th. Kä ɛnɔ cua̱ loc jɔk kä cua̱ thɛpdä go̱r, ɛn gör ɛmɔ cuɛ ɣä jakä jääny. Kä, buɔ̱n nath tëë kapkɛ riɛm teekädä cukɛ jiɛɛn, cukɛ ja̱l kɛ läthdiɛn riɛm teekädä wi̱i̱ thɔ̱ldä min la jälä kɛ jɛ ni ciaŋ. Cu kɛn ɛ car i̱ cä kɔn tä rɛydɛ'. Cu Aisha ɛ lar; ‘Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ci mänkɛ rɔ̱ɔ̱l kä /cikɛ ri̱ŋ met cam. Duundɛ ɣöö, la camkɛ ni mi̱th ti buɔy kärɔ̱. Kä ɛnɔ, thilɛ ram mi dee diw kɛ thiɛk tɔ̱ɔ̱cä ɛmɔ, mëë cikɛ ja̱l kä cukɛ jɛ kap nhial. Kä min di̱t ni jɛn ɛ ɣöö kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ ŋotdä ɛ gat mi tɔt. Kɛ jɔak cukɛ thɔ̱rɔ̱a̱a̱li̱kiɛn ka̱n kä cukɛ ja̱l -cukɛ ŋot kɛ ja̱liɛn-. Ɣän cä thɛpdä ka̱n mëë ci lathkëëri thuɔ̱k. Kä ɛnɔ, mëë cä wä gua̱a̱th nyuurädiɛn, thilɛ ram mi ci ɣä cɔl kä thilɛ ram mi ci ɣä loc. Kä cua̱ luny gua̱a̱th nyuurädä min cä kɔn nyuur thi̱n ni̱ wal. Ɣän ŋa̱thä jɛ ɛn ɣöö bi ram kɛl kä buɔ̱n Muthlimni̱ ɣä jek kä bɛ ɣä ben naŋ. Mëë cä nyuur gua̱a̱th nyuurädä, cua̱ tekɛ tɔ̱ɔ̱c kä cua̱ tɔ̱ɔ̱c. Kä niɛ gua̱a̱th ɛmɔ, cu Shafwan bin Mu'atthal Assulami kɛnɛ ji̱ Dzakwan duɔth jɔk lathkëëri̱ - guickɛ mi̱ tëë kɛ ram mi̱ ci̱ duɔth jɔk -. Cukɛ ja̱l kɛ thiaŋ kɛ thiaŋ kä cukɛ cop gua̱a̱th nyuurädä kɛ runwaŋ. Shafwan bin Al Mu'atthal Assumali cuɛ ram mi ŋot kɛ mi̱ tɔ̱ɔ̱cɛ nɛn, kɛ kui̱c ɛmɔ cuɛ ben kä ɣä kä cuɛ ɣä ŋa̱c mëë cɛ ɣä nɛn. Kɛ ɣöö, jɛn cɛ ɣä nɛn ɛ ŋot /ka̱n ɣä ni lar i̱ bä bi̱i̱ mi̱ cɔali̱ Hijab la̱th. Niɛ gua̱a̱th ɛmɔ cua̱ rɔ jiɛc kä cua̱ jɛ liŋ wëë kɛ mi̱ lɔ̱ŋja' -latdɛ i̱, inna lillahi wa inna ilai̱hi raaji'un- mëë cɛ ɣä ŋa̱c. Cuä nhiamdä kum kɛ pɛ̈th kɛ pɛ̈th. By Allah, jɛn /ke̱nɛ riet kɛl lat kä /thiɛlɛ riet kɛl mi̱ cä liŋ ɛ ni̱ istirja'dɛ. Kɛ jɔak cuɛ thɔ̱ldɛ yuɔr piny kä cua̱ kɔt wi̱i̱dɛ. Kä cuɛ wä kä cuɛ thɔ̱l bo̱th - min cä jäl thi̱n - amäni̱ mëë cua kɔ cop kɛ lathkëëri Muthlimni̱ kɛ kɔr kä mëë ci̱kɛ lɔ̱ŋ wi̱i̱ yiëër Azhzhariah. Riɛk akɛ yɛ g min ci lätkä lo̱k. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, ɛn ram ëë ci̱ ruac ɛmɔ lat ɛlɔ̱ŋ ɛ Abdullah bin Ubay bin Salul. Kɛ jɔakdɛ, cua̱ cop kä Medina. Kɛ kɔr kä mëë cakɔ cop, cua̱ tekɛ juey mi̱ tɔt kɛ kɔr päthni̱ ti̱ ŋuan, kä cu naath ŋot kɛ mi̱ ruac kɛn kɛ kui̱ ruaacni̱ tëë ca kuëŋ wi̱i̱dä - tin ca la̱th wi̱i̱dä -, cäŋ ni̱ mëë /ka̱nɛ car ɛ määth kɛ kui̱dɛ. Kä ɛnɔ, cuɛ jueydä diw bä. /Ka̱n ŋot kɛ mi̱ cä nhök Rathul-ullah ëë cä kɔn nɛn kä jɛ ni̱ wal liŋ. Mëë cä juey, cu Rathul-ullah thällaallahu 'alaihi wa thallam ben rɛc kä cuɛ ɣä nyuɔ̱ɔ̱r kä cuɛ ɣä thiec; 'Kä jin?' Cuɛ ce̱tkɛ mi kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cuɛ ɣä diw, a cäŋɛ mëë /ka̱n jɛ car ɛn ɣöö cä duer ɛmɔ la̱t. Kɛ kɔr kä mëë cä jɛ jek ɛn ɣöö cä puɔ̱nydä tok kɛ mi gɔaa, cua̱ wä raar kɛ Umm Misthah gua̱a̱th mi̱ ca gäk kɛ ɣöö bä wä wä wä tɔ̱ɔ̱c, /ka̱nɛ met wä raar ɛ ni̱ kɛ wäär amäni̱ mëë ci̱ wäär nyɔk kɛ ben. Gua̱th ti̱ti̱ tin ca gäk cua kɛ cak gekä duël kɔn. Biznɛthdan ce̱tdɛ kɛ ji̱ Arab tëë nhiam, la kɔnɛ a la̱t gua̱a̱th mi̱ ca gäk mi̱ la kɔnɛ a wä thi̱n dhɔɔr. Kä ɛnɔ Umm Miththah kɛnɛ ɣän - jɛn ɛ nyaadɛ ni̱ Abi Ruhmi bin Al Muthalli̱b bin Abdi Manaf kä man ɛ nyaadɛ ni̱ Shakhri bin Amir, man man ɛ Abu Bakr ash Shidiq kä gatdɛ ɛ Miththah bin Utsabah bin Abbad bin Al Muthalli̱b - cua kɔ luny jɔk kä la̱tda. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, cu Umm Misthah rɔ yuɔr piny kɛ ɣöö cɛ rɔ yuɔr piny kiɛ cɛ rɔ yuɔr rɛy bieydɛ. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cuɛ wee i̱; 'Wuɔ Miththa'. Cuä jɛ thiec i̱; 'Ɛ ŋu mi jiääk mi ci lar, ji̱n ci nɛy tëë ci rɔ̱ mat rɛy köör Badr latjɔ̱ɔ̱r.' Cuɛ wee i̱; ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, /ke̱n yɛn min cɛ lar liŋ?’ Cuä wee; ‘Ɛŋu mi cɛ lar?’ kɛ kui̱c ɛmɔ cuɛ ɣä la̱r ruac nɛɛni tëë gɔanykɛ ɣä. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cu jueydä rɔ rep kä mëë cä luny jɔk dhɔɔrä, cu Rathullah shallaallahu 'alaihi wa sallam ɣä röm kɛ ɣä kä cuɛ ɣä jiök i̱ tɛ̈thlɔaac. Kä cuɛ wee: ‘Kä ti̱i̱ i̱di?’ Kä cuɛ jɛ jiök i̱di? Cuä wee; ‘Bi ɣä nhɔk ɛn ɣöö bä wä kä diëëthkä?’ cuɛ wee i; ‘Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cua̱ go̱r ɛn ɣöö bä ruac ɛmɔ ŋa̱c kä kɛ da̱ŋ rɛw. Kɛ jɔakdɛ, cu Rathul-ullah ɣä moc kɛ nhök. Kä cua̱ wä kä diëëthkä, cua̱ man thiec; ‘Ɣɔ̱ɔ̱n man, ɛŋu mi ruac naath kɛ kui̱dɛ?’ cuɛ jɛ loc i̱; 'Ɣɔ̱ɔ̱n gatdä, a lätku jakä thia̱k, kɛ Allah, /ciɛ ciek mi jɔc kɛ wut mi nhɔk jɛ kä wut ɛmɔ tekɛ ciek dɔ̱diɛn, ɛ ni mi bikɛ rik jakä di̱t kɛ kui̱ ciëk'. cuɛ wee i; ''Puɔ̱th ɛ Kuoth, ɛ jɛn min ruac naath kɛ kui̱dɛ?'' cuɛ wee i; ‘Kɛ jɛn wäär ɛmɔ cua̱ wiee, amäni mëë ci runwaŋ /thiɛl pi̱w ti ŋuan kɛ ɣöö cikɛ thuɔ̱k kä /ka̱n wiee mëë cä ni̱n. Kɛ runwaŋ, cua̱ ŋot kɛ mi̱ wiee. Kä, kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cu gök sallaallahu 'alaihi wa sallam Ali bin Abi Talib kɛnɛ Usamah bin Zaid cɔl kɛ ɣöö ba kɛ da̱ŋ rɛw cɔl kɛ ɣöö bi̱kɛ ruac kɛ kui̱ kä ɣöö ba mänkiɛn da̱a̱k gua̱a̱th ëë /ken nyuuth ni̱ ben piny. Cu Aisha ɛ lar; 'Kä kɛ kui̱ Usamah bin Zaid, cuɛ Rasulullah sallaallahu 'alaihi wa sallam moc kɛ ruac kɛ min ŋäcɛ, ɛ jɛn ɣöö ciekdɛ na̱nɛ i̱di kɛ la̱t ɛmɛ kɛnɛ min ŋäcɛ kɛ kui̱ ciɛŋä nho̱kädɛ kɛ jɛ.' Cu Usamah ɛ lar; ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth! Kɛn kɛ mänku, thilɛ mi ŋäckɔ ɛ ni gɔɔydɛ'. Kä kɛ kui̱ Ali bin Abi Talib, cuɛ wee; 'Allah Azzawajalla /cɛ ji̱ bi moc riɛk kä tëëkɛ män ti ŋuan kɔ̱kiɛn ti /ci mɔ a jɛn. Kä kɛ thuɔ̱k, mi ci kuaandu thiec, bɛ la thuɔ̱k kɛ thuɔ̱k." Cu A-isha ɛ lar; 'Kä kɛ kɔrɛ cu Rathul-ul-la-la-la-hu-alaihi wa-thallam cɔal i̱ Barirah, cuɛ thiec: 'Ɣɔ̱ɔ̱n Barirah! Ji̱n ci duɔ̱ɔ̱r nɛn mi̱ diiw ji̱ kɛ kui̱ A-isha?' Cu Ba-ri-ra ɛ loc i̱; ‘Kɛ ram min jäk ji̱ kɛ thuɔ̱k, mi wa̱a̱ nɛn . "Tëë kɛ mi̱ ci̱ rɔ gɛr kä jɛ, kɛ thuɔ̱k /thiɛlɛ mi̱ dɔ̱ŋ mi̱ ci̱ tuɔɔk mi̱ läny ni̱ mëë ɛ gat mi̱ tɔt, cuɛ ni̱n gua̱a̱th ëë lipɛ mi̱th ti̱ caa liɔm rɛy dhɔariɛn, kɛ kɔrɛ cu ley mi̱ /thiɛl luth ben kä cuɛ jɛ cam." Kä cu Rathullah thällaallahu 'alaihi wa thallam rɔ jiɛc kä cuɛ thiec kɛ ŋaknɔm kä wut mi cɔali Abdullah bin Ubai bin Thallul. Mëë ci Rathullah ɛ la̱th wi̱i̱ pulpit, cu Rathullah ɛ jiök i̱: ‘Ɣɔ̱ɔ̱n ji̱ Muthlimni̱ diaal, ɛŋa mi go̱o̱r ɣöö bɛ ɣä moc ŋaknɔm mi̱ bëë kä wut mi̱ ci̱ ji̱ dhɔarä ya̱r. Ɛpuc, kɛ Allah, /thiɛlɛ mi ŋa̱cä kä ji̱ dhɔarä ɛ ni gɔɔy kärɔa. Cukɛ ɣä la̱r ruac kɛ kui̱ wutdä mi thilɛ mi ŋa̱cä kɛ kui̱dɛ kärɔa ɛ ni gɔɔydɛ. Kä thilɛ ram mi dee röm kɛ ciekdä ɛ ni mi tëë kɛɛl kɛ ɣä’. Tha̱ad bin Mu’a̱dh Al Anthari̱ cuɛ wee; ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth! Ɣän bä ji̱ luäk. "Ɣɔ̱ɔ̱n, mi̱ ɛ ram min lat ruac ɛmɔ raar ɛ raan Bani Aus, bä thokdɛ ŋok. Kɛ kui̱c in dɔ̱ŋ, mi̱ bëë kä dämanikɔn tin bä kä Banu Khazraj, la̱r kɔ ruac kɛ ɣöö bakɔ ruacdu la̱t." Ɛn gua̱a̱th ɛmɔ, cu Sa'ad bin Ubadah - ɛ jɛn kuäär Bani Khadhraj, ɛ jɛn wut mi̱ cuŋ. Duŋdɛ ɣöö, jɛn cuɛ ŋot kɛ mi̱ tekɛ ca̱r mi̱ /ci̱ rɔ lot - cuɛ Sa'ad bin Mu'ad jiök; 'Kɛ Allah, /ciɛ ji̱n bi luäŋ kɛ näk kä /ciɛ bi luäŋ kɛ näk'. Kä ɛnɔ cu Usaid bin Ɣudlair rɔ jiɛc kä jɛn ɛ gat nyiman Tha̱ad bin Mu’adh, cuɛ Tha̱ad bin Ubada jiök; 'Ji̱n ruaci kɛ kac, kɛ thuɔ̱k banɛ jɛ näk kɛ ɣöö ɛ ji̱n ram mi jiääk mi ŋaknɔm kɛ ji̱ ŋäthä'. Cu ta̱a̱dɛ rɔ re̱p ɛlɔ̱ŋ kam gaat Aus kɛnɛ Khazraj, cuɛ räth ni̱ kä ɣöö cukɛ rɔ̱ go̱r i̱ bi̱kɛ rɔ̱ näk kä cu Jak Kuɔth (malä kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth tekɛ jɛ) ŋot kɛ mi̱ cuŋɛ wi̱i̱ pulpit. Kä cu Rathullah kɛ jakä mal, amäni mëë ci̱kɛ biɛt kä cuɛ biɛt. Kɛ cäŋ ɛmɔ, cua̱ wiee amäni̱ mëë ci pi̱wkä thuɔ̱k kɛ pɛ̈th kä /ka̱n eyeliner la̱th thi̱n mëë cä ni̱n. Kɛ wäär in dɔ̱ŋ, cua̱ ŋot kɛ mi̱ wiee amäni mëë ci̱ pi̱wkä thuɔ̱k kä /ka̱n eyeliner la̱th thi̱n mëë cä ni̱n. Cu diëëthkä jɛ car ɛn ɣöö wieedä bɛ lɔcdä ya̱r. Cu Aisyah ɛ lar; ‘Kä cu kɛn da̱ŋ rɛw nyuur gekädä kä ŋotdɛ wiee. Kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ, cuɛ tekɛ ciek mi cɔali Ansar mi ci ɣä thiec kɛ nhök kɛ ɣöö bä röm kɛ ɣä, cua̱ jɛ nhɔk. Cuɛ nyuur kä cuɛ wiee kɛ ɣä kɛɛl. Mëë cakɔ te rɛy rikä mi ce̱tkɛ nɔ, cu Rathulullah sallaallahu 'alaihi wa thallam ben kɛ ɣöö bɛ kɔ ben röm, cuɛ kɔ jiök i̱ hello kä cuɛ nyuur. Cuɛ wee i̱; 'Jɛn /kenɛ nyuur gekädä kɛ pay kɛl, kɛ ɣöö /ka̱n nyuuth nyuɔ̱th jɛ kɛ kui̱ lätni̱kä'. Cuɛ wee i̱; 'Rathulullah thällaallahu 'alaihi wa thallam bä cuɛ ruacdɛ lat, latdɛ tɛ̈th lɔaac gua̱a̱th ëë nyuurɛ. cuɛ wee: 'Amma ba'd, O Aisyah, kɛ thuɔ̱k ruac ɛmɛ kɛnɛ ruac mi ce̱tkɛ nɔ cɛ cop kä ɣä, kɛ thuɔ̱k, mi ci rɔ bar kä jɛ kɛ ɣöö /ciɛ jɛn, a Allah Azzawajalla ji̱ gaŋ. Duŋdɛ ɣöö, mi ci duer ɛmɛ la̱t, thiec Allah kɛ pälikä kä riet rɔ kä jɛ. Kɛ ɣöö läät mi nhɔk dueerkɛ kä bɛ rɔ ri̱t, bi Allah rɔ ri̱t dueerikɛ nhɔk'. Cu Aisha ɛ lar; 'Mëë ci̱ Rasulullah sallaallahu 'alaihi wa sallam ruacdɛ thuk, cu pi̱wkä rɔ̱ rep kɛ pɛ̈th amäni̱ mëë /ka̱nɛ ŋot kɛ mi̱ liŋä pi̱w'. Cuä gua̱n jiök i̱; 'Luɔ̱c min ca lar ɛ Jak Kuɔth (kä mal kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth) kɛ kui̱dä. Cu gua̱n wee; 'Ɣän /cä jɛ ŋäc, kɛ Kuoth, /cä bi ruac kɛ Rathulullah thallaallahu 'alaihi wa thalla̱m'. Kä cua̱ man jiök i̱; 'Luɔ̱c min ca lar ɛ Jak Kuɔth (kä mal kɛnɛ puɔ̱th Kuɔth) kɛ kui̱dä!' cu man wee; 'Kɛ Kuoth, /cä jɛ ŋäc ɛn ɣöö bä ŋu la̱r Rathulullah thallaallahu 'alaihi wa thalla̱m'. Cu Aisha ɛ lar; Cuä wee; ‘Ɣän ɛ raan . Kä ɣän ɛ nyam mi tɔt, /cä Koran kuɛn ɛlɔ̱ŋ. Kɛ Allah, ɣän ŋa̱cä jɛ ɛpuc ɛn ɣöö ci nɛmɛ liŋ kɛ ɣöö bia tekɛ ŋa̱th kä bia ŋäth. Mi cä ji̱ la̱r ɣöö ɣän na̱nä kɛ lät tɔ̱tɔ̱ kä ŋäc Allah Azzawajalla ɛ gɔaa ɛn ɣöö na̱nä kɛ lät tɔ̱tɔ̱, /ciɛ jɛn bi ŋäth bä. Mi cä duɔ̱ɔ̱r la̱r yɛ, kä ŋäc Allah Azzawajalla ɛ gɔaa ɛn ɣöö na̱nä kɛ la̱tdɛ, bia ɣä ŋäth ɛpuc. Kɛ Allah, kɛ thuɔ̱k thiɛlɛ riet mi te kamdä kɛnɛ ji̱ ɛ ni min ca lar ɛ Abu Yusuf; Patience is good kä Allah ɛ jɛn gua̱a̱th in deri thiec kɛ luäk kɛ min ca ji̱ kuëŋ yieenä." Aisha cuɛ lar; 'Kä cua̱ gua̱a̱thdä gɛr, cua̱ rɔ yuɔr piny wi̱i̱ kɔamdä'. Cuɛ wee; 'Kɛ Allah, kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ cua̱ jɛ ŋa̱c ɛn ɣöö ɣän na̱nä kɛ la̱t ɛmɔ, kä Allah Azzawajalla bɛ ɣä gaŋ kɛ ɣöö ɣän na̱nä kɛ la̱t ɛmɔ, Kä /cä jɛ bi car ɛ Allah. Kä kɛ thuɔ̱k, ɣän cä jɛ car ɛn ɣöö ruacdä cuɛ ce̱tkɛ mi̱ /thiɛlɛ luɔt mi̱ di̱i̱t mi̱ läny ni̱ min ca lar ɛ Allah Azza kɛ nyuuth mi̱ ca kuɛn. assembly, kä cuɛ thil ram mi cu jiɛɛn rɛy duëël amäni mëë ci Allah Azzawajalla nyuuth ja̱k piny kä göökdɛ. 'Alaihi wa sallam cuɛ ruac mi gɔaa jek, cuɛ dɔal kä cuɛ ruac in nhiam ëë cɛ lat kɛ jɛn gua̱a̱th ɛmɔ ɛ: 'Ruac mi gɔaa, O Aisyah! ɛŋu mi na̱n kɛ ɣä. Allah Azzawajalla cɛ ruac mi lot ni ɣöö: Ɛpuc, nɛy tin naŋ ruac kacä kɛ nɛy ti bä kä buɔ̱ndun, ɛ wä kä bëër da̱ŋ wäl. Cu Aisha ɛ lar; ''Kɛ gua̱a̱th ëë wal, Abu Bakr la thöpkɛ muc - thöp yio̱w - kä Misthah, kɛ ɣöö ɛ raan maarädɛ kä ɛ wut mi can. Cuɛ wee i̱; 'Kɛ Allah, /cä jɛ bi luäk amäni cäŋ kɛl kɛ kɔr kä mëë cɛ Aisyah kuëŋ yieenä.' Kä cu Allah Azzawajalla nyuuth ja̱k piny, min lot ni̱ ɣöö; Kä /cu nɛy tin tekɛ - ɛ wä kä ruacdɛ - /cu yɛn ɛ go̱r ɛn ɣöö bi̱ Allah yɛ pälikä' Abu Bakr cuɛ wee; 'Kɛ Allah, ɣän bä lɔcdä tɛɛth ɛlɔ̱ŋ mi̱ ci̱ Allah ɣä pälikä'. Kä cuɛ luny jɔk kɛ ɣöö bɛ Miththah luäk ce̱tkɛ min la lätdɛ jɛ ni ciaŋ. Cu Abu Bakr ɛ lar; "Ɛpuc, /cä jɛ bi päl ɛn ɣöö bä jɛ luäk amäni cäŋ kɛl." Cu Aisha ɛ lar; Rasulullah cuɛ Zainab bint Jahsy, ciek ëë ci tuɔɔk kä ɣä thiec: 'Ɛŋu mi ŋäci, ɛŋu mi ci nɛn, kiɛ ɛŋu mi ci cop kä ji̱?' cuɛ jɛ loc i̱; ‘Ɣɔ̱ɔ̱n, jääk Kuɔth! Ɣän la tiɛtdä ni̱ ciaaŋ kɛ li̱e̱ŋdä kɛnɛ guicdä, kä thilɛ mi̱ ŋa̱cä ɛ ni̱ ti̱ gɔw'. Cu Aisha ɛ lar; 'Cäŋ ni̱ mëë tëë rɛy mään göökni sallaallahu 'alaihi wa sallam mëë cuɛ rɔ car i̱ di̱tdɛ kä ɣä, ɛ Allah kärɔa ɛn cuɛ jɛ guic kɛ ca̱r mi̱ gɔaa', cäŋ ni̱ mëë tëë nyiman, Hamnah bint Jahsy in, cuɛ jɛ nyir ɛlɔ̱ŋ kɛ ɣöö bɛ te rɛy nɛɛni tin la latkɛ ruaacni ti jiäk ti kac’.