Hadith Representative
Nabi tidak tahu apa yang terjadi dengan Aisyah pada peristiwa fitnah bohong, sampai turun ayat membelanya
Imam Bukhari : 4381حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الْإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقَهْتُ فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي وَقَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ بَرِيرَةُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِن
Ekɛɛ wɔ [Yahya bin Bukair] Ekɛɛ wɔ [Al Laits] kɛjɛ [Yunus] kɛjɛ [Ibn Shihab] ekɛɛ; Ekɛ [Urwah bin Az Zubair] kɛ [Sa’id bin Al Musayyab] kɛ [‘Alqamah bin Waqqash] kɛ [‘Ubaidullah bin ‘Abdullah bin ‘Utbah bin Mas’ud] le kɛjɛ sane ni kɔɔ [‘Aisyah radliallahu ‘anha] ni ji gbalɔ lɛ ŋa lɛ he lɛ mli. gbɛ shɛɛ saji eshwa ehe kɛ nɔ fɛɛ nɔ ni amɛwieɔ lɛ, Allah tsɔɔ mli akɛ ejie ehe kɛjɛ naafolɔmɔi nɛɛ amli. Mɛi akuu ko gba mihe saji yɛ kui amli, amɛteŋ mɛi komɛi nine shɛ nɔ ni ba lɛ he sane lɛ nɔ kɛjɛ mɛi krokomɛi adɛŋ, bɔni afee ni efee tamɔ nɔ ni sane lɛ mli wa, kɛyashi mikɛ mɔ fɛɛ mɔ ni amɛgba mi lɛ wiemɔi lɛ wo miyitsoŋ ni saji lɛ ekomɛi ma ekrokomɛi lɛ anɔ mi. Kɛjɛ Urwah ekɛɛ mi kɛjɛ Aisyah, Gbalɔ lɛ ŋa lɛ kɛɛ; ni beni Gbalɔ sallaallahu ‘alaihi wa sallam miisumɔ ni efã gbɛ lɛ, etswa oshiki yɛ eŋamɛi lɛ ateŋ. Mɔ fɛɛ mɔ ni tswaa loto lɛ, lɛ ji mɔ ni kɛ Gbalɔ lɛ yaa. Aisha kɛɛ; 'Kɛkɛ ni etswa oshiki yɛ wɔteŋ yɛ ta ko mli ni mi gãimlibii lɛ je kpo yɛ oshiki mli, no hewɔ lɛ mikɛ Allah bɔfo sallaallahu 'alaihi wa sallam tee. Nɛkɛ sane nɛɛ ba yɛ kuku ni kɔɔ hijab lɛ he lɛ kpojiemɔ sɛɛ. Kɛkɛ ni akɛ mi tee mi-second lɛ mli. Yɛ gbɛfaa lɛ teŋgbɛ lɛ, miba shi kɛyashi be mli ni Allah bɔfo lɛ (toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) gbe ta ko naa ni eku esɛɛ kɛtee Medina. Gbi ko gbɛkɛ lɛ, mikɛ Muslimbii akuu ko yɔɔ jɛmɛ. Beni amɛwɔ lɛ, mite shi ni minyiɛ aahu kɛyashi mitsɔ amɛhiɛ. Beni migbe minitsumɔ lɛ naa lɛ, miku misɛɛ koni miyafata Muslimbii akuu lɛ he. Beni minu mitsitsi he lɛ, ebafee akɛ mitsitsi nɔ tsɔne ni jɛ Zhafar, Yemen lɛ efo. No hewɔ lɛ, miku misɛɛ mitee ni miyatao mi-necklace lɛ, taomɔ lɛ ha miba sɛɛ. Ni, gbɔmɛi akuu ni hiɛ miwala lá lɛ eshi, amɛnyiɛ kɛtsɔ miwala lá ni amɛkɛwo mi afukpɔŋɔ ni mifɔɔ nɔtaramɔ nɔ lɛ nɔ. Amɛsusu akɛ miyɛ mli momo’. Aisha kɛɛ; ‘Nakai beaŋ lɛ, eŋamɛi lɛ ahe wa ni amɛhe waaa, ejaakɛ amɛyeee loo kɔkɔɔkɔ. Shi kɛlɛ, niyenii ni waaa pɛ amɛyeɔ. No hewɔ lɛ, mɔ ko mɔ ko bɛ yiŋkɔshikɔshifeemɔ yɛ nakai ŋmɔlɔŋmɔlɔ lɛ tsiimɔ he, beni amɛnyiɛ kɛho ni amɛwo nɔ lɛ. Kɛfata he lɛ, no mli lɛ miji gbekɛ lolo. Naagbee lɛ amɛŋɔ amɛ afukpɔŋɔi lɛ ni amɛnyiɛ -amɛtsa amɛ gbɛfaa lɛ nɔ-. Miná mitsitsi nɔ beni asraafoi lɛ ho lɛ. No hewɔ lɛ, beni mitee amɛsɛi lɛ, mɔ ko mɔ ko tsɛɛɛ ni mɔ ko mɔ ko hereee mi nɔ. Kɛkɛ ni miku misɛɛ kɛtee misɛi ni mikɛtsu nii tsutsu lɛ akɛ sɛi lɛ nɔ. Mihiɛ ka nɔ akɛ mɔ ko ni jɛ Muslim asraafoi lɛ ateŋ lɛ baana mi ni ebaaku esɛɛ ebaŋɔ mi. Be ni mita misɛi lɛ nɔ lɛ, minu he akɛ miwɔ ni miwɔ. Yɛ nakai beaŋ lɛ, Shafwan bin Mu’atthal Assulami kɛ Dzakwan gbɔmɛi lɛ tee nɔ amɛhi asraafoi lɛ asɛɛ - amɛkwɛ kɛji mɔ ko eshwɛ yɛ sɛɛ -. Amɛnyiɛ gbɛkɛ mra ni leebi lɛ amɛyashɛ he ni mita lɛ. Shafwan bin Al Mu’atthal Assulami na mɔ ko ni ewɔ lolo, no hewɔ lɛ eba miŋɔɔ ni eyɔse mi beni ena mi lɛ. Ejaakɛ, ena mi dani abi ni miwo hijab lɛ. Amrɔ nɔŋŋ ni mite shi ni minu ni ekɛ ehe ejɔ ehe -ekɛɛ, inna lillahi wa inna ilaihi raaji’un- beni eyɔse mi lɛ. Amrɔ nɔŋŋ ni mikɛ mi-hijab lɛ ha mihiɛ. Yɛ Allah hewɔ lɛ, ewieee wiemɔ kome po ni minuuu wiemɔ kome po ja e-istirja’ lɛ pɛ. Naagbee lɛ, eba efukpɔŋɔ lɛ shi ni mikwɔ nɔ. Kɛkɛ ni etee ni enyiɛ afukpɔŋɔ lɛ hiɛ - ni mitara nɔ lɛ - kɛyashi wɔyashɛ Muslim asraafoi lɛ ahe beni amɛjɔɔ amɛhe yɛ Azhzhariah ŋshɔnaa lɛ sɛɛ. Kpoo ha nyɛ g ni esusu mi saji ahe lɛ. Nakai beaŋ lɛ, mɔ ni yɔɔ shɛɛ sane lɛ sɛɛ fe fɛɛ ji Abdullah bin Ubay bin Salul. Naagbee lɛ, miyashɛ Medina. Beni wɔbashɛ shi lɛ sɛɛ lɛ, hela mɔ mi trukaa nɔ ni miihe ashɛ nyɔŋ kome, yɛ be mli ni gbɔmɛi yaa nɔ amɛwieɔ naatsii ni akɛba minɔ lɛ he - ni akɛwo mihe lɛ -, eyɛ mli akɛ minuuu he kwraa moŋ. No hewɔ lɛ, eyiŋ fee lɛ kɔshikɔshi yɛ hela ni miyɔɔ lɛ hu he. Minuuu Rasulullah mlijɔlɛ ni mina kɛjɛ edɛŋ tsutsu lɛ he dɔŋŋ. Beni hela mɔ mi lɛ, Rasulullah shallaallah ‘alaihi wa sallam ba ni ebahere mi ni ebi mi akɛ; 'Bo hu?' Etamɔ nɔ ni nakai beaŋ lɛ eyiŋ fee lɛ kɔshikɔshi yɛ mihe, eyɛ mli akɛ minuuu he akɛ mifee nakai nɔ fɔŋ lɛ moŋ. Beni minu he akɛ mije shishi mihe miijɔ mi sɛɛ lɛ, mikɛ Umm Misthah je kpo kɛtee he ko ni agbe naa koni wɔyajie ŋmɔtɔ, wɔjeee kpo kɔkɔɔkɔ ja gbɛkɛ kɛyashi gbɛkɛ shɛ ekoŋŋ. Afee hei ni agbe naa nɛɛ yɛ wɔshiai lɛ ahe. Wɔ nitsumɔ lɛ tamɔ wɔ Arabbii ni tsɔ wɔhiɛ lɛ, bei pii lɛ wɔfeɔ he ko ni agbe naa ni wɔkɛ wɔhe woɔ shĩa mli. No sɛɛ lɛ, mi kɛ Umm Misthah - lɛ ji ebiyoo Abi Ruhmi bin Al Muthallib bin Al Muthallib - lɛ ji ebiyoo Abi Ruhmi bin Al Muthallib bin Al Muthallib - ni wɔku wɔsɛɛ kɛtee mi nitsumɔ lɛ sɛɛ. Nakai beaŋ lɛ, Umm Misthah shwie shi ejaakɛ enyiɛ nɔ loo ekɛ ehe wo etade lɛ mli. Nakai beaŋ lɛ ekɛɛ; ‘Kpoo Mista’. Mibi lɛ akɛ; ‘Mɛɛ wiemɔ gbonyo owie nɛkɛ, oowie oshi gbɔmɛi ni kɛ amɛhe wo Badr ta lɛ mli lɛ.’ Ekɛɛ akɛ; ‘Hɛɛ, ani onuuu nɔ ni ekɛɛ lɛ he?’ Mikɛɛ; ‘Mɛni ekɛɛ?’ no hewɔ lɛ, ekɛɛ mi mɛi ni folɔ minaa lɛ awiemɔi. Nakai beaŋ lɛ, hela lɛ ba mihe waa ni beni miku misɛɛ kɛtee mishia lɛ, Rasulullah shallaallah ‘alaihi wa sallam kɛ mi kpe ni ekɛɛ mi akɛ mijie miishɛɛ kpo. Kɛkɛ ni ebi akɛ: ‘Te nyɛyɔɔ tɛŋŋ?’ Mikɛɛ; ‘Ani obaaŋmɛ mi gbɛ ni maya mifɔlɔi aŋɔɔ?’ ekɛɛ; ‘Nakai beaŋ lɛ miisumɔ ni mama adafitswaa ni jɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ ŋɔɔ lɛ nɔ mi. Yɛ naagbee lɛ, Rasulullah ha mi gbɛ. Kɛkɛ ni mitee mifɔlɔi aŋɔɔ, mibi minyɛ akɛ; ‘O minyɛ, mɛni ji nɔ ni gbɔmɛi wieɔ he?’ eha hetoo akɛ; 'O mibi, ha osaji afee mlɛo, kɛtsɔ Allah nɔ, jeee yoo ni yɔɔ faŋŋ kɛ nuu ko ni sumɔɔ lɛ yɛ be mli ni nuu lɛ yɛ ŋa kroko, ja amɛbaaha naatsii ni akɛbaa yoo lɛ nɔ lɛ aya hiɛ'. ekɛɛ; ‘Anunyam aha Allah, ani enɛ ji nɔ ni gbɔmɛi wieɔ he?’ ekɛɛ; ‘Nakai gbɛkɛ lɛ nɔŋŋ mifo, kɛyashi leebi lɛ miyaafoi lɛ nyɛɛɛ aho dɔŋŋ ejaakɛ amɛho ni mifooo kɛ́ miwɔ. Leebi lɛ, mitee nɔ mifo. Ni, nakai beaŋ lɛ, Gbalɔ sallaallahu ‘alaihi wa sallam tsɛ̃ Ali bin Abi Talib kɛ Usamah bin Zaid koni amɛfɔ̃ amɛyi enyɔ lɛ nine koni amɛbasusu nii ahe bɔni afee ni amɛgbala amɛŋamɛi lɛ ateŋ yɛ be mli ni kpojiemɔ lɛ ebako shi lolo lɛ. Aisha kɛɛ; 'Shi Usamah bin Zaid lɛ, ekɛ nɔ ni ele lɛ wo Rasulullah sallaallahu 'alaihi wa sallam ŋaa, ni ji bɔ ni eŋa lɛ kɛ nifeemɔ nɛɛ teŋ jɛkɛ ha kɛ nɔ ni ele yɛ bɔ ni suɔmɔ ni eyɔɔ kɛha lɛ lɛ ji lɛ he. Usamah kɛɛ; ‘O Allah bɔfo! Oŋamɛi ji amɛ, wɔleee nɔ ko nɔ ko fe ekpakpafeemɔ’. Yɛ Ali bin Abi Talib gbɛfaŋ lɛ, ekɛɛ; 'Allah Azzawajalla haŋ bo haomɔ ni yei krokomɛi babaoo yɛ kɛfata ehe. Ni lɛɛlɛŋ, kɛji obi onyɔŋ lɛ, ebaaye anɔkwale diɛŋtsɛ." Aisha kɛɛ; 'Kɛkɛ ni Rasulullah ni atsɛɔ lɛ Barirah lɛ, ebi akɛ: 'O Barirah! Ani ona nɔ ko ni haa oyiŋ feɔ bo kɔshikɔshi yɛ Aisha he?' Barira ha hetoo akɛ; ‘Kɛ mɔ ni tsu bo kɛ anɔkwale lɛ, kɛji mina "Nɔ ko yɛ ni ehiii yɛ ehe, anɔkwale mli lɛ, jeee nɔ ko nɔ ko fe beni eji gbekɛ lɛ, ewɔ beni emɛɔ ashikiŋsha ni akɛfutuɔ nii yɛ eweku lɛ mli lɛ, kɛkɛ ni kooloo ko ni yɔɔ ŋmɔlɔ ba ni ebaye lɛ." Kɛkɛ ni Rasulullah te shi ni ebi ni nuu ko ni atsɛɔ lɛ Abdullah bin Ubai bin Salul lɛ aha lɛ sanegbaa. Beni Rasulullah yɔɔ wiemɔ kpoku lɛ nɔ lɛ, Rasulullah kɛɛ akɛ: ‘O Muslimbii fɛɛ, namɔ miisumɔ ni eha mi sanegbaa kɛjɛ nuu ko ni eye miweku lɛ awui lɛ ŋɔɔ. Anɔkwale, kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mileee nɔ ko nɔ ko kɛjɛ miweku lɛ mli ja kpakpafeemɔ pɛ. No mli lɛ, amɛgba mi nuu ko ni mileee nɔ ko nɔ ko yɛ ehe akɛ ja ekpakpafeemɔ pɛ lɛ he sane. Ni mɔ ko mɔ ko kɛ miŋa ekpeee ja ekɛ mi yɔɔ’. Sa’ad bin Mu’adz Al Ansari kɛɛ akɛ; ‘O Allah bɔfo! Maye mabua bo. "Ehi, kɛji mɔ ni gbɛɔ sane lɛ eshwaa lɛ jɛ Bani Aus lɛ, mafo etsitsi. Yɛ gbɛ kroko nɔ lɛ, kɛji ejɛ wɔnyɛmimɛi ni jɛ Banu Khazraj lɛ adɛŋ lɛ, ofainɛ, fã wɔ koni wɔtsu ofamɔi lɛ ahe nii." Amrɔ nɔŋŋ ni Sa’ad bin Ubadah - lɛ ji Bani Khazraj lɛ hiɛnyiɛlɔ, eji jalɔ gbɔmɔ. Shi kɛlɛ, eyɛ sɛɛyoomɔ su lolo - ekɛɛ Sa’ad bin Mu’ad akɛ; 'Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, onyɛŋ ogbe lɛ ni onyɛŋ ogbe lɛ'. No hewɔ lɛ, Usaid bin Hudlair te shi ni eji Saad bin Mu’adz nyɛmi nuu, ekɛɛ Saad bin Ubadah akɛ; ‘Omaleɔ, anɔkwale wɔbaagbe lɛ ejaakɛ osatofonyo ji bo ni kɛ osatofoi jeɔ ŋwane’. Shihilɛ lɛ mli bawo wu yɛ Aus kɛ Khazraj gbekɛbii lɛ ateŋ, aahu akɛ amɛmiisumɔ ni amɛgbe amɛhe yɛ be mli ni Allah bɔfo (Allah toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) damɔ wiemɔ kpoku lɛ nɔ lolo lɛ. Kɛkɛ ni Rasulullah ha amɛhe jɔ, kɛyashi amɛfee dioo ni lɛ hu efee dioo. Nakai gbi lɛ, mifo aahu kɛyashi mi yaafonui lɛ ho ni mikɛ eyeliner wooo mihe kɛ́ miwɔ. Enɔ jetsɛremɔ lɛ, mifo lolo aahu kɛyashi mi yaafo lɛ ho ni mikɛ eyeliner wooo mihe kɛ́ miwɔ. Mifɔlɔi susu akɛ yaafo ni mifóɔ lɛ baaye mitsui awui. Aisyah kɛɛ; ‘Kɛkɛ ni amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛtara mimasɛi be mli ni mitee nɔ mifo lɛ. Nakai beaŋ lɛ, Ansar yoo ko yɛ ni bi mi gbɛ koni ekɛ mi akpee, miŋmɛ lɛ gbɛ. Ekɛ mi ta shi ni ekɛ mi fo. Beni wɔyɔɔ shihilɛ ni tamɔ nɛkɛ mli lɛ, Rasulullah ba ni ekɛ wɔ bakpe, ekɛɛ wɔ akɛ hello ni no sɛɛ lɛ eta shi. Ekɛɛ akɛ; ‘Etako mimasɛi nyɔŋ kome, kɛjɛ be mli ni ajieee kpojiemɔ ni kɔɔ mi saji ahe lɛ kpo atsɔɔɔ lɛ’. Ekɛɛ akɛ; 'Rasulullah shallaallah 'alaihi wa sallam hu ye odase, ni ekɛ ŋamɔi ha beni eta shi lɛ. ekɛɛ: ‘Amma ba’d, O Aisyah, lɛɛlɛŋ sane nɛɛ kɛ nɛkɛ sane nɛɛ eshɛ mihe, lɛɛlɛŋ, kɛji ojo foi kɛjɛ mli ejaakɛ ofeee lɛ, Allah Azzawajalla ajie bo kɛjɛ he. Shi kɛlɛ, kɛji ofee esha nɛɛ, bi Allah ni ekɛke bo ni otsake otsui oha lɛ. Ejaakɛ tsulɔ ni kpɛlɛɔ eshai anɔ ni no sɛɛ lɛ etsakeɔ etsui lɛ, Allah baakpɛlɛ etsuitsakemɔ lɛ nɔ’. Aisha kɛɛ; 'Beni Rasulullah sallaallahu 'alaihi wa sallam gbe ewiemɔ naa lɛ, mi yaafo lɛ ho oya babaoo aahu kɛyashi minyɛɛɛ manu yaafo lɛ he dɔŋŋ'. Mikɛɛ mitsɛ akɛ; ‘Ha nɔ ni Allah bɔfo (toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) kɛɛ yɛ mihe lɛ hetoo. Mitsɛ kɛɛ; 'Mileee, kɛtsɔ Allah nɔ, mikɛ Rasulullah ewieee'. Kɛkɛ ni mikɛɛ minyɛ akɛ; ‘Ha nɔ ni Allah bɔfo (Allah toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) kɛɛ yɛ mihe lɛ hetoo!’ minyɛ kɛɛ; 'Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mileee nɔ ni makɛɛ Rasulullah 'alaihi wa sallam'. Aisha kɛɛ; Mikɛɛ; ‘Gbɔmɔ ji mi Ákɛ oblayoo fioo lɛ, mikaneee Koran lɛ tsɔ. Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, mile diɛŋtsɛ akɛ onu enɛ bɔni afee ni onu he akɛ oyɛ hekɛnɔfɔɔ ni ohe oye. Kɛ mikɛɛ bo akɛ mikɛ nakai nifeemɔi lɛ teŋ jɛkɛ ni Allah Azzawajalla le jogbaŋŋ kɛji mikɛ nakai nifeemɔi lɛ teŋ jɛkɛ lɛ, oheŋ nakai hu oyeŋ. Kɛji mijaje nɔ ko miha bo, yɛ be mli ni Allah Azzawajalla le jogbaŋŋ akɛ mikɛ nakai feemɔ teŋ jɛkɛ lɛ, obaahe mi oye diɛŋtsɛ. Yɛ Allah hewɔ lɛ, wiemɔ ko bɛ mi kɛ bo teŋ diɛŋtsɛ ja nɔ ni Abu Yusuf kɛɛ lɛ; Tsuishitoo hi ni Allah ji he ni esa akɛ obi yelikɛbuamɔ yɛ nɔ ni afolɔ enaa yɛ he lɛ he." Aisha kɛɛ; 'Kɛkɛ ni mitsake mihe, mikɛ mihe fɔ̃ɔ mi saatso lɛ nɔ'. Ekɛɛ; 'Kɛtsɔ Allah nɔ, yɛ nakai beaŋ lɛ mile akɛ mikɛ nakai nifeemɔ lɛ teŋ jɛkɛ, ni Allah Azzawajalla baatsi mihe kɛjɛ he ejaakɛ mikɛ nakai nifeemɔ lɛ teŋ jɛkɛ, Ni mikɛ nakai nifeemɔ lɛ kpaaa gbɛ. 10:10, 11. 10 Shi kɛlɛ, mihiɛ kã nɔ akɛ, yɛ Gbalɔ lɛ lamɔ mli lɛ, abaajie mi kɛjɛ nifeemɔ nɛɛ he kpee, ni mɔ ko mɔ ko shiii shia lɛ mli kɛyashi Allah Azzawajalla tsu kpojiemɔ ko kɛba E-Gbalɔ lɛ ŋɔɔ 'Alaihi wa sallam nine shɛ sanekpakpa lɛ nɔ, eŋmɔ ni klɛŋklɛŋ wiemɔ kuku ni ewie yɛ nakai beaŋ lɛ ji: 'Sanekpakpa, O Aisyah! bɔ ni miyɔɔ shɔŋŋ ha.Allah Azzawajalla ejie kuku ko kpo ni eshishi ji: Anɔkwale, mɛi ni hiɛɔ amale adafitswaa lɛ jɛ nyɛkuu lɛ mli, kɛyashi kukuji nyɔŋma. Aisha kɛɛ; 'Be ko ni eho lɛ, Abu Bakr kɛ shika - ni ekɛwoɔ nyɔmɔ - haa Misthah, ejaakɛ ewekunyo ji lɛ ni eji ohiafo. Ekɛɛ akɛ; 'Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, miyeee mibuaaa lɛ kɔkɔɔkɔ kɛya naanɔ beni efolɔ Aisyah naa lɛ sɛɛ.' Kɛkɛ ni Allah Azzawajalla kɛ kpojiemɔ ko ba shi, ni eshishi ji; Ni mɛi ni yɔɔ - kɛyashi E-wiemɔ lɛ - nyɛsumɔɔɔ ni Allah kɛkeɔ nyɛ’ Abu Bakr kɛɛ; 'Kɛtsɔ Allah nɔ lɛ, maná miishɛɛ waa kɛji Allah kɛ mihe eshai ke mi'. Kɛkɛ ni eku esɛɛ kɛtee yelikɛbuamɔ ni ekɛhaa Misthah lɛ nɔ taakɛ efɔɔ yelikɛbuamɔ kɛha lɛ lɛ. Abu Bakr kɛɛ akɛ; "Anɔkwale, mikpaŋ lɛ yelikɛbuamɔ kɛya naanɔ." Aisha kɛɛ; Rasulullah bi Zainab bint Jahsy, ni ji Gbalɔ lɛ ŋa lɛ yɛ nɔ ni ba minɔ lɛ he akɛ: ‘Mɛni ole, mɛni ona, loo mɛɛ adafitswaa eshɛ ohe?’ eha hetoo akɛ; ‘O Allah bɔfo! Mikwɛɔ mitoiboo kɛ minaa nɔ be fɛɛ be, ni mileee nɔ ko nɔ ko fe nibii kpakpai’. Aisha kɛɛ; 'Eyɛ mli akɛ efata Gbalɔ sallaallahu 'alaihi wa sallam ni nu he akɛ ehi fe mi lɛ ŋamɛi lɛ ahe moŋ, shi Allah pɛ kwɛ enɔ kɛ su kpakpa', eyɛ mli akɛ enyɛmi yoo, Hamnah bint Jahsy . in, nyɛ lɛ aahu akɛ efata mɛi ni gbɛɔ amale saji ni yɔɔ awerɛho amɛshwãa lɛ ahe’.