Hadith Representative
Nabi tidak tahu apa yang terjadi dengan Aisyah pada peristiwa fitnah bohong, sampai turun ayat membelanya
Imam Bukhari : 4381حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ الَّذِي حَدَّثَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَمَا نَزَلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي وَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ رَكِبْتُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُثْقِلْهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا تَأْكُلُ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا فَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَمَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَأَمَمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَدْلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا كَلَّمَنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَمَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى الْإِفْكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّطَفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَاكَ الَّذِي يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَمَا نَقَهْتُ فَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّبَرُّزِ قِبَلَ الْغَائِطِ فَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي وَقَدْ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ قُلْتُ وَمَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي وَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْنِي سَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى أَصْبَحْتُ أَبْكِي فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَأْمِرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ بَرِيرَةُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْذَرَ يَوْمَئِذٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَتَثَاوَرَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ فَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَلَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي قَالَتْ فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي مَعِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ مَا قِيلَ قَبْلَهَا وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبِهِ ثُمَّ تَابَ إِلَى اللَّهِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِن
Ne onyisowa [Yahya bin Bukair] Ne onyisowa [Al Laits] kowuok kuom [Yunus] kowuok kuom [Ibn Shihab] nowacho ni; Onyiso ni [Urwah bin Az Zubair] kod [Sa'id bin Al Musayyab] kod ['Alqamah bin Waqqash] kod ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] kowuok e wach mar ['Aisyah radliallahu 'anha] ma ne en chi Jaote, ne gilando wach marach kuome gi gik moko duto ma ne giwacho, Allah ne olero ni ne ogonyre owuon kuom weche ma ne odonjnego. Grup mar ji ne nyiso weche ma ne otimore kuoma e grube, moko kuomgi ne yudo weche ma ne otimore kuom jomoko, omiyo wechego ne nenore ka gin matek, nyaka ne aketo e wiya weche mag ng’ato ka ng’ato ma ne ginyisowa kendo moko kuom wechego ne siro weche mamoko. Kowuok Urwah ne owachona kowuok Aisyah, chi Jaote nowacho ni; ni ka Jaote ne dwaro dhi e wuoth, ne otimo ombulu e kind mon mage. Ng’at ma ogolo loteri, en ng’at ma dhi gi Jaote. Aisha nowacho ni; 'Kae to ne otimo ombulu e kindwa e lweny kendo asere maga ne owuok e ombulu, omiyo ne adhi gi Jaote mar Nyasaye. Gima ne otimoreno ne otimore bang’ ka ne osefwenyo ayat ma wuoyo kuom hijab. Bang’e ne okawo e sekon mara. E kind wuoth, ne adhi piny nyaka ne Jaote (saw) otieko lweny moro kendo nodok Madiina. Odhiambo moro ne an gi grup mar Jo-Muslim. Ka ne gise nindo, ne achung’ kendo awuotho nyaka ne adhi e nyimgi. Bang’ ka asetieko timo ohalana, ne aduogo mondo adonj e grup mar Jo-Muslim. Kane awinjo e korwa, ne afwenyo ni ng’injo ma ne an-go, ma ne oa Zhafar, piny Yemen, ne okethore. Omiyo, ne aduogo kendo ne amanyo ng’injo mara, manyo nomiyo abedo gi ng’iyo. Kendo, grup mar ji ma ne ting’o remo mar ngimana ne osewuok, ne giwuotho kuom keto remo mar ngimana ewi ngamia mara ma pile ating’o. Ne giparo ni asebedo e iye’. Aisha nowacho ni; ‘E kindeno, mon mage ne gin joma ng’ich kendo ma ng’ich, nikech ne ok gichamo ring’o. Kata kamano, gichamo mana chiemo ma yot. Omiyo, onge ng’at ma ne dhi bedo gi kiawa kuom pek mar ng’injono, ka giwuotho kendo ting’o ng’injono. Bende, e kindeno ne pod an nyathi matin. Gikone ne gikawo ngamia maggi kendo ne giwuotho -ne gidhi nyime gi wuodhgi-. Ne ayudo ng’injo mara bang’ ka jolweny osekalo. Omiyo, ka ne adhi e kombegi, onge ng’at ma noluonga kendo onge ng’at ma nodwokona. Bang’e ne aduogo e kombe ma ne atiyogo chon kaka kombe. Ageno ni ng’ato kuom jolweny mag Jo-Muslim biro yudo kendo duogo mondo oting’a. Ka ne abedo e kombe ma ne abedoe, ne awinjo ka nindo omako kendo ne anindo. E sechego, Shafwan bin Mu'atthal Assulami kod oganda Dzakwan nodong' chien gi jolweny go - ka girang'o kapo ni nitie ng'ama odong' chien -. Ne giwuotho e odhiambo mapiyo kendo e odhiambo ne gichopo kama ne abedoe. Shafwan bin Al Muatthal Assulami ne oneno ng'ato mane pod onindo, omiyo nobiro ira kendo nofwenyo ni an kanena. Nikech, ne osenena ka pok ochuno ni arwak hijab. Bang’e, ne achung’ kendo ne awinjo ka oyueyo ja’ -kowacho ni, “Ina lillahi wa inna lillahi raaji’un- ka ne ong’eya. Ne abolo wang’a mapiyo gi hijab mara. Kaka Allah, ne ok owacho wach moro kendo ne ok awinj wach moro mak mana istirja’ mare. Bang’e ne odwoko ngamia mare piny kendo ne aidho ewi ngamia mare. Bang’e ne odhi kendo otelo ngamia - ma ne ating’o - nyaka ne waromo gi jolweny mag Jo-Muslim bang’ ka ne giseyueyo e dho nam ma Azhzhariah. Masira ne in g ma osebedo ka ng’ado bura marach kuom wechena. E kinde no, jalno mane okonyo ahinya e wach mar ng'anjo ne en Abdullah bin Ubay bin Salul. Giko, nachopo e boma ma Medina. Bang’ chopo marwa, ne an gi tuo apoya nono kuom chiegni dwe achiel, ka ji pod dhi nyime wuoyo kuom weche ma ne odonjnego - ma ne oket kuoma - kata obedo ni ne ok awinjo kata matin kuom wachno. Omiyo, ne en bende gi kiawa kuom tuo ma ne an-go. Ne ok awinjo kendo ng’wono mar Rasulullah ma ne aneno kuome chon. Ka ne an gi tuo, Rasulullah ne odonjo kendo omosa kendo openja ni; 'To in to?' Ne chalo ka gima e kindeno ne en gi kiawa kuoma, kata obedo ni ne ok awinjo ni ne atimo gima rachno. Bang’ ka asewinjo ka achako dwoko maber, ne awuok gi Umm Misthah kama ne olor mondo achop e lak, ne ok wawuok oko mak mana otieno nyaka otieno kendo. Kuonde ma ne olorgo ne olosi machiegni gi udi magwa. Bisnes marwa chalo gi jo Arab ma ne ochung’ motelo, kinde ka kinde watimo kama olor mar ng’ado pi e ot. Kae to an kod Umm Misthah - en nyare ma nyako Abi Ruhmi bin Al Muthallib bin Abdi Manaf kendo min mare en nyare ma nyako Shakhri bin Amir, nyamin mare en Abu Bakr Ash Shidiq to wuode ma wuode en Mistah bin Utsabah bin Abbad bin Al Muthallib - ne waduoko ot marwa bang’ ka ne otieko tich marwa. E kindeno, Umm Misthah ne odhi ng’anjo nikech ne odhi ng’anjo kata ne odonjore e lewni mare. E kindeno ne owacho ni; ‘Masira Mista’. Ne apenje niya; 'Mano wach marach ma iwacho, ukwedo ji ma ne okawo okang' e lweny mar Badr.' Owacho ni; ‘Eyo, bende ok iwinj gima ne owacho?’ Ne awachone ni; ‘Osewacho ang’o?’ omiyo, ne owachona weche ma ne owacho gi jogo ma ne odonjna bura. E kindeno ne abedo gi tuo mang’eny kendo ka ne aduogo ot, Rasulullah ne oromo koda kendo ne omiya mos. Bang’e, ne owacho kama: ‘Ibedo nade?’ Ne awachone ni; ‘Be ibiro yie mondo adhi ir jonyuolna?’ ne owacho ni; ‘E kindeno ne adwaro siro wachno ma ne owuok kuomgi ariyo. Giko, Rasulullah sallalahu 'alaihi wa salam ne omiya thuolo. Bang’e ne adhi ir jonyuolna, ne apenjo minwa; ‘O minwa, ji wuoyo kuom ang’o?’ ne odwoko ni; 'O wuoda, mondo wechegi obed mayot, kuom Allah, ok en dhako ma nenore maler ni en gi dichuo ma ohero to dichuo nigi chiege machielo, mak mana ka gibiro medo ketho kuom dhako'. ne owacho ni; ‘Duong’ ne Allah, bende mano e gima ji wuoyoe?’ ne owacho ni; ‘E otienono bende ne adhi ywak, nyaka e odhiambo pi wang’a ne ok nyal ng’iel kendo nikech ne oserumo kendo ne ok adhi ywak sama anindo. E odhiambo, ne asiko ka ywak. Kendo, e kindeno, Jaote noluongo Ali bin Abi Talib kod Usamah bin Zaid mondo oluong jogo ariyo mondo giwuoth mondo gipog mon maggi ka fwenyruok pok obiro piny. Aisha nowacho ni; 'Ka en Usamah bin Zaid, ne omiyo Rasulullah rieko gi gima nong'eyo, ma en kaka chiege ne ni mabor gi timno kod gima nong'eyo kuom kido mar hera ma ne en-go ne en. Usama ne owacho ni; ‘O Jaote mar Nyasaye! Gin mon mari, ok wang’eyo gimoro mak mana ber’. Kaka Ali bin Abi Talib, nowacho ni; Allah ok bi miyou pek kendo nitie mon mamoko mang’eny mopogore kode. Kendo adier, ka ipenjo jatich mari, obiro bedo ng’at ma adier gadier." Aisha nowacho kama: 'Eka Rasulullah ma iluongo ni Barirah, nopenjo niya: 'O Barirah! Be uneno gimoro ma miyo ibedo gi kiawa kuom Aisha?' Barira nodwoko ni; ‘Ka ng’at ma noorou gi adier, ka aneno . “Ne nitie gimoro ma ne ok odhi kare kode, adier ne ok en gimoro mak mana kinde ma ne en nyathi, ne onindo ka orito ng’injo mar ngano e joode, bang’e le moro ma ne oting’o ng’injo nobiro kendo chame.” Bang'e to Rasulullah ne ochung' kendo nokwayo ng'at moro miluongo ni Abdullah bin Ubai bin Salul mondo omiye paro. Ka Rasulullah ne ni e wi minbar, Rasulullah nowacho niya: ‘O Jo-Muslim duto, ng’ano ma dwaro miya wach ma wuok kuom ng’at ma osetimo marach ne joodwa. Adier, kuom Allah, ok ang’eyo gimoro kuom joodwa mak mana ber kende. Ne gisenyisowa wach mar ng’at moro ma ne ok ang’eyo gimoro kuome mak mana ber. Kendo onge ng’at ma romo gi chiega mak mana ka en koda’. Sa’ad bin Mu’adz nowacho ni; ‘O Jaote mar Nyasaye! Abiro konyi. “Ok, ka ng’at ma lando wachno en mar Bani Aus, abiro ng’ado ng’ute. To e yo machielo, ka owuok kuom owetewa ma wuok kuom Banu Khazraj, agoyo mos mondo imiwa chik mondo watim chik mari.” Bang'e, Sa'ad bin Ubadah - ne en jatelo mar Bani Khazraj, ne en ng'at makare. Kata kamano, pod ne en gi paro mar ng’anjo - ne owacho ne Sa’ad bin Mu’ad ni; 'Kuom Allah, ok ibi nyalo nego kendo ok ibi nyalo nego'. Omiyo Usaid bin Hudlair ne ochung' kendo ne en wuod wuon Saad bin Muadz, ne owacho ne Saad bin Ubadah niya; ‘Iwuondore, adier wabiro nego nikech in jawuoro ma ng’ado bura gi jowuoro’. Gima ne otimore ne omedore bedo matek e kind nyithindo ma Aus kod ma Khazraj, nyaka chop kama ne gidwaro nego ng’ato ka ng’ato ka Jaote (saw) pod ochung’ e wi minbar. Kae to Rasulullah nomiyogi obedo mayom, nyaka ne giling’ kendo ne oling’. Odiechieng’no, ne adhi ywak nyaka pi wang’a orumo kendo ne ok aketo eyeliner sama anindo. Odiechieng’ ma ne luwo, pod ne adhi ywak nyaka pi wang’a ne orumo kendo ne ok aketo eyeliner sama anindo. Jonyuolna ne paro ni ywak mara ne dhi ketho chunya. Aisyah nowacho ni; ‘Kae to gin ariyogi ne gibet e batha ka pod adhi nyime gi ywak. E kindeno, ne nitie dhako moro ma ja Ansar ma ne okwaya thuolo mar romo koda, ne ayiene. Ne obet piny kendo ne owak koda. Ka ne wan e chal ma kamano, Rasulullah nobiro mondo orwakwa, ne owacho ni amoso kendo bang’e nobet piny. Ne owacho ni; ‘Ok obet e batha kuom dwe achiel, nikech fwenyruok ne ok ofwenyre kuom wechena’. Ne owacho ni; Rasulullah bende nomiyo neno, ka owacho mos ka obet piny. Ne owacho kama: ‘Ama ba’d, O Aisyah, adier wachni kod ma kamago osechopo ira, adier, ka iweyo kuome nikech ok itim kamano, mondo Allah Azzawajalla oketi mabor. Kata kamano, ka itimo richo ma kamano, kwa Allah mondo owene richo kendo ilok chunyi. Nikech jatich ma oyie richo mage kendo bang’e oloko chunye, Allah biro yie gi loko chunye’. Aisha nowacho ni; 'Ka ne otieko wuoyo, pi wang'a ne omedore ng'iel nyaka ne ok anyal winjo pi wang'a kendo'. Ne awacho ne wuonwa niya; ‘Dwok gima Jaote mar Nyasaye (saw) nowacho kuoma. Baba nowacho ni; 'Ok ang'eyo, kuom Nyasaye, ok abi wuoyo gi Rasulullah 'Alaihi wa Sallam'. Bang’e ne awacho ne minwa niya; 'Dwok gima Jaote mar Nyasaye (saw) nowacho kuoma!' minwa nowacho ni; 'Kuom Nyasaye, ok ang'eyo gima onego awach ne Rasulullah'. Aisha nowacho ni; Ne awachone ni; 'An ng'ato Kaka nyako matindo, ok asomo Koran ahinya. Kaka Allah, ang’eyo gadier ni isewinjo wachni mondo ubed gi chir kendo ubed gi yie kuom wachno. Ka ne anyisou ni an mabor gi timbego kendo ni Allah Azzawajalla ong’eyo maber ka an mabor gi timbego, un bende ok ubi yie gi wachno. Ka anyisou gimoro, to Allah ong’eyo maber ni an mabor gi timo kamano, ibiro yie koda gadier. Kaka Nyasaye, adier onge wach e kindwa kod in mak mana gima Abu Yusuf nowacho; Bedo gi horuok ber kendo Nyasaye e kama inyalo kwayoe kony kuom gima idonjnego." Aisha nowacho niya: "Kae to ne aloko kar bedona, ne anindo piny e otandana." adier, awinjo ni wachna winjore ka gima ok owinjore moloyo ka Allah owachona gi fwenyruok ma ne osomo. romo, kendo onge ng’at ma nowuok e ot nyaka chop kama Allah Azzawajalla nooro fwenyruok ne Jaote mare. 'Alaihi wa sallam ne oyudo wach maber, ne onyiero kendo wach mokwongo ma ne owacho e kindeno ne en niya: 'Wach maber, O Aisyah! kaka an mabor. Aisha nowacho ni; 'E kinde mokalo, Abu Bakr ne ohero chiwo pesa mag ng'uono - chiwo chudo - ne Mistah, nikech ne en anyuola mare kendo ne en ng'at ma jadhier. Ne owacho ni; 'Ka Nyasaye, ok abi konye nyaka chieng' bang' ka osedonjone Aisyah.' Kae to Allah nooro fwenyruok, ma tiende en ni; Kendo ok jogo ma nigi - nyaka wachne - ok udwar ni Allah owenegi kethogi’ Abu Bakr nowacho ni; 'Ka Allah, abiro bedo gi mor mang'eny ka Allah oweyo ne richona'. Bang’e ne odok e chiwo kony ne Mista kaka pile ne omiye kony. Abu Bakr nowacho ni; “E adier, ok abi weyo konye nyaka chieng’.” Aisha nowacho ni; Rasulullah nopenjo Zainab bint Jahsy, chi Jaote, kuom gima ne otimorena: ‘Ing’eyo ang’o, iseneno ang’o, kata wach ma osechopo iri?’ ne odwoko ni; ‘O Jaote mar Nyasaye! Kinde duto arito winjo kod neno mara, kendo ok ang’eyo gimoro mak mana gik mabeyo’. Aisha nowacho ni; 'Kata obedo ni ne en e kind mon mag Jaote ma ne winjo ni en gi teko moloya, en mana Nyasaye kende e ma ne ritogi gi paro maber', kata obedo ni nyamin-gi, Hamnah bint Jahsy . in, ne osin kode ahinya ma ne omiyo obedo e kind joma ne lando wach ma miriambo ma ne kelo lit’.