Hadith Representative
Al Hamid
Imam Tirmidzi : 3263حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
ʻI heʻena talamai kiate kimaua [Mahmud bin Ghailan] mo [Atu bin Humaid] ʻoku taha pē ʻa e ʻuhingá, naʻá na pehē; kuó ne talamai kiate kimautolu [ʻApituli Lasaki] meia [Maʻmā] meia [Tapiti ʻAli Punani] meia [ʻApituli Lamani pini ʻApu Laila] meia [Suhaipi], naʻá ne pehē; Ko e tukufakaholo ia 'a e Palofita sallallaahu 'alaihi wasallam 'i he'ene fai 'a e lotu 'Asr na'a ne muhumuhu, pea ko e fo'i lea ko e muhumuhu 'o fakatatau ki he ni'ihi 'o kinautolu ko e ngaue 'a e ongo loungutu 'o hange 'oku na lea. Pea naʻe fehuʻi ange kiate ia; 'E Talafekau 'o Allah, 'i he taimi 'oku ke fakahoko ai 'a e lotu 'Asr 'oku ke muhumuhu. Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Neʼe ʼi ai he polofeta neʼe ina punamaʼuli ki tona hahaʼi, pea neʼe ina ʼui leva; ko hai te ne lava ʻo feʻauhi mo kinautolú? Pea na'e 'oange 'e Allah kiate ia ha fakaha: 'Oange kiate kinautolu ha fili 'i he vaha'a 'o e ongo me'a, 'a ia te u tautea'i kinautolu pe te u fakaivia honau ngaahi fili 'iate kinautolu?' pea nau fili leva 'a e tautea, pea pule'i leva 'e Allah 'a e mate kiate kinautolu, kae 'oua kuo 'i he 'aho 'e taha na'e mate ai 'a e kakai 'e toko fitungofulu afe'. Naʻe pehē ʻe Suhaip; pea ‘i he‘ene fakamatala‘i ‘a e hadith ko ení, na‘á ne fakamatala‘i ha hadith ‘e taha, na‘á ne pehē: ‘Na‘e ‘i ai ha taimi na‘e ‘i ai ha tu‘i na‘e ‘i ai ‘ene shaman na‘á ne fakahoko ‘a e shamanism ma‘ana, pea na‘e pehē leva ‘e he shaman; kumi mai haʻaku tamasiʻi ʻoku mahino vave, pe naʻá ne pehē mai; ko e taha potó. Te u akoʻi ʻeku ʻiló kiate ia, he ʻoku ou manavasiʻi ke mate koeʻuhí ke motuhi ʻa e ʻiló ni meiate kimoutolu, pea ʻe ʻikai ʻiloʻi ia ʻe ha taha ʻo kimoutolu'. Na‘á ne pehē: ‘Pea na‘a nau kumi leva ha talavou ma‘ana ‘o fakatatau ki he ngaahi ‘ulungaanga na‘á ne lave ki aí, na‘a nau fekau‘i ‘a e talavoú ke ne ha‘u ‘o ‘alu ki he faimaná. Na‘e ‘alu ‘a e talavoú kiate ia, lolotonga ‘ene ‘i he halá na‘e ‘i ai ha mōnike ‘i ha feitu‘u lotu.’ Naʻe pehē ʻe Maʻmar; ‘Oku ou fakapapau‘i ko e kau nofo ‘i he ngaahi feitu‘u lotú ‘i he taimi ko iá ko e kau Mosilemi. Naʻá ne pehē: ‘Pea naʻe ʻeke ʻe he tamasiʻí ki he mōniké, ko e taimi kotoa pē naʻe fakalaka atu ai ʻa e tamasiʻí ʻiate iá naʻá ne kei ʻeke pē kiate ia, kae ʻoua kuo talaange ʻe he mōniké, naʻá ne pehē; Ko e moʻoni, ʻoku ou lotu kia Allah'. Na‘á ne pehē: ‘Na‘e kamata ke nofo ‘a e ki‘i tamá ‘i he feitu‘u ‘o e mōniké pea na‘á ne fa‘a tōmui ‘i he‘ene lue ki he sāmaní. Ko ia naʻe fekauʻi atu ʻe he shaman ha talafekau ki he fāmili ʻo e tamasiʻí mo e uho ʻo e pōpoakí; ko hono moʻoní naʻe meimei ʻikai ke ne haʻu kiate au. Pea naʻe tala ʻe he tamasiʻí ʻa e meʻá ni ki he mōniké. Naʻe pehē ange ʻe he mōniké kiate ia; kapau ‘e pehē atu ‘e he shaman kiate koe; ko fē koe? Leaʻaki pē ia; mo hoku fāmilí, pea kapau ʻe pehē atu ʻe ho fāmilí kiate koe; ko fē koe? Ko ia talaange ki ai 'oku ke 'i he shaman'. Na‘á ne pehē: ‘‘I he taimi na‘e ‘i he tu‘unga ko ení ai ‘a e ki‘i tamá, na‘e fakafokifā pē ‘ene fakalaka atu ‘i ha kulupu ‘o e kakai na‘e ta‘ofi ‘e ha manu. Na'e pehe 'e he ni'ihi ko e monumanu ko e laione'. Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Pea neʼe toʼo leva e te tamasiʼi he maka, pea neʼe ina ui fenei; 'E Allah, kapau 'oku mo'oni 'a e me'a na'e lea'aki 'e he monike pea 'oku ou kole atu ke ke tuku mai ke u tamate'i 'a e monumanu'. Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Neʼe ina lī pea mo matehi te manu. Pea pehe leva 'e he kakai; ko hai naʻá ne tāmateʻi iá? Naʻa nau pehē; ko e tamasi‘í. Ko ia naʻe ʻohovale ʻa e kakaí ʻo nau pehē; Ko e mo‘oni, kuo ako ‘e he ki‘i tamá ni ‘a e ‘ilo ‘oku ‘ikai ‘ilo‘i ‘e ha taha.’ Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Pea neʼe logo ki te faʼahi ʼaia e te tagata kivi, pea neʼe ina ʼui age ki te tamasiʼi; Kapau te ke lava 'o fakafoki mai 'eku sio pea te ke ma'u 'a e ponasi pehe mo pehe. Naʻe pehē ʻe he tamasiʻí; 'Oku 'ikai keu fiema'u 'eni meiate koe, ka ko e ha ho'o fakakaukau kapau 'e foki mai ho'o sio, te ke tui ki he Tokotaha Kuo Ne fakafoki mai? Naʻá ne pehē; ʻIo'. Naʻá ne pehē: ‘Pea naʻá ne lotu kia Allah kae ʻoua kuo fakafoki mai ʻe Allah ʻa e sio ʻa e tokotahá kiate ia. Pea tui leva 'a e kui, pea toki a'u mai 'enau me'a kia Ra . ja. Pea ne fekau atu leva ha kau talafekau kiate kinautolu pea naʻe ʻoatu kinautolu. Naʻe pehē ʻe he tuʻí; Ko e mo‘oni, te u tāmate‘i kimoutolu taki taha ‘aki ha fakapō ‘a ia kuo te‘eki ai ke u fai ki he tokotaha faihiá.’ Pea ne fekau ke 'omi ha monike mo ha tangata kui, pea ne toki 'ai ha hele 'i he lotolotonga 'o e 'ulu 'o e taha 'o kinaua 'o ne tamate'i ia, pea tamate'i 'a e taha 'aki ha fakapo 'e taha. Pea ne fekau ke 'omi 'a e talavou, pea ne toki pehe; ʻave ia ki ha moʻunga pehē, pea lī ia mei he tumutumu. Pea nau toki ʻave ia ki he moʻungá. ‘I he‘enau a‘u ki he feitu‘u ko iá ke lī mei ai ‘a e ki‘i tamá, na‘a nau tō mei he mo‘ungá ‘o a‘u ki he ‘ikai ha me‘a ‘e toe ‘iate kinautolu tuku kehe pē ‘a e ki‘i tamá.’ Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Neʼe toe liliu leva te tamasiʼi, pea neʼe fakatotonu age e te hau ke nātou ʼave ia ia ki te tai pea mo toki lī ia ki te tai. Na'e 'ave 'a e tamasi'i ki he tahi, pea melemo 'a Allah mo ia 'o fakahaofi ia. Pea naʻe toki pehē ʻe he tamasiʻi ki he tuʻi; he'ikai te ke lava 'o tamate'i au kae 'oua kuo ke kalusefai au 'o fana'i au, ka ke fana'i au pea ke pehe; 'i he huafa 'o Allah ko e 'Eiki 'o e tamasi'i ko 'eni'. Pea ne fekau ke kalusefai 'a e tamasi'i, ko ia na'e kalusefai ai 'a e tamasi'i, pea ne toki fana'i ia 'o ne pehe; 'BISMILAAH ROBBU HAADZAL GHULAAM' 'i he huafa 'o Allah ko e 'Eiki 'o e tamasi'i ko 'eni'. Na‘á ne pehē: ‘Pea na‘e ‘ai leva ‘e he ki‘i tamá hono nimá ki hono la‘é hili hono fana‘i ia ‘aki ha ngahau, peá ne mate leva. Pea pehe leva 'e he kakai; Ko e mo'oni, kuo ako 'e he tamasi'i ko 'eni 'a e 'ilo 'oku 'ikai 'ilo 'e ha taha, ko ia 'oku mau tui ki he 'Otua 'a e tamasi'i ko 'eni'. Neʼe ina ʼui fēnei: ‘Neʼe ʼui leva ki te hau; 'oku ke ta'efa'a kataki ke ta'efelotoi koe 'e ha toko tolu? Kuo tafoki ʻa e faʻahinga kotoa ʻo e tangatá ʻo fakafepakiʻi koe'. Na‘á ne pehē: ‘Pea ne ngaohi ha fu‘u ‘aá, peá ne lī fefie mo e afi ki ai, peá ne fakatahataha‘i leva ‘a e kakaí ‘o ne pehē; Ko ia 'e foki mei he'ene lotu, te tau tuku pe ia ke pehe, pea ko ia 'e 'ikai foki, te tau laku ia ki he afi ko 'eni. Pea ne kamata leva ke lī kinautolu ki he ngaahi ʻaá'. Naʻá ne pehē: ʻNaʻe pehē ʻe Allah tabaraka wa taʻala ʻi hono fakatohi ʻo e hisitōliá ni: ʻE ʻauha mo fakamalaʻiaʻi ʻa kinautolu ʻoku nau ngaohi ʻa e ngaahi ʻaá, ʻa ia ʻoku tutu ʻaki ʻa e fefié, lolotonga ʻenau tangutu takatakai ʻi aí, lolotonga ʻenau fakamoʻoni ki he meʻa ʻoku nau fai ki he kau tuí. Pea 'oku 'ikai ke nau fakamamahi'i 'a e kau tui tukukehe koe'uhi 'oku tui 'a e kau tui kia Allah, 'a e Mafimafi, 'a e Fakahikihiki'i Taha'. -QS. ʻAlipuli 4-8-. Na'a ne pehe: 'Kuo tanu 'a e tamasi'i'. Pea 'oku pehe na'e 'ave ia ki tu'a - mei he fa'itoka - 'i he taimi 'o Umar bin Al Khathab lolotonga 'oku 'i hono la'e hono ngaahi louhi'i nima, 'o hange ko 'ene 'ai 'i he taimi na'e tamate'i ai ia. Naʻe pehē ʻe ʻApu ʻIsa, ko ha hadisi ʻeni meia Hasan Gharib.
Hadith Corroboration :
Imam Ahmad : 1323, 1621, 15993, 16450, 16455, 17409, 17410, 17425, 17431, 21320, 22090, 25521
Imam Bukhari : 3118, 3119, 5880, 5883
Imam Muslim : 613, 614, 615, 4910
Imam Abu Dawud : 830, 831, 832
Imam Tirmidzi : 3144, 3263
Imam Nasa'i : 1268, 1270, 1271, 1272, 1273, 1274
Imam Ibnu Majah : 894, 895
Imam Malik : 357, 358
Imam Darimi : 1308, 1309