Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Нижеда [МахӀмуд бин ГӀайланида] ва [ГӀабду бин ХӀумайдида] магӀна цо бугин абун, гьез абуна; нилъеда бицана [ГӀабдур Раззакъица] [Маъмаралдаса] [Сабит Аль Бунаниялдаса] [ГӀабдуррахӀман бин Абу Лайлаялдаса] [Шугьайбидаса], гьес абуна; Аварагасул гӀадат букӀана асралъул как бан хадуб гьес гьими гьаби, гьезул цо-цоязул пикруялда рекъон гьими абураб термин ккола кӀалъалел гӀадин кӀиябго кӀал багъа-бачари. Цинги гьесда гьикъана; Я Аллагьасул Расул, дуца асралъул как балеб мехалъ мун хъирщула. Гьес абуна: «Цо авараг вукӀана жиндирго халкъ хӀикмалъизавурав, цинги гьес абуна; лъица гьезда данде къеркьезе кӀолеб? Цинги Аллагьас гьесие вахӀю кьуна: «КӀиго жоялда гьоркьоб тӀаса бищизе кье гьезие, ай дица гьезие тамихӀ гьабила яги дица гьезул тушбабазе гьезда тӀад къуват гьабила?» цинги гьез тамихӀ тӀаса бищана, цинги Аллагьас гьезда тӀад хвел хӀаким гьабуна, цо къоялда жаниб анкьго азарго чи хвана». Шугьайбица абуна; ва гьеб хӀадис бицунаго, цоги хӀадисги бицана, гьес абуна: «Цо заманалда вукӀун вуго цо хан, гьесие шаманлъи гьабулев шаман вукӀун, цинги шаманас абуна; хехго бичӀчӀулеб лъимер бате дие, ялъуни гьес абуна; цӀодорав чи. Дица гьесда дирго гӀелму малъила, щай гурелъул дун хвеялдаса хӀинкъун вуго, гьеб гӀелму нужедаса къотӀизе, нужер цонигиясда гьеб лъазе гьечӀолъи». Гьес абунила: — Цинги гьез гьесие гӀолохъанчи ватана гьес бицарал хасиятазда рекъон, гьез амру гьабуна гӀолохъанчи шаманасухъе вачӀаян ва аян. ГӀолохъанчи гьесухъе ана, нухда гӀибадат гьабулеб бакӀалда монах вукӀана». Маъмарица абуна; Дир ракӀчӀола доб заманалда гӀибадат гьабулел бакӀал ккурал чагӀи бусурбаби рукӀиналда. Гьес абуна: «Цинги лъимералъ гьикъана монахасда, щибаб нухалъ лъимер гьесда аскӀосан унеб мехалъ гьес гьесда гьикъулеб букӀана, монахасда абизегӀан, гьес абуна; ХӀакълъунго, дица Аллагьасе гӀибадат гьабула». Гьес абуна: — Лъимер монахасул бакӀалда гӀумру гьабизе байбихьана ва гӀемер кватӀулаан шаманасухъе ине. Гьедин шаманас лъимадул хъизаналде чапар витӀун вуго хабаралъул аслияб магӀнагун; хӀакъикъаталдаги гьев дихъе вачӀинчӀин абизе бегьула. Цинги лъимералъ гьеб бицун буго монахасда. Монахас гьесда абуна; шаманас дуда абуни; мун кив вуге? ЦохӀо абизе; дир хъизангун, дур хъизаналъ дуда абуни; мун кив вуге? Гьединлъидал гьесда абе мун шаманасда цадахъ вугин». Гьес абуна: — Лъимер гьеб хӀалалда бугеб мехалъ, циндаго цо хӀайваналъ нахъе ккун рукӀарал гӀадамазул къокъаялда аскӀосан ана. Гьезул цо-цояз абулаан гьеб хӀайван гъалбацӀ бугин’. Гьес абуна: «Цинги лъимералъ гамачӀги босун, абуна; Я Аллагь, монахас абураб жо битӀараб батани, дица Дуда гьарула дие гьеб хӀайван чӀвазе изну кьейилан». Гьес абун буго: «Цинги речӀчӀана ва чӀвана гьеб хӀайван. Цинги гӀадамаз абуна; лъица гьев чӀварав? Гьез абуна; лъимер. Гьединлъидал гӀадамал гӀажаиблъана ва абуна; ХӀакъикъаталдаги, гьаб лъимералда лъана лъиданиги лъалареб гӀелму». Гьес абуна: «Цинги цо бецав чиясда гьеб рагӀана, цинги гьес лъимералда абуна; Дир бербалагьи тӀадбуссинабизе нужеда кӀвани гьеб мехалъ нужее щвезе бугин гьадинаб-гьадинаб бонус. Лъимералъ абуна; Дие дудаса гьеб бокьун гьечӀо, амма дур берал тӀадруссани щиб дуда кколеб, гьеб тӀадбуссинабурав чиясда мун божизе вугищ? Гьес абуна; у'. Гьес абуна: «Цинги гьес Аллагьасде дугӀа гьабуна, Аллагьас гьев чиясул берал жиндихъе руссинаризегӀан. Цинги бецав божана, цинги гьезул иш Ра жа. Цинги гьес гьезухъе чапарзаби ритӀана ва гьел рихьизаруна. Царас абуна; ХӀакъикъаталдаги дица нужер щивав чи чӀвала дица киданиги такъсирчиясда данде гьабичӀеб чӀвай-хъвеялдалъун». Цинги гьес амру гьабуна монахги бецав чиги рачеян, цинги гьезул цоясул бетӀер бакьулъ пилаги лъун гьев чӀван вуго, цогидав цоги чӀвай-хъвеялдалъун чӀван вуго. Цинги гьес буюрухъ кьуна гӀолохъанчи вачеян, цинги гьес абуна; вачун ваче гьав пуланаб магӀарде, тӀогьисан рехе гьев. Цинги гьез гьев магӀарде вачун ана. Гьелдаса лъимер рехизе доб бакӀалде щведал, гьел магӀардаса гъоркье ккана, лъимер гурони гьезда гьоркьоб щибго жо хутӀичӀого». Гьес абуна: «Цинги лъимер тӀад буссун бачӀана, ханас гьезда амру гьабуна гьеб ралъдахъе бачеян, хадуб ралъдалъе рехейилан. Лъимер ралъдалъе бачана, цинги Аллагьас гьелда цадахъ халкъги гъанкъизабун хвасар гьабуна. Цинги лъимаца ханасда абуна; дуда дун чӀвазе кӀоларо дуца дун хъанчида вазегӀан ва кьвагьизегӀан, дуца дун кьвагьараб мехалъ цинги абе; гьаб лъимадул БетӀергьан Аллагьасул цӀаралдалъун» абун. Цинги гьес амру гьабуна лъимер хъанчида вазе, гьединлъидал лъимер хъанчида вана, цинги гьес гьесда кьвагьдон абуна; 'БИСМИЛЛАХ РОББУ ХААДЗАЛ ГЬУЛААМ' в имя Аллаха Господа этого ребенка'. Гьес абуна: «Цинги лъимералъ стрела кьвагьун хадуб гьурмада квер лъуна, цинги хвана. Цинги гӀадамаз абуна; ХӀакъикъаталдаги, гьаб лъимералда лъан букӀана лъиданиги лъалареб гӀелму, гьединлъидал ниж Аллагьасда божула гьаб лъимералда'. Гьес абуна: «Цинги ханасда абуна; лъабго чияс разилъичӀого чӀезе сабру гьечӀищ мун? Кинабго инсаният дуде данде буссун букӀана'. Гьес абуна: «Цинги гьес кӀудияб рохь гьабун, цинги гьенибе цӀулги цӀаги рехун, цинги халкъги данде гьабун, абуна; Жиндирго диналдаса вуссарав чи нижеца вукӀине тела, тӀадвуссинчӀев чи гьаб цӀадулъе рехила. Цинги гьел рохьоре рехизе байбихьана'. Гьес абуна: «Аллагьас табарака ва тагӀалаца абуна гьеб тарих документал гьарулаго: Хвана ва нагӀана щвазе руго, гьелда сверухъ гӀодор чӀун, муъминзабазе гьабулеб жоялъе нугӀлъи гьабулел рукӀаго, цӀулалъ канлъи кьолел рохьал гьарулел чагӀи. Гьез муъминзабазе гӀазаб кьоларо, муъминзаби ТӀадегӀанав Аллагьасда божун рукӀиналъ гурони». -КъС. Албуруж 4-8-. Гьес абуна: «Лъимер букъун бугин», - ян. Ва абула гьев къватӀиве вачун вугин - хабалалъ - ГӀумар бин Аль ХатхӀабил заманалда гьесул килщал гьурмада рукӀаго, гьев чӀвараб мехалъ лъурал гӀадин. Абу ГӀисаца абуна, гьеб буго ХӀасан Гъарибил хӀадис.