- Allah Asma’ul husnaa Al Hamid

Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Бізге [Махмуд бин Гайлан] мен [Абду бин Хумайд] айтқаннан кейін, мағынасы бір, олар былай деді: «Бізге [Абдур Раззақ] айтқан, [Ма'мар] айтқан, [Сабит әл-Бунани] айтқан, [Абдур Рахман бин Абу Ләйла] айтқан, [Шухайб] айтқан, ол былай деді: Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) аср намазын оқығаннан кейін сыбырлайтын дәстүрі бар, ал кейбіреулерінің айтуынша, сыбырлау термині екі еріннің сөйлеп тұрғандай қимылдауын білдіреді. Содан кейін одан: «Уа, Аллаһтың Елшісі, аср намазын оқығанда сыбырлайсың», - деп сұралды. Ол былай деді: «Өз халқын таң қалдырған бір пайғамбар болды, сосын ол: «Олармен кім салыстыра алады?» - деді. Сонда Аллаһ оған аян берді: «Оларға екі нәрсенің бірін таңдауға мүмкіндік бер, атап айтқанда, Мен оларды жазалаймын немесе Мен олардың жауларын оларға билеймін бе?» Содан кейін олар жазаны таңдады, содан кейін Аллаһ оларға өлімді биледі, бір күнде жетпіс мың адам қайтыс болғанға дейін», - деді. Шухайб былай деді: Ол осы хадисті айтқан кезде тағы бір хадисті келтіріп: «Бір патшаның бақсысы болған, ол оған шамандық жасаған, сонда бақсы: «Маған тез түсінетін бала табыңыз», - деді немесе ол: «ақылды бала», - деді. Мен оған білімімді үйретемін, себебі мен өліп қаламын ба, бұл білім сендерден үзіліп қалады, сендердің ешқайсысың оны білмейді деп қорқамын», - деді. Ол: «Содан кейін олар оған айтқан мінездеріне сәйкес жас жігіт іздеп, жас жігітке бақсыға баруды бұйырды. Жас жігіт оған барды, ал баланың сапарының ортасында ғибадат орнында монах болды», - деді. Ма'мар: «Мен сол кездегі ғибадат орындарының тұрғындары мұсылман болғанына сенімдімін», - деді. Ол: «Содан кейін бала монахтан сұрады, бала оның жанынан өткен сайын ол сұрай берді, монах оған айтқанша, ол: «Мен Аллаһқа құлшылық етемін», - деді». Ол былай деді: «Бала монахтың үйінде тұра бастады және көбінесе бақсыға кешігіп баратын. Сондықтан бақсы баланың отбасына хабардың мәнін айтып хабаршы жіберді; шын мәнінде, ол маған келмей қала жаздады. Содан кейін бала мұны монахқа айтты. Монах оған: «Егер бақсы саған: «қайдасың?» деп сұраса, маған айтшы; менің отбасыммен бірге, ал егер сенің отбасың саған: «қайдасың?» деп сұраса, онда оған бақсымен бірге екеніңді айт», - деді. Ол былай деді: «Бала осындай жағдайда болған кезде, кенеттен бір жануар ұстап алған бір топ адамның жанынан өтті. Олардың кейбіреулері жануар арыстан деді». Ол былай деді: «Содан кейін бала тас алып: «Уа, Аллаһ, егер монахтың айтқаны рас болса, онда мен сенен жануарды өлтіруді сұраймын», - деді. Ол былай деді: «Содан кейін ол жануарды лақтырып өлтірді. Сонда адамдар: «Кім оны өлтірді?» - деп сұрады. Олар: «Бала», - деді. Сондықтан адамдар таң қалып: «Шынында да, бұл бала ешкім білмейтін білімді үйренді», - деді. Ол былай деді: «Содан кейін бір соқыр адам мұны естіп, балаға: «Егер сен менің көру қабілетімді қалпына келтіре алсаң, онда саған пәлендей бонус беріледі», – деді. Бала: «Мен сенен мұны қаламаймын, бірақ егер көру қабілетің қалпына келсе, оны қалпына келтіргенге сенесің бе?» – деді. Ол: «Иә», – деді. Ол: «Содан кейін ол Алладан сол адамның көру қабілетін қалпына келтіргенше дұға етті. Соқыр адам сенді, содан кейін олардың ісі патшаға жетті. Содан кейін оларға елшілер жіберді, олар көрсетілді. Патша: «Шынында да, мен сендердің әрқайсыңды қылмыскерге қарсы ешқашан жасамаған кісі өлтірумен өлтіремін», – деді. Содан кейін ол монах пен соқыр адамды әкелуді бұйырды, содан кейін олардың біреуінің басының ортасына ара салып, оны өлтірді, ал екіншісін тағы бір кісі өлтірумен өлтірді. Содан кейін ол жас жігітті әкелуді бұйырды, содан кейін ол: «оны пәлендей тауға апарып, басынан лақтырыңдар», – деді. Содан кейін олар оны тауға алып кетті. Олар баланы лақтырып жіберу үшін сол жерге жеткенде, таудан құлап, баладан басқа ештеңе қалмағанша, олардың арасында баладан басқа ештеңе қалмады». Ол былай деді: «Содан кейін бала қайтып оралды, содан кейін патша оны теңізге апарып, теңізге лақтыруды бұйырды. Бала теңізге апарылды, содан кейін Аллаһ онымен бірге адамдарды суға батырды және оны құтқарды. Содан кейін бала патшаға: «Мені айқышқа шегелеп, атқанша өлтіре алмайсың, мені атқан кезде: «Осы баланың Раббысы Аллаһтың атымен» деп айт», - деді. Содан кейін ол баланы айқышқа шегелеуді бұйырды, содан кейін бала айқышқа шегеленді, содан кейін оны атып: «БИСМИЛЛӘҺ РОББУ ХАДЗАЛ ҒУЛАМ», - деді, осы баланың Раббысы Аллаһтың атымен», - деді. Ол былай деді: «Содан кейін бала жебемен атылғаннан кейін қолын маңдайына қойып, қайтыс болды. Содан кейін адамдар: «Бұл бала ешкім білмейтін білімді үйренді, сондықтан біз бұл балаға Аллаһқа сенеміз», - деді. Ол былай деді: «Содан кейін патшаға: «Сіз үш адамның қарсылығына шыдамсыз ба? Барлық адамзат сізге қарсы шықты», - деп айтылды. Ол былай деді: «Содан кейін ол үлкен ор қазып, оған отын мен от лақтырды, сосын адамдарды жинап, былай деді: кім дінінен қайтса, біз оны жібереміз, ал кім қайтпаса, біз оны осы отқа лақтырамыз». Содан кейін ол оларды орларға лақтыра бастады». Ол былай деді: «Аллаһ Тағала бұл тарихты құжаттау үшін былай деді: Отынмен жағылған орлар жасағандар, айналасында отырып, мүміндерге не істеп жатқанын көріп, құрып кетсін және лағынет етсін. Олар мүміндерді тек мүміндер Құдіретті, ең мақтаулы Аллаһқа сенгендіктен ғана азаптайды». (Әлбуруж сүресі, 4-8). Ол былай деді: «Бала жерленді». Және оның (қабірден) Омар ибн әл-Хаттабтың кезінде саусақтары маңдайына қойылған күйде шығарылғаны айтылады, ол өлтірілген кездегідей. Әбу Иса бұл хасан ғариб хадис деді.