Al Hamid

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Dopu avegh dit a nun [Mahmud bin Ghailan] e [Abdu bin Humaid] el significà l’è un, g’han dì; g’ha dit [Abdur Razzaq] de [Ma’mar] de [Thabit Al Bunani] de [Abdur Rahman bin Abu Laila] de [Shuhaib], g’ha dì; L’era una tradiziun del Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam che quand che g’haveva fatt la oraziùn del 'Asr g’haveva sussurrà, e el termin sussurrà segond quaivun de luur l’è el muviment di tüt i dü labbr cuma se parlavan. Poeu l’è stà dumandà; O Messagger de Allah, quand che fa la preghiera de l'Asr sussurri. El dis: ‘G’hera un profet che g’ha stupì el sò popul, e dopu el dis; chi pœu fär la gara cun lor? Donca Allah g’ha dà una rivelaziun: “Dègh una scernida intra dü ròbb, cioè mi i punir o g’he darò el podè ai luur nemìs sü de luur?” pò g’han scernì la puniziun, pò Allah g’ha guvernà la mort sü de luur, fin che en un dì g’he sun stà settantmila gent che sun mort». Shuhaib l’ha dit; e quand che g’ha cuntà chestu hadith, g’ha cuntà un olter hadith, g’ha dit: “Una volta g’hera un re che g’haveva un sciaman che faseva el sciamanism per lù, alura el sciaman g’ha dit; truvam un fiœl che capiss prest, o l’ha dit; quel intelligent. Ghe insegnerò la mia savè, perché g’ho pagüra de morir inscì che chesta savè la sarà tajada via de vuuter, e nissun de vuuter la cognossarà’. El dis: “Dopu g’han truvà un jòvin per lü segond i carateristich che g’haveva dit, g’han urdinà al jòvin de vegnì e andà al sciaman. El jòvin l’è ndad da luu, mentre che l’era drèe a vià g’hera un monach in d’un sit de cult.’ Ma'mar l'ha dit; Sun segür che i occupant di sit de cult en chel temp l’eran musulman. El dis: 'Dopu el fiœl el dumandava al monach, ogni volta che el fiœul el passava el segutava a dumandal, fin che el monach el ghe diseva, el diseva; Efetivament, adoro Allah”. El g’ha dit: “El fiœul g’ha cumincià a vif in del post del monach e despess l’era tard a caminar al sciaman. Donca el sciaman g’ha mandà un messagger a la famèja del fiœul cun l’essenza del messagg; infatt l’è quasi minga vegnuu da mi. Allora el fiœl l’ha contad quest al monac. El monach g’ha dit; se el sciaman te dis; indov ta seet? Basta dìl; cun la mia familia, e se la tò familia la te dis; indov ta seet? Donca digh che te set cunt el sciaman”. El g’ha dit: “Quand el fiœul l’era en chestu stato, a l’impruvis l’è passà denanz a un grupp de gent che l’era stà trattenü de un animal. Quaivun de luur dis che l’animal l’era un liun”. El dis: 'Dopu el fiœl g’ha ciapà una pedra e g’ha dit; O Allah, se quel che el monach g’ha dì l’è vera, alura te dumandi de permett de matar l’animal”. El dis: 'Dopu g’ha slanzà e g’ha copà l’animal. Allora la gent la diseva; chi l’ha copà? I disen; el fiœl. Donca la gent l’era surpresa e la diseva; Difatt, chestu bagai g’ha imparà una savè che nissun sa.’ El dis: «Dopu un orb l’ha sentid quest, e l’ha dit al fiœl; Se te set in grad de restaurar la mia vista, alura te ricevet un bonus tal e tal. El fiœl l’ha diit; Mi vœuri minga chest de ti, ma che penset se la tò vista la turna, credet in chel che l’ha restaurada? El dis; Aè'. El g’ha dit: “Dopu g’ha pregà Allah fin quand Allah g’ha restituì la vista de la persuna. Allora l’orb l’ha creduu, allora la sò question l’è rivada a Ra ja. Poeu g’ha mandà di messager e luur sun stà presentà. El re l’ha dit; Efetivament, mazzarò tüt e dü cunt un omicidio che g’ho mai commess cuntra l’autor.’ Poeu g’ha urdinà de purtà un monach e un orb, poeu g’ha mettuu una sega in mezz al cò de vun de luur e g’ha copà, e g’ha copà l’olter cunt un olter omicidio. Poeu g’ha urdinà de purtà el jòvin, poeu g’ha dit; purtal via in tal e tal muntagn, e bütal via de la cima. Poeu l’han purtà in sü la muntagna. Quand che sun rivà in chel sit per bütà giò el fiœul, sun cascà de la muntagna fin che g’he restava minga olter che el fiœul.» El dis: “Dopu el fiœul l’è turnà, e el re g’ha urdinà de purtal in del mar e dopu de bütal in del mar. El fiœl l’è stait portad ind el mar, pœ Allah l’ha affogad el popol con luu e l’ha salvad. El fiœl l’ha diit al re; te me podet minga copà fin che te me crocifis e te me spari, quand che te me spari alora di; in del nomm de Allah el Signur de chestu fiœul’. Poeu g’ha urdinà de crocifiss el fiœul, inscì el fiœul l’è stà crocifiss, poeu g’ha sparà e g’ha dit; “BISMILLAH ROBBU HAADZAL GHULAAM” in del nomm de Allah el Signur de chestu fiœul”. El dis: “Dopu el fiœul g’ha mettü la man sü la front dopu vèss stà colpì cunt una freccia, e dopu l’è mort. Allora la gent la diseva; Difatt, chestu fiœul g’ha imparà una savè che nissun sa, donca credem en Dio chestu fiœul». El dis: «Dopu l’è stà dit al re; t’è impazient de vèss minga d’acord cun tri persun? Tüt el gener uman s’è voltà cuntra de ti». El dis: “Dopu g’ha fatt un grand foss, e dopu g’ha bütà denter legn e fœuch, e dopu g’ha ciapà insema la gent e g’ha dit; Chi turna de la sò religiun, el lasarem vèss, e chi turna minga, el butem in chestu fœuch. Poeu g’ha cumincià a butarli in di fossà. El g’ha dit: “Allah tabaraka wa ta’ala g’ha dit documentand chesta storia: perden e sun maledet sun quei che fan di foss, che sun alumà cun legn, menter se sentan intorn, menter veden chel che fan ai credent. E torturan no i credent se minga perché i credent creden en Allah, l’Onnipotente, el Püsee Ludà’. -QS. Alburuj 4-8-. El g’ha dit: “El fiœul l’è stà sepelì”. E se dis che l’è stà cavà fœura - del cimiteri - al temp de Umar bin Al Khathab menter i did l’eran sü la front, cuma g’ha mettü quand l’è stà copà. Abu Isa ‘l g’ha dit qe qest ‘l é un hadith de Hasan Gharib.