Hadith Representative
Salamah bin Al-Akwa' berbaiat dua kali di Hudaibiyah, dan Nabi menjelaskan bahwa isinya adalah baiat untuk menyongsong kematian
Imam Muslim : 3372حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ
Yandi me songa beto [Abu Bakri bin Abu Syaibah] me songa beto [Abu Bakri Ibnul Qasim]. -na mutindu yankaka yau ketuba- Mesonga beto [Ishaq mbuta] mesonga beto [Abu Amir Al Aqadi] yonso zole katuka na [Ishaq mbuta Ammar]. -na mutindu ya nkaka yo ke tubama- Me zabisa beto [Abdullah bin Abdulrahman Ad Darimi] mpi yai kele hadith. Yau me zabisama na beto [Abu Ali Al Hanafi Ubaidullah bin Abdul Majid] me songa beto [Ikrimah] - disongidila Ibn Ammar - me songa mono [Iyas bin Salamah] katuka na [tata na yandi] yandi tubaka nde, ‘Beto nwanaka kilumbu mosi ti Ntumwa ya Nzambi, beto vandaka na ntangu yina. beto nataka kaka bankombo makumi tanu, yo yina ntalu yina ya miliki ya nkombo lungaka ve sambu na kunwa. Na nima ya mambu yina, Ntumwa vandaka pene-pene ya dibulu ya masa ntangu yandi vandaka kusamba to kulosa mate na zulu na yo. Na nsadisa ya kisambu yina Ntumwa Sallallahu 'alaihi wasallam tangaka na zulu ya miliki ya nkombo, beto yonso vandaka kunwa miliki yina tii na ntima na beto ya kufuluka. Na nima, Rasulullah bingaka beto na kupesa yandi kwikama na nsi ya nti. Mono silaka kwikama na Rasulullah na kimvuka ya ntete. Na nima yandi landaka kubaka initiation na banduku yina vandaka pana na ntangu yina. Ntangu yandi kumaka na kimvuka yina vandaka na kati-kati, Rasulullah tubilaka mono nde: ‘Sakumuna nge, O Salamah’. Mono tubaka mpi na yandi nde: ‘Mono me sila kwikama na nge na kimvuka ya ntete, O Ntumwa ya Allah’. Kansi na kifulu na yandi yandi tubilaka mono nde: ‘Vanda diaka na bikalulu, O Salama’. Nsuka-nsuka mono salaka mambu yina yandi lombaka. Ntangu yandi monaka nde mono vandaka kunata ve ata minduki mosi, Ntumwa pesaka mono kitaninu. Na nima yandi bakaka initiation ya nkaka na kimvuka ya nsuka. Na ntangu yina, yandi yulaka mono diaka nde: ‘Sambu na nki nge ke monisa ve kwikama na mono, O Salama?’ Mono vutulaka nde, ‘Mono me sila kwikama na nge, O Ntumwa ya Allah, ya kieleka mono me sila kwikama na nge mbala zole, disongidila na kimvuka ya ntete ti na kimvuka ya kati-kati’. Na nima, Rasulullah tubaka nde: ‘Baka kwikama mbala mosi diaka, O Salama!’ Nsuka-nsuka mono kumaka kwikama na yandi sambu na mbala ya tatu. Na nima ya kuzenga kieleka ya kwikama, Rasulullah yulaka mono nde: ‘O Salama, wapi bangombe ti bangombe yina mono pesaka nge?’ Mu mekaka kutendula ngyufula na yandi, ‘O Ntumwa ya Allah, na ntwala mu kutanaka ti ngwasi na munu, Amir, yau ke monana nde yandi mpi kele ve ata ti minduki ata fioti, yo yina mu pesaka yandi kitaninu’. Na kuwaka ntendula yai, Ntumwa sekaka mpi tubaka nde: ‘Ya kieleka, nge kele bonso yina bantu ya ntama vandaka kutuba nde, ‘O Allah, O Rabb na mono, pesa mono zola yina mono ke zolaka mingi kuluta mono mosi’’. Bilumbu fioti na nima, dibuta ya Mushrikin lombaka beto na kutula ngemba na kutindaka ntete muntu yina ke tindaka mikanda. Na nima ya kuluta na mambu yina bakaka ve ntangu mingi, nsuka-nsuka beto ndimaka kusala ngemba. Na ntwala, mono vandaka nsadi ya Talhah bin Ubaidillah, kisalu na mono vandaka ya kupesa bampunda masa mpi kuyobisa bo. Bonso lufutu sambu na kisalu na yandi, mono vandaka kubaka madia na yandi. Mono bakaka lukanu ya kubika dibuta na mono ti kimvwama na mono sambu na kukwenda na insi ya nzenza na nzila ya Allah ti ya Ntumwa na yandi. Ntangu kuwakana ya ngemba na kati na beto ti bantu ya Makkah me salama, sambu beto vukana na kati na beto, na nima kilumbu mosi mono kwendaka na banti sambu na kupema na nsi na yo. Ntangu mono vandaka kulala na nsi ya nti, na kintulumukina bantu iya ya Mushrikin yina vandaka kuzinga na mbanza Makka kwisaka mpi bo vandaka kutuba mambu ya luvunu sambu na Ntumwa, yo yina mono wilaka bo makasi. Na nima, mono kwendaka na kitini ya nti ya nkaka ntangu mono vandaka kutala . bo kangaka minduki na bo mpi na nima bo lalaka. Na ntangu yina, na kintulumukina ndinga mosi wakana ke binga na nsi ya ditadi nde, ‘O Muhajirin, bo me fwa Ibn Zunaim’. Na mbala mosi mono basikaka mpi kwendaka na bantu iya yina vandaka kusambila banzambi mingi yina vandaka kulala, mono bakaka minduki na bo.’ Salamah landaka na kutuba nde, ‘Na nima ya mambu yina mono tubilaka bo nde, ‘Na zina ya Muntu yina me kumisa luse ya Muhammad lukumu, konso muntu na kati na beno yina ta vanda ti kikesa ya kutombula ntu, mono ta zenga yandi dikosi’. Na nsuka, mono nataka ba infidèle iya ya Qurasiy na ntwala ya Ntumwa saw. Na ntangu yina mosi mono monaka Amir, ngwasi na mono. Yau monanaka nde yandi vandaka kutwadisa mpi muntu mosi ya Quraysh na zina ya Mikraz sambu na kunata yandi na ntwala ya Ntumwa saw. Muntu ya Quraysh na zina ya Mikraz bakaka nswa ya kutambula na mpunda yina monanaka nde bantu kiteso ya makumi tatu ya kesambilaka banzambi mingi na kati ya bantu na yandi vandaka kulanda yandi. Na ntangu fioti, Ntumwa talaka bo mpi tubaka nde: ‘Beno bika bo vanda, sambu bo ta nata mambu na bo ya kukonda lunungu banda na luyantiku tii na nsuka’. Na nima, Rasulullah lolulaka bo, na nima Allah monisaka verse yai: '-Mpi yandi muntu kangaka maboko na bo na -kufwa- beno mpi -kangaka- maboko na beno na -kufwa- bo na kati-kati ya mbanza Makkah na nima ya Allah kununga beno na zulu na bo-' -Qs. Luzingu ya mvimba: 24-. Na nima ya diambu yina, beto vutukaka kumosi na mbanza Medina ti kununga. Kansi ntete, beto telamaka kisika mosi buna. Na ntangu yina, ntama na beto ti bantu ya Bani Lihyan na ntangu yina vandaka kaka ya kukabwana ti ngumba mosi, na kutadila bansangu yina mono me zaba, bantu ya Bani Lihyan vandaka mpi bantu ya Mushrik. Na nima, Ntumwa tubaka nde yandi ta lolula konso muntu yina ta kuka kumata na ngumba na mpimpa. Ya kieleka, ngumba yina vandaka na ntwala na bo vandaka kumonana bonso nde yo vandaka kutula ntembe na Ntumwa mpi na banduku yina vandaka pana na ntangu yina. Kaka na mpimpa yina, mono nungaka na kumata na ngumba yina mbala zole to tatu. Nsuka-nsuka beto kumaka na mbanza Medina. Na nima, mfumu ya insi tindaka Raba - nsadi na yandi - sambu na kunata shamo mosi yina vandaka kunata kizitu mosi ya nene kibeni, na nima mono mpi kwendaka ti Raba na mpunda ya Talha. Kilumbu yina landaka, mono waka bansangu nde Abdurrahman Al Fazari vandaka kuzola kukanga kimvuka na beto. Yau monanaka nde bansangu yina vandaka ya kyeleka, Abdurrahman kukukaka na kukanga shamo ya Rasulullah ti bima na yau. Beto waka nkutu nde yandi nungaka na kufwa muntu yina vandaka kunata shamo. Na ntangu yina mono tubaka na Raba nde: ‘O Raba, baka mpunda yai mpi pesa yo na Talha bin Ubaidullah, kuvila ve, songa Ntumwa ya Nzambi nde ba Mushrikin me kanga kimvuka ya bashamo yina yandi tindaka.’ Na nima ya mambu yina, mono mataka na zulu ya ngumba, mono talaka mbanza Medina, mono bokaka na ndinga ya ngolo nde, ‘O bantu ya ke zingaka kuna! ’ Mbala tatu ya kulandana. Na nima mono kulumukaka na ngumba ntangu mono vandaka kulanda kulosa batolo-tolo na kisika ya mbeni vandaka kusosa, na ntangu yina sambu na kulembika ntima na mono, mono vandaka kubula miziki nde, ‘Mono kele mwana ya Al Akwa’, bubu kele kilumbu ya lufwa! ‘Ntangu mono vandaka kulanda bambeni, mono kutanaka ti muntu mosi ya Mushrikin. Na nima, mono yantikaka kulosila yandi batolo-tolo. Na nima ya ntangu fioti, mono nungaka na kukanga tolo-tolo mosi mbala mosi na dipeka na yandi, na ntama mono tubilaka yandi nde: “Wa tolo-tolo, mono kele mwana ya Al Akwa”, bubu kele kilumbu ya lufwa.” na nima ya nti mosi ya nene Yo yina mbeni ke tambusa mpunda yina. Ntangu yandi lutaka, mono yambulaka fleche na mono mbala mosi tii kuna mono nungaka na kupesa yandi mpasi. Ntangu fioti na nima, basoda mingi ya bambeni kwisaka. Kansi bonso ntete, mono mataka mbala mosi na ngumba. Na zulu ya ngumba mono vandaka kumeka kukanga bo nzila ya kukwenda na ntwala na kulosilaka bo matadi, mpi yo monanaka nde metode yai vandaka kusadisa. Bo vandaka kuvutuka nima mbala na mbala mpi kubika mono kulanda bo. Sambu bo vandaka kubuya kizitu yina bo vandaka kunata, nsuka-nsuka bo losaka bima na bo mingi na shamo ya Ntumwa (saw) yina bo bakaka, sambu yo vanda pete mpi bo tina kamio na bo. Mono landaka kulanda vitesi na bo ntangu mono vandaka kulosa batolo-tolo. Mono salaka mpi banzila na banzila ti matadi sambu Ntumwa ya Nzambi (saw) ti banduku na yandi kuzaba mambu ya mono salaka bambeni yai. Sambu basoda ya Mushrikin vandaka ya kufuluka, bo mekaka kukulumuka na ngumba na kulutaka na nzila ya fioti yina vandaka na ngumba. Na kiese yonso, Fulan bin Badri Al Fazari vandaka ya kuyilama na kuvingila na nsi sambu na kusadisa bo. Na nima bo vandaka mpi bo pemaka sambu bo lembaka, kansi mono vandaka na zulu ya ngumba. Na zulu ya ngumba, mono waka Al Fazari ke yula banduku na yandi yina katukaka kukulumuka na ngumba nde, ‘Inki kima yai? Inki me kumina beno bana? ’ bo vutulaka nde, ‘Beto me monaka kulemba, na zina ya Allah, beto salaka yo ve tii na nsuka ya mpimpa, kansi bo vandaka kubula beto ntangu yonso batolo-tolo, yo yina beto losaka bima mingi ya beto vandaka kudia’. Na nima Al Fazari pesaka ntuma nde bo iya kutala mono, nsuka-nsuka bantu iya yina mataka ntinu na ngumba sambu na kutala mono. Ntangu kitamina na kati na mono ti bo vandaka kukuma pene-pene, sambu bo wa ndinga na mono, mono vandaka kubinga nde, ‘He beno iya, keti beno me zaba mono? ’ bo vutulaka nde, ‘Ve, beto me zaba nge ve, nge kele nani kibeni? ’ Mono vutulaka nde, ‘Mono kele Salamah bin Al Akwa’, sambu na Muntu yina ke kumisaka luse ya Muhamadi, mono ta bika nge ve kuzinga, ziku nge mpi ta bika mono ve kuzinga’. Na nima, mono waka muntu mosi na kati ya bantu iya ke pesa mvutu mutindu mono tubaka. Na ntwala nde mono kwenda kisika ya nkaka, na kintulumukina mono monaka banduku mingi ya Rasulullah ke basika na nima ya bamfinda na zulu ya bampunda sambu na kukwenda kisika mono vandaka. Salama tubaka nde: ‘Kima ya ntete ya mono monaka vandaka Akhram Al Asadi, na nima Abu Qatadah Al Ansari. Na nima ya mambu yina, Miqdad bin Aswad Al Kindi’ basikaka. Salamah landaka na kutuba nde, ‘Na nima mono simbaka bansinga ya mpunda ya Akhram, mpi yo monanaka nde bo kwisaka ntinu na ntwala sambu na kusadisa mono. Mu tubaka mbala mosi nde, ‘O Akhram, keba bo, kubika ve nde bo lwadisa nge to kusala nge mbi, tii kuna bantu ya ke pesa nge kikesa ta katuka na Ntumwa ya Nzambi saw ti banduku ya nkaka’. Yandi vutulaka nde: ‘O Salamah, kana nge ke kwikila kibeni na Allah ti na Allah ti na Kilumbu ya Lusambisu, mpi nge ke ndima nde zulu ti bilungi kele kieleka, pana kukanga mono ve nzila ya kukuma martire’. Salamah tubaka nde: ‘Na nima mono bikaka nde yandi kwenda na ntwala sambu na kunwana mosi-mosi, na nima Abdurrahman kwisaka na ntwala sambu na kukutana ti Akram, na luyantiku yandi kukaka kufwa mpunda ya Abdurrahman, kansi na nsuka Abdurrahman kukaka kubula Akhram munduki tii kuna yandi bwaka. Na nima Abdurrahman mataka na mpunda na yandi. Na nima ya mambu yina, Abu Qatadah - soda mosi ya ke tambusaka mpunda ya ntumwa ya Nzambi - kwendaka na ntwala sambu na kukutana ti Abdurrahman. Na nima Abu Qatadah lendaka kubula Abdurrahman munduki mpi kufwa yandi, sambu na Muntu yina vandaka kupesa lukumu na luse ya Muhammad, mono landaka kulanda bo na makulu tii kuna mono monaka ve ata nduku mosi ya Muhammad mpi ata putulu na bo ve. Na ntangu ntangu vandaka kudinda, bo kwendaka na nzila yina vandaka na ngumba kisika nto ya masa vandaka na zina ya Dzu . Qard, sambu na bo kunwa sambu bo kele na nzala ya masa'. Salamah tubaka nde, ‘Na nima bo monaka mono ke landa bo ntinu, mono kangaka bo na nzadi sambu bo kunwa ve ata ditonsi mosi ya masa’. Salama tubaka nde, ‘Na nima bo katukaka na kisika yina mpi bo nwanaka na lweka ya bangumba’. Salamah landaka na kutuba nde, ‘Na nima mono kwendaka ntinu mpi kutanaka ti mosi na kati na bo, na nima mono bulaka yandi tolo-tolo kaka na nsuka ya mukwa ya dipeka’. Salamah me landa na kutuba nde, ‘Na nima mono tubaka na ndinga ya kuseka nde, ‘Meka kubasisa tolo-tolo ya mono me bula, mono kele mwana ya Al Akwa’, bubu kele kilumbu ya lufwa’. Mbeni tubaka nde, ‘Nki suka ya mawa, nge kele kibeni Akwa’? ' Mono vutulaka, 'Yau kele mutindu yina, mbeni ya Allah, mono kele Akwa' yina ke nataka mpasi na nge na suka-suka.' Akwa’ landaka na kutuba nde, ‘Mbeni lwadisaka bampunda na yandi zole na lweka ya ngumba. Mono nataka bo zole na Ntumwa saw. Amir landaka mono mpi yandi vandaka kunata geriba mosi ya mpusu ya mbisi yina vandaka ti baposhe zole, mosi vandaka ti miliki ya kuvukisa mpi ya nkaka vandaka ti masa ya bunkete. Mu salaka ablution mpe mu nwaka, na manima mu kutanaka na mfumu ya insi yina vuandaka na kisina ya masa yina mu kangaka mbeni nzila ya kunwa. Yau monanaka nde Ntumwa ya Allah bakaka bashamo yonso ti bima yonso ya mono gulusaka na basoda ya ba politeiste, ti dikonga ti lele ya burdah. Na ntangu yina, Bilal fwaka shamo mosi na kati ya bashamo mingi yina mono gulusaka na maboko ya ba Mushriki, na nima yandi bakaka foie ti ntulu na yo mpi yokaka yo tiya, na nima yandi pesaka yo na Ntumwa ya Nzambi. Salamah me landa na kutuba nde, ‘Mono tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, bika mono pona bantu nkama na kati ya basoda ya mbeni, na nima mono landaka bo tii kuna muntu ya nkaka ve zabisaka beto kisika na beto kansi mono zengaka bo nkingu’. Salama tubaka nde: ‘Yo yina, Rasulullah sekaka na mpila nde meno na yandi ya ntu vandaka kumonana pwelele na ntangu. Na nima yandi yulaka nde: ‘O Salama, keti nge kele ya kuyilama sambu na mambu yina nge tasala?’ Mono vutulaka nde, ‘Ya kieleka, na nzila ya Muntu yina me pesa nge lukumu’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Zaba, O Salama, ya kieleka bo kele ntangu yai na teritware ya bantu ya Gatafani’. Salamah tubaka nde: ‘Na nima muntu mosi katukaka na Gatafan mpi tubaka nde: ‘Muntu mosi fwaka shamo sambu na bo, ntangu bo vandaka kukatula mpusu ya mbisi, na kintulumukina bo monaka putulu ke tombuka, yo yina bo tinaka nswalu’. Kilumbu ya manima, Ntumwa tubaka nde: ‘Soda ya kuluta mbote na zulu ya mpunda bubu yai kele Abu Qatadah, kansi soda ya kuluta mbote na makulu kele Salamah’. Salamah landaka na kutuba nde, ‘Na nima, Mfumu Nzambi pesaka mono bambele zole, disongidila; makonga sambu na bantu yina ke tambusaka bampunda mpi makonga sambu na bantu yina ke tambulaka na makulu, mpi pana mono vukisaka yo sambu na kusala kima mosi. Na nima, beto vutukaka na Medina mpi mono mataka na zulu ya mpunda na nima ya Rasulullah na zulu ya Adzba`'. Salama tubaka nde: ‘Ntangu beto vandaka na kati-kati ya nzila, -Salama tubaka- kuvandaka ti nduku mosi ya Ansar yina bingaka beto na kubaka ntinu nswalu. Salamah tubaka nde: ‘Na nima nduku ya Ansar tubaka nde, keti muntu mosi ve ke zola kubaka ntinu na ndambu ya Medina? ’ mpi yandi vutukilaka yo mbala mingi’. Salamah landaka kutuba nde, ‘Na nima ya kuwa mambu yina yandi tubaka, mono yulaka nde, ‘Keti nge ke zola kupesa muntu ya lukumu lukumu, to keti nge ke zola kubaka kiyeka na ntwala ya muntu mosi ya bo ke zitisaka? ’ yandi vutulaka nde, ‘Ve, kansi sambu na Ntumwa ya Nzambi saw’. Salamah landaka na kutuba nde, ‘O Ntumwa ya Allah, sambu na tata ti mama na mono, bika mono baka nsaka ya kubaka ntinu ya babakala!’. Yandi vutulaka nde: ‘Pardon kana nge zola’. Salama tubaka nde, ‘Beto yantika’. Na nima, mono bakaka ntinu na makulu, mono yambulaka yandi na luzolo yonso tii kuna yandi mataka na ngumba mosi to zole, sambu mono vandaka kudiyangisa nde mono ta konda ngolo, na nima mono lutaka makulu na yandi ntinu mpi mono nungaka kaka . bika yandi mata na ngumba mosi to zole. Na nima, mono bakaka diaka ntinu mutindu mono lendaka sambu mono kutana ti yandi.’ Salama tubaka nde: ‘Na nima mono bulaka yandi na kati ya mapeka’. Salamah me landa na kutuba nde, 'Mono tubaka nde, 'Na zina ya Allah, beno me kwenda na ntwala''. -Iyasi tubaka nde; Mu ke yindula nde Salama tubaka nde- ‘Mono me kwenda na ntwala na yandi na Medina’. Salamah landaka na kutuba nde, ‘Na zina ya Nzambi, beto .