Hadits Perwakilan
Salamah bin Al-Akwa' berbaiat dua kali di Hudaibiyah, dan Nabi menjelaskan bahwa isinya adalah baiat untuk menyongsong kematian
Имам Мүслім : 3372حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ
Бізге [Әбу Бәкір бин Әбу Шайба] бізге [Хасим Ибнул Қасим] айтқанын айтты. (басқаша айтылған) Бізге [Исхақ бин Ибраһим] бізге [Әбу Әмір Әл-Ақади] екеуін де [Икрима бин Аммардан] айтқанын айтты. (басқаша айтылған) Бізге [Абдулла бин Абдуррахман әд-Дарими] айтқанын айтты, бұл хадис. Бізге [Әбу Әли әл-Ханафи Убайдулла бин Абдул Маджид] бізге [Икрима] - атап айтқанда Ибн Аммар - маған [Ияс бин Салама] [әкесінен] былай деп айтқанын жеткізді: «Біз бірде Пайғамбарымызбен (с.ғ.с.) бірге Худайбияға соғысқа бардық, сол кезде біз 1400 адам едік, және біз тек елу ешкі әкелдік, сондықтан ешкі сүті бізге ішуге жеткіліксіз болды. Содан кейін Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) құдықтың жанында отырып, дұға етті немесе түкірді. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) ешкі сүтіне оқыған дұғасының арқасында біз бәріміз сүтті тойғанша іше алдық. Содан кейін Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) бізді ағаштың астында өзіне ант беруге шақырды. Содан кейін ол сол кезде болған достарынан ант қабылдауды жалғастырды. Ол ортадағы топқа келгенде, Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) маған: «Сені құттықтаймын, уа, Салама», - деді. Мен оған: «Мен бірінші топта саған ант бердім, уа, Аллаһтың елшісі». Бірақ ол маған: «Тағы да ант бер, уа, Сәлама», - деді. Мен ақыры оның өтінішін орындадым. Ол менің ешқандай қару алып жүрмегенімді көргенде, Пайғамбар (с.ғ.с.) маған қалқан берді. Содан кейін ол соңғы топтан тағы бір ант алды. Сол кезде ол менен тағы да: «Неге маған ант бермейсің, уа, Сәлама?» - деп сұрады. Мен: «Мен саған ант бердім, уа, Аллаһтың елшісі, шын мәнінде мен саған екі рет ант бердім, атап айтқанда бірінші топқа және ортаңғы топқа», - деп жауап бердім. Содан кейін Аллаһ елшісі (с.ғ.с.): «Тағы да ант бер, уа, Сәлама!» - деді. Ақыры мен оған үшінші рет ант бердім. Ант бергеннен кейін, Аллаһ елшісі (с.ғ.с.) менен: «Уа, Сәлама, саған берген қалқандар мен қалқандар қайда?» - деп сұрады. Мен оның сұрағын түсіндіруге тырыстым: «Уа, Аллаһ елшісі, бұрын мен ағам Әмірмен кездескенімде, оның да ешқандай қаруы жоқ екен, сондықтан мен...» «Қалқанды оған бер». Бұл түсіндірмені естіген Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) күлімсіреп: «Шын мәнінде, сендер бұрынғылардың: «Уа, Алла, Раббым, маған өзімнен артық жақсы көретін сүйікті бер», - дегеніне ұқсайсыңдар», - деді. Бірнеше күннен кейін мүшріктер бізді алдымен шабарман жіберу арқылы татуласу туралы келісімге келді. Ұзақ емес процесстен өткеннен кейін, ақыры татуласу туралы келісімге келдік. Бұрын мен Талха бин Убайдулланың қызметшісі едім, менің міндетім жылқыларға су беріп, оларды шомылдыру болды. Оның қызметі үшін сыйақы ретінде мен одан тамақ алдым. Мен отбасым мен мүлкімді тастап, Аллаһ пен Оның Елшісінің жолында қоныс аударуға бел будым. Біз бен Мекке халқы арасында бейбітшілік келісімі жасалып, араласа алғаннан кейін, бір күні мен ағаштың астында демалу үшін бардым. Мен сол ағаштың астында жатқанда, Мекке халқынан төрт мүшрік кенеттен келіп, Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) туралы өсек айтып жатты, бұл мені оларға ашуландырды. Содан кейін мен басқа ағаш діңіне барып, олардың ілмектерін іліп жатқанын көрдім. қару алып, ұйықтап кеттім. Сол сәтте мен кенеттен сайдың түбінен: «Уа, мухажирлер, Ибн Зунайм өлтірілді», - деп айқайлаған дауысты естідім. Мен дереу ұйықтап жатқан төрт мүшріктің қасына барып, қаруларын алдым». Салама былай деп жалғастырды: «Осыдан кейін мен оларға: «Мұхаммедтің жүзін даңқтағанның атымен ант етемін, сендердің араларыңнан кім басын көтеруге батылы барса, мен оның мойнын ұрамын», - дедім». Ақыры мен төрт құрайш кәпірін Пайғамбарымыздың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) алдына әкелдім. Сол кезде мен ағам Әмірді көрдім. Ол да Микраз есімді құрайштықты Пайғамбарымыздың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) алдына әкелу үшін бастап келе жатқан болып шықты. Микраз есімді құрайштыққа атқа мінуге рұқсат етілді, оның соңынан отызға жуық мүшрік еріп жүрді. Бір сәт Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) оларға қарап: «Оларды қойыңдар, өйткені олар басынан аяғына дейін өздерінің әділетсіздігін көтереді», - деді. Содан кейін Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) оларды кешірді, сонда Аллаһ: «(Аллаһ сендерді жеңгеннен кейін Мекке қаласының ортасында олардың қолдарын сендерді (жойып кетуден) және сендердің қолдарыңды (жойып кетуден) тыйған)» (Фатх сүресі, 24-аят) аятын түсірді. Сол оқиғадан кейін біз... Біз бірге Мединаға жеңіспен оралдық. Бірақ алдымен бір жерде тоқтадық. Сол кезде біз Банилерден бөлініп қалдық. Лихьян тек таудың жанында еді. Менің білуімше, Бани Лихьян да көпқұдайшыл болған. Содан кейін Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) түнде тауға шыға алатын кез келген адамды кешіретінін мәлімдеді. Шынында да, олардың алдындағы тау Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) және сол кезде болған сахабаларға қарсы шыққандай көрінді. Сол түні мен тауға екі-үш рет сәтті шықтым. Ақыры біз Мединеге жеттік. Содан кейін Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қызметшісі Раббаны үлкен жүк көтеріп келе жатқан түйені алып жүруге жіберді. Мен де Раббаға Талханың атымен еріп жүрдім. Келесі күні мен Абдуррахман әл-Фазаридің біздің топты ұстап алғалы тұрғанын естідім. Бұл рас болып шықты; Абдуррахман Пайғамбардың түйесін (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) және оның ішіндегісін ұстап алды. Тіпті оның түйеге мінген адамды өлтіргенін де естідік. Сол кезде мен Раббаға: «Уа, Рабба, бұл атты алып, Талха бин Убайдуллаға тапсыр, Ұмытпаңыз, Аллаһ Елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) мушриктердің ол жіберген түйелерді тұтқынға алғанын айтыңыз. Осыдан кейін мен төбенің басына шығып, Медина қаласына қарадым да, үш рет қатарынан: «Уа, адамдар!» - деп қатты айқайладым. Содан кейін төбенің басынан түсіп, жаудың нысаналарына жебе атуды жалғастырдым, сонымен бірге жүрегімді жұбату үшін: «Мен Әл-Ақуаның ұлымын, бүгін қирау күні!» - деп ыңылдадым. Жауды қуып бара жатып, мүшріктерден бір адамды кездестірдім. Содан кейін оған жебелерді нысанаға ала бастадым. Көп ұзамай мен оның иығына жебе тығып үлгердім, алыстан оған: «Жебенің дәмін тат, мен Әл-Ақуаның ұлымын, бүгін қирау күні», - дедім. Салама былай деді: «Аллаһпен ант етемін, мен жауға жебе атуды жалғастырдым. Кенеттен, алдыңғы жақтан маған қарай жылқы мінген жауды көрдім. Содан кейін қалың ағаштың артына тығылдым». Ат үстіндегі жау өтіп бара жатқанда, мен бірден жебе атып, оны жараладым. Көп ұзамай тағы бірнеше жау әскері келді. Бірақ бұрынғыдай мен бірден төбеге көтерілдім. Төбенің басынан тас лақтырып, олардың ілгерілеуін тоқтатуға тырыстым, бірақ бұл сәтті болды. Олар реттелген түрде шегініп, маған оларды қудалауды жалғастыруға мүмкіндік берді. Олар көтеріп жүрген жүгі ауыр болғандықтан, ақыры азық-түліктерінің көп бөлігін Алла Елшісінің (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) түйесінен тастады, осылайша олар жеңілдеп, көлігімен қашып құтыла алды. Мен жебе атып, олардың соңынан еруді жалғастырдым. Сондай-ақ, Алла Елшісі (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) мен оның серіктері менің жауларға не істегенімді білуі үшін жолдарда тастармен жол жасадым. Біріктірілген мүшріктердің әскерлері төбедегі тар жолмен өтіп, төбеден түсуге тырысты. Бақытымызға орай, Фулан бин Бадри әл-Фазари оларға көмектесу үшін төменде күтуге дайын болды. Содан кейін олар шаршап демалуға отырды, ал мен төбеде отырдым. Төбеден Әл-Фазаридің төбеден түскен достарынан: «Бұл не? Сендерге не болды?» деп сұрағанын естідім. Олар: «Біз шаршадық, Аллаһтың атымен, түннің соңына дейін шыдай алмадық, бірақ бізге үнемі жебелер жауып тұрды, сондықтан керек-жарақтарымыздың көпшілігін тастап кеттік», - деп жауап берді. Содан кейін Әл-Фазари олардың төртеуіне маған қаратып тұруды бұйырды, ақырында төртеуі маған қаратып төбеге жүгірді. Мен мен олардың арасындағы қашықтық менің дауысымды еститіндей жақын болғанда, мен: «Әй, төртеу, мені танисыңдар ма?» - деп айқайладым. Олар: «Жоқ, біз сендерді танымаймыз, сендер кімсіңдер?» - деп жауап берді. Мен: «Мен Салама бин Әл-Ақуамын, Мұхаммедтің жүзін даңқтағанның атымен ант етемін, мен сендерді тірі қалдырмаймын, мүмкін мені тірі қалдыруың да мүмкін емес шығар», - деп жауап бердім. Содан кейін төрт адамның бірінің менің айтқанымдай жауап бергенін естідім. Мен қозғалмай тұрып, кенеттен Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бірнеше сахабасының бұталардың артынан менің тұрған жеріме қарай атқа мініп келе жатқанын көрдім. Салама: «Мен көрген алғашқы адам Ахрам әл-Асади болды, одан кейін Әбу Қатада әл-Ансари болды. Содан кейін Миқдад бин Әсуад әл-Кинди пайда болды», - деді. Салама былай деп жалғастырды: «Содан кейін мен Ахрамның атының тізгінінен ұстадым, олар маған көмектесуге асықты. Мен дереу: «Уа, Ахрам, олардан сақ бол, олар саған зиян келтірмесін немесе зиян келтірмесін, Алла Елшісінен (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) және басқа сахабалардан көмек келгенше», - дедім. Ол: «Уа, Салама, егер сен шынымен Аллаға, Аллаға және Қиямет күніне сенсең және жұмақ пен тозақтың хақ екеніне сенімді болсаң, онда менің шейіт болуыма кедергі жасама», - деді. Салама былай деді: «Содан кейін мен оны жеке-жеке шайқасуға жібердім, содан кейін Абдуррахман Ахрамға қарсы шықты, алдымен ол Абдуррахманның атын жарақаттай алды, бірақ соңында Абдуррахман Ахрамды өлгенше пышақтай алды. Содан кейін Абдуррахман атына мінді. Осыдан кейін Пайғамбардың صلى الله عليه وسلم атындағы сарбазы Әбу Қатада Абдуррахманға қарсы шықты. Содан кейін Әбу Қатада оны пышақтай алды. Абдуррахманды өлтіріп, Мұхаммедтің жүзін дәріптейтін Құдай үшін мен олардың соңынан жаяу жүре бердім, Мұхаммедтің достарының ешқайсысын, шаң-тозаңын көрмегенше. Күн батқанда олар шөлдегендіктен су ішу үшін Дзу Кард деп аталатын бұлақ бар төбедегі жолға бет алды. Салама былай деді: «Содан кейін олар менің арттарынан жүгіріп келе жатқанымды көрді, мен оларды көлден бөгеп тастадым, сондықтан олар бір тамшы су іше алмады». Салама былай деді: «Содан кейін олар төбенің беткейлерімен қиындықпен сол жерден кетті». Салама былай деп жалғастырды: «Содан кейін мен жүгіріп барып, олардың бірін тауып алдым да, жауырын сүйегінің ұшына жебемен шаншып алдым». Салама былай деп жалғастырды: «Содан кейін мен мазақ етіп: «Мен шаншып алған жебімді суырып алуға тырыс, мен Әл-Ақуаның ұлымын, бүгін қирату күні», - дедім. Жау: «Қайырлы таң, сен шынымен де Әқуасың ба?» - деді. Мен: «Иә, Алланың жауы, мен таңертең ерте саған бақытсыздық әкелетін Акуамын», - деп жауап бердім. Акуа былай деп жалғастырды: «Жау оның екі атын тау беткейінде жаралады. Мен оларды Аллаһ Елшісіне (с.ғ.с.) алып бардым. Әмір менің соңымнан екі қалтасы бар былғары құтымен келді, біреуінде аралас сүт, екіншісінде таза су болды. Мен дәрет алып, су іштім, содан кейін жаудың су ішуіне тыйым салған су көзінде тұрған Аллаһ Елшісіне (с.ғ.с.) кездестім. Аллаһ Елшісі барлық түйелерді және мен мушрик әскерлерінен сақтап қалған барлық нәрсені, сондай-ақ найза мен бурда матаны алып кеткен болып шықты. Сол кезде Біләл мен мушриктерден құтқарған бірнеше түйенің бірін сойып, бауыры мен өркешін алып, өртеп жіберген, содан кейін оны Аллаһ Елшісіне (с.ғ.с.) құрбандыққа шалған». Салама былай деп жалғастырды: «Мен: «Уа, Аллаһтың елшісі, жау әскерінен жүз адамды таңдауға рұқсат етіңіз», – дедім, сосын олардың соңынан ердім, бізге жағдайымызды хабарлайтын ешкім қалмай, мойындарын кесіп тастадым». Салама былай деді: «Содан кейін Аллаһтың елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) сол күні азу тістері айқын көрінетіндей етіп күлімсіреді. Содан кейін ол: «Уа, Салама, не істейтініңді істеуге дайынсың ба?» – деп сұрады. Мен: «Иә, сені құрметтегеннің атымен ант етемін», – деп жауап бердім. Содан кейін ол: «Біл, уа, Салама, олар қазір Гатафан халқының аумағында», – деді. Салама былай деді: «Содан кейін Ғатафаннан бір адам келіп: «Пәленше оларға түйе сойыпты, олар оны сыпырып жатқанда, кенеттен шаң көтеріліп жатқанын көріп, үрейленіп қашып кетті», - деді. Келесі күні Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын): «Бүгінгі атты әскердің ең жақсысы - Әбу Қатада, ал жаяу әскердің ең жақсысы - Салама», - деді. Салама былай деп жалғастырды: «Содан кейін Аллаһ Елшісі (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) маған екі найза берді, біреуі атты әскерге, екіншісі жаяу әскерге, мен оларды біреуіне біріктірдім. Содан кейін біз Мединаға оралдық, мен Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) артынан Адзбада жүрдім». Салама былай деді: «Біз жолда келе жатқанда, - деді Салама, - ансарлардың бір досы бізді жүгіру жарысына шақырды. Салама былай деді: «Содан кейін ансарлардың досы: «Мединаға жүгіргісі келетін ешкім жоқ па?» - деді де, мұны бірнеше рет қайталады». Салама былай деп жалғастырды: «Оның айтқанын естігеннен кейін мен: «Сіз асыл адамды құрметтегіңіз келе ме, әлде құрметті адамның алдында беделге ие болғыңыз келе ме?» – дедім. Ол: «Жоқ, тек Аллаһ Елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын)», – деп жауап берді. Салама былай деп жалғастырды: «Мен: «Уа, Аллаһ Елшісі, әкем мен анамның атымен ант етемін, маған сол адамның нәсілінің шақыруын қабылдауға рұқсат етіңіз!» – дедім. Ол: «Қаласаңыз, өтінемін», – деп жауап берді. Салама: «Бастайық», – деді. Содан кейін мен аяғыммен жүгірдім, тіпті оның күші таусылып қалады деп қорқып, әдейі бір-екі төбеге шығуына мүмкіндік бердім, содан кейін оның ізінен жүгірдім, бірақ оған бір-екі төбеге шығуына мүмкіндік бердім. Содан кейін мен оны кездестіргенше қолымнан келгенше жылдам жүгірдім». Салама былай деді: «Содан кейін мен оның иығынан сипадым». Салама былай деп жалғастырды: «Мен: «Аллаһпен ант етемін, сенен бұрын болды», – дедім». – деді Ияси; меніңше, Салама былай деді: «Мен одан бұрын Мединаға бардым». Салама былай деп жалғастырды: «Аллаһпен ант етемін, біз болған кезде».