Hadith Representative
Salamah bin Al-Akwa' berbaiat dua kali di Hudaibiyah, dan Nabi menjelaskan bahwa isinya adalah baiat untuk menyongsong kematian
Imam Muslim : 3372حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ أَخْبَرَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ قَدِمْنَا الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً وَعَلَيْهَا خَمْسُونَ شَاةً لَا تُرْوِيهَا قَالَ فَقَعَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى جَبَا الرَّكِيَّةِ فَإِمَّا دَعَا وَإِمَّا بَصَقَ فِيهَا قَالَ فَجَاشَتْ فَسَقَيْنَا وَاسْتَقَيْنَا قَالَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانَا لِلْبَيْعَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ قَالَ فَبَايَعْتُهُ أَوَّلَ النَّاسِ ثُمَّ بَايَعَ وَبَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَسَطٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ بَايِعْ يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ وَرَآنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَزِلًا يَعْنِي لَيْسَ مَعَهُ سِلَاحٌ قَالَ فَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَفَةً أَوْ دَرَقَةً ثُمَّ بَايَعَ حَتَّى إِذَا كَانَ فِي آخِرِ النَّاسِ قَالَ أَلَا تُبَايِعُنِي يَا سَلَمَةُ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي أَوَّلِ النَّاسِ وَفِي أَوْسَطِ النَّاسِ قَالَ وَأَيْضًا قَالَ فَبَايَعْتُهُ الثَّالِثَةَ ثُمَّ قَالَ لِي يَا سَلَمَةُ أَيْنَ حَجَفَتُكَ أَوْ دَرَقَتُكَ الَّتِي أَعْطَيْتُكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَقِيَنِي عَمِّي عَامِرٌ عَزِلًا فَأَعْطَيْتُهُ إِيَّاهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّكَ كَالَّذِي قَالَ الْأَوَّلُ اللَّهُمَّ أَبْغِنِي حَبِيبًا هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ نَفْسِي ثُمَّ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ رَاسَلُونَا الصُّلْحَ حَتَّى مَشَى بَعْضُنَا فِي بَعْضٍ وَاصْطَلَحْنَا قَالَ وَكُنْتُ تَبِيعًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَسْقِي فَرَسَهُ وَأَحُسُّهُ وَأَخْدِمُهُ وَآكُلُ مِنْ طَعَامِهِ وَتَرَكْتُ أَهْلِي وَمَالِي مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا اصْطَلَحْنَا نَحْنُ وَأَهْلُ مَكَّةَ وَاخْتَلَطَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَكَسَحْتُ شَوْكَهَا فَاضْطَجَعْتُ فِي أَصْلِهَا قَالَ فَأَتَانِي أَرْبَعَةٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَجَعَلُوا يَقَعُونَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبْغَضْتُهُمْ فَتَحَوَّلْتُ إِلَى شَجَرَةٍ أُخْرَى وَعَلَّقُوا سِلَاحَهُمْ وَاضْطَجَعُوا فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ نَادَى مُنَادٍ مِنْ أَسْفَلِ الْوَادِي يَا لِلْمُهَاجِرِينَ قُتِلَ ابْنُ زُنَيْمٍ قَالَ فَاخْتَرَطْتُ سَيْفِي ثُمَّ شَدَدْتُ عَلَى أُولَئِكَ الْأَرْبَعَةِ وَهُمْ رُقُودٌ فَأَخَذْتُ سِلَاحَهُمْ فَجَعَلْتُهُ ضِغْثًا فِي يَدِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ لَا يَرْفَعُ أَحَدٌ مِنْكُمْ رَأْسَهُ إِلَّا ضَرَبْتُ الَّذِي فِيهِ عَيْنَاهُ قَالَ ثُمَّ جِئْتُ بِهِمْ أَسُوقُهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَاءَ عَمِّي عَامِرٌ بِرَجُلٍ مِنْ الْعَبَلَاتِ يُقَالُ لَهُ مِكْرَزٌ يَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى فَرَسٍ مُجَفَّفٍ فِي سَبْعِينَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعُوهُمْ يَكُنْ لَهُمْ بَدْءُ الْفُجُورِ وَثِنَاهُ فَعَفَا عَنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ } الْآيَةَ كُلَّهَا قَالَ ثُمَّ خَرَجْنَا رَاجِعِينَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا بَيْنَنَا وَبَيْنَ بَنِي لَحْيَانَ جَبَلٌ وَهُمْ الْمُشْرِكُونَ فَاسْتَغْفَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَنْ رَقِيَ هَذَا الْجَبَلَ اللَّيْلَةَ كَأَنَّهُ طَلِيعَةٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ قَالَ سَلَمَةُ فَرَقِيتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِظَهْرِهِ مَعَ رَبَاحٍ غُلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ وَخَرَجْتُ مَعَهُ بِفَرَسِ طَلْحَةَ أُنَدِّيهِ مَعَ الظَّهْرِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا إِذَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْفَزَارِيُّ قَدْ أَغَارَ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَاقَهُ أَجْمَعَ وَقَتَلَ رَاعِيَهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ خُذْ هَذَا الْفَرَسَ فَأَبْلِغْهُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَخْبِرْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَغَارُوا عَلَى سَرْحِهِ قَالَ ثُمَّ قُمْتُ عَلَى أَكَمَةٍ فَاسْتَقْبَلْتُ الْمَدِينَةَ فَنَادَيْتُ ثَلَاثًا يَا صَبَاحَاهْ ثُمَّ خَرَجْتُ فِي آثَارِ الْقَوْمِ أَرْمِيهِمْ بِالنَّبْلِ وَأَرْتَجِزُ أَقُولُ أَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّ سَهْمًا فِي رَحْلِهِ حَتَّى خَلَصَ نَصْلُ السَّهْمِ إِلَى كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زِلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَعْقِرُ بِهِمْ فَإِذَا رَجَعَ إِلَيَّ فَارِسٌ أَتَيْتُ شَجَرَةً فَجَلَسْتُ فِي أَصْلِهَا ثُمَّ رَمَيْتُهُ فَعَقَرْتُ بِهِ حَتَّى إِذَا تَضَايَقَ الْجَبَلُ فَدَخَلُوا فِي تَضَايُقِهِ عَلَوْتُ الْجَبَلَ فَجَعَلْتُ أُرَدِّيهِمْ بِالْحِجَارَةِ قَالَ فَمَا زِلْتُ كَذَلِكَ أَتْبَعُهُمْ حَتَّى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ بَعِيرٍ مِنْ ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا خَلَّفْتُهُ وَرَاءَ ظَهْرِي وَخَلَّوْا بَيْنِي وَبَيْنَهُ ثُمَّ اتَّبَعْتُهُمْ أَرْمِيهِمْ حَتَّى أَلْقَوْا أَكْثَرَ مِنْ ثَلَاثِينَ بُرْدَةً وَثَلَاثِينَ رُمْحًا يَسْتَخِفُّونَ وَلَا يَطْرَحُونَ شَيْئًا إِلَّا جَعَلْتُ عَلَيْهِ آرَامًا مِنْ الْحِجَارَةِ يَعْرِفُهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَتَّى أَتَوْا مُتَضَايِقًا مِنْ ثَنِيَّةٍ فَإِذَا هُمْ قَدْ أَتَاهُمْ فُلَانُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ فَجَلَسُوا يَتَضَحَّوْنَ يَعْنِي يَتَغَدَّوْنَ وَجَلَسْتُ عَلَى رَأْسِ قَرْنٍ قَالَ الْفَزَارِيُّ مَا هَذَا الَّذِي أَرَى قَالُوا لَقِينَا مِنْ هَذَا الْبَرْحَ وَاللَّهِ مَا فَارَقَنَا مُنْذُ غَلَسٍ يَرْمِينَا حَتَّى انْتَزَعَ كُلَّ شَيْءٍ فِي أَيْدِينَا قَالَ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ نَفَرٌ مِنْكُمْ أَرْبَعَةٌ قَالَ فَصَعِدَ إِلَيَّ مِنْهُمْ أَرْبَعَةٌ فِي الْجَبَلِ قَالَ فَلَمَّا أَمْكَنُونِي مِنْ الْكَلَامِ قَالَ قُلْتُ هَلْ تَعْرِفُونِي قَالُوا لَا وَمَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ أَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْأَكْوَعِ وَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أَطْلُبُ رَجُلًا مِنْكُمْ إِلَّا أَدْرَكْتُهُ وَلَا يَطْلُبُنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ فَيُدْرِكَنِي قَالَ أَحَدُهُمْ أَنَا أَظُنُّ قَالَ فَرَجَعُوا فَمَا بَرِحْتُ مَكَانِي حَتَّى رَأَيْتُ فَوَارِسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَلَّلُونَ الشَّجَرَ قَالَ فَإِذَا أَوَّلُهُمْ الْأَخْرَمُ الْأَسَدِيُّ عَلَى إِثْرِهِ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَعَلَى إِثْرِهِ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيُّ قَالَ فَأَخَذْتُ بِعِنَانِ الْأَخْرَمِ قَالَ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ قُلْتُ يَا أَخْرَمُ احْذَرْهُمْ لَا يَقْتَطِعُوكَ حَتَّى يَلْحَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ قَالَ يَا سَلَمَةُ إِنْ كُنْتَ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتَعْلَمُ أَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَالنَّارَ حَقٌّ فَلَا تَحُلْ بَيْنِي وَبَيْنَ الشَّهَادَةِ قَالَ فَخَلَّيْتُهُ فَالْتَقَى هُوَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ فَعَقَرَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَرَسَهُ وَطَعَنَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَتَلَهُ وَتَحَوَّلَ عَلَى فَرَسِهِ وَلَحِقَ أَبُو قَتَادَةَ فَارِسُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَبْدِ الرَّحْمَنِ فَطَعَنَهُ فَقَتَلَهُ فَوَالَّذِي كَرَّمَ وَجْهَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَتَبِعْتُهُمْ أَعْدُو عَلَى رِجْلَيَّ حَتَّى مَا أَرَى وَرَائِي مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا غُبَارِهِمْ شَيْئًا حَتَّى يَعْدِلُوا قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى شِعْبٍ فِيهِ مَاءٌ يُقَالُ لَهُ ذَو قَرَدٍ لِيَشْرَبُوا مِنْهُ وَهُمْ عِطَاشٌ قَالَ فَنَظَرُوا إِلَيَّ أَعْدُو وَرَاءَهُمْ فَخَلَّيْتُهُمْ عَنْهُ يَعْنِي أَجْلَيْتُهُمْ عَنْهُ فَمَا ذَاقُوا مِنْهُ قَطْرَةً قَالَ وَيَخْرُجُونَ فَيَشْتَدُّونَ فِي ثَنِيَّةٍ قَالَ فَأَعْدُو فَأَلْحَقُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَأَصُكُّهُ بِسَهْمٍ فِي نُغْضِ كَتِفِهِ قَالَ قُلْتُ خُذْهَا وَأَنَا ابْنُ الْأَكْوَعِ وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ قَالَ يَا ثَكِلَتْهُ أُمُّهُ أَكْوَعُهُ بُكْرَةَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ يَا عَدُوَّ نَفْسِهِ أَكْوَعُكَ بُكْرَةَ قَالَ وَأَرْدَوْا فَرَسَيْنِ عَلَى ثَنِيَّةٍ قَالَ فَجِئْتُ بِهِمَا أَسُوقُهُمَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَلَحِقَنِي عَامِرٌ بِسَطِيحَةٍ فِيهَا مَذْقَةٌ مِنْ لَبَنٍ وَسَطِيحَةٍ فِيهَا مَاءٌ فَتَوَضَّأْتُ وَشَرِبْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللّ
O ri vhudza [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o ri vhudza [Hasyim Ibnul Qasim]. -nga iṅwe nḓila zwo ambiwa- O ri vhudza [Ishaq bin Ibrahim] o ri vhudza [Abu Amir Al Aqadi] vhuvhili havho u bva kha [Ikrimah bin Ammar]. -nga iṅwe nḓila zwo ambiwa- O ri vhudza [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] nahone heyi ndi hadithi. Zwo vhigwa kha riṋe [Abu Ali Al Hanafi Ubaidullah bin Abdul Majid] o ri vhudza [Ikrimah] - ane a vha Ibn Ammar - o mmbudza [Iyas bin Salamah] u bva kha [khotsi awe] o ri, ‘Ro vhuya ra lwa na Muḓinḓa wa Mudzimu. ro vha ri tshi ḓisa mbudzi dza mahumi maṱanu fhedzi, ngauralo tshivhalo tshenetsho tsha mafhi a mbudzi tsho vha tshi sa eḓani uri ri nwe. Nga murahu ha zwenezwo, Muporofita o vha a tshi dzula tsini na tshisima a tshi khou rabela kana u pfela mare khatsho. Nga nṱhani ha thabelo ye Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam a i vhala nṱha ha mafhi a mbudzi, roṱhe ro kona u nwa mafhi u swika mbilu dzashu dzi tshi fushea. Zwenezwo Rasulullah a ri ramba uri ri mu fulufhedzee fhasi ha muri. Ndo fulufhedzisa u fulufhedzea kha Rasulullah kha tshigwada tsha u thoma. Nga murahu a bvela phanḓa a tshi wana initiation kha khonani dze dza vha dzi hone nga tshenetsho tshifhinga. Musi a tshi swika kha tshigwada tshi re vhukati, Rasulullah a ri kha nṋe: ‘U fhaṱutshedzwe, Iwe Salamah’. Nda dovha nda mu vhudza nda ri, ‘Ndo fulufhedzisa u fulufhedzea kha inwi kha tshigwada tsha u thoma, Iwe Muḓinḓa wa Allah’. Fhedzi nṱhani hazwo a mmbudza a ri: ‘Ḓifare hafhu, Iwe Salamah’. Ndo fhedza ndo tevhedza khumbelo yawe. Musi a tshi vhona uri a thi khou hwala zwihali na luthihi, Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam o nṋea tshiṱangu. Nga murahu a wana vhuṅwe u thomiwa nga tshigwada tsha u fhedzisela. Nga tshenetsho tshifhinga, a dovha a mmbudzisa a ri: ‘Ndi ngani u sa fulufhedzei kha nṋe, Iwe Salama?’ Nda fhindula nda ri, ‘Ndo fulufhedzisa u fulufhedzea kha inwi, Iwe Muḓinḓa wa Allah, ngoho ndi ya uri ndo fulufhedzisa u fulufhedzea kha inwi luvhili, ndi uri kha tshigwada tsha u thoma na tshigwada tsha vhukati’. Zwenezwo Rasulullah a ri: ‘Dovhani ni fulufhedzee, inwi Salamah!’ Ndo fhedza ndo mu fulufhedzea lwa vhuraru. Nga murahu ha u ita muano wa u fulufhedzea, Rasulullah o mmbudzisa a ri: ‘Iwe Salamah, zwiṱangu na zwiṱangu zwe nda u ṋea zwi ngafhi?’ Ndo lingedza u ṱalutshedza mbudziso yawe, ‘O Muḓinḓa wa Allah, mathomoni ndo ṱangana na malume wanga, Amir, zwo bvelela uri na ene ha na zwihali na luthihi, ngauralo ndo mu ṋea tshiṱangu’. Musi vha tshi pfa ṱhalutshedzo iyi, Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam o mwemwela a ri: ‘Ngoho, u fana na zwe vhathu vha kale vha amba, ‘O Allah, O Rabb wanga, nṋee mufunwa ane nda mu funa u fhira nṋe muṋe’’. Nga murahu ha maḓuvha a si gathi, vha ha Mushrikin vho ri humbela uri ri ite mulalo nga u thoma ra rumela khoria. Nga murahu ha u fhira kha maitele e a vha a sa dzhii tshifhinga tshilapfu, ro fheleledza ro tendelana uri ri ite mulalo. Kha tshifhinga tsho fhiraho, ndo vha ndi mushumeli wa Talhah bin Ubaidillah, mushumo wanga wo vha u wa u ṋea bere maḓi na u dzi ṱamba. Sa malamba a tshumelo yawe, ndo vha ndi tshi wana zwiḽiwa khae. Ndo vha ndo ḓiimisela u ṱutshela muṱa wanga na lupfumo lwanga uri ndi pfulutshele nḓilani ya Allah na Muḓinḓa wawe. Musi thendelano ya mulalo vhukati hashu na vhathu vha Makkah yo no thomiwa, uri ri kone u ṱangana, zwenezwo ḽiṅwe ḓuvha ndo ya mirini u itela u awela fhasi hayo. Musi vho eḓela fhasi ha muri, nga u ṱavhanya ha ḓa vha Mushrikin vhaṋa vha bvaho kha vhadzulapo vha ḓoroboni ya Makkah nahone vha tshi khou ṱaṱisana nga ha Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam, zwe zwa ita uri ndi vha sinyutshele. Ndo mbo ḓi pfulutshela kha ḽiṅwe tsinde ḽa muri ndi tshi khou sedza . vho mbo ḓi ṱomola zwihali zwavho nga murahu ha zwenezwo vha eḓela. Nga hetsho tshifhinga, nga u ṱavhanya ha pfala ipfi ḽi tshi khou vhidzelela ḽi tshi bva fhasi ha tombo, ‘O Muhajirin, Ibn Zunaim o vhulahwa’. Nangoho ndo bvisa nda ya kha vhadzimu vhaṋa vhe vha vha vho eḓela, nda dzhia zwihali zwavho.’ Salamah a isa phanḓa a ri, ‘Nga murahu ha zwenezwo ndo vha vhudza nda ri, ‘Nga Ene we a hulisa tshifhaṱuwo tsha Muhammad, ane vhukati haṋu a vha na tshivhindi tsha u takusa ṱhoho yawe, ndi ḓo mu ṱhavha mukulo’. Mafheleloni, ndo ḓisa vhadzia-u-sa-tenda vhaṋa vha Qurasiy phanḓa ha Muporofita. Nga tshifhinga tshithihi ndo vhona Amir, malume wanga. Zwo mbo ḓi bvelela uri o vha a tshi khou dovha a ranga phanḓa munna wa Quraysh ane a pfi Mikraz uri a ḓiswe phanḓa ha Muporofita. Munna wa Quraysh ane avha uri o pfi Mikraz o vha o tendelwa u namela bere ine ya vha uri yo bvelela i tshi khou tevhelwa nga vhadzimu vhanzhi vhane vha swika mahumi mararu vhukati ha vhanna vhawe. Nga tshifhinga nyana Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam o vha sedza a ri: 'Kha vha vhe hone, ngauri vha do hwala u sa haṱula havho u bva mathomoni u swika magumoni'. Zwenezwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a vha hangwela, nga murahu Allah a dzumbulula ndimana: '-Nahone ndi Ene we a thivhela zwanḓa zwavho uri zwi si -ni fhelise na u -thivhela- zwanḓa zwaṋu uri zwi si -vha fhelise vhukati ha muḓi wa Makkah nga murahu ha musi Allah o ni kunda khavho-' -Qs. Vhukuma: 24-. Nga murahu ha tshenetsho tshiitea, ro vhuyelela roṱhe muḓini wa Medina ri na gundo. Fhedzi ro thoma ra ima huṅwe fhethu. Musi tshikhala tshashu na vha Bani Lihyan nga hetsho tshifhinga tsho vha tsho fhandekanywa fhedzi nga thavha, uya nga mafhungo ane nda a ḓivha, vha Bani Lihyan na vhone vho vha vhe vhathu vha Mushrik. Zwenezwo Muporofita sallallaahu 'alaihi wasallam o amba uri u do hangwela muthu munwe na munwe ane a nga kona u gonya thavha vhusiku. Vhukuma thavha ye ya vha i phanḓa havho yo vha i tshi vhonala i tshi khou itela khaedu Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam na khonani dze dza vha dzi hone nga tshenetsho tshifhinga. Nga honoho vhusiku, ndo kona u gonya thavha luvhili kana luraru. Ro fhedza ro swika muḓini wa Medina. Zwenezwo Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam a ruma Raba - mushumeli wawe - uri a fhelekedze gamela ye ya vha yo hwala muhwalo muhulwane wo linganelaho, nga murahu na nṋe nda fhelekedza Raba nga bere ya Talha. Nga ḓuvha ḽi tevhelaho, ndo pfa mafhungo a uri Abdurrahman Al Fazari o vha a tshi ṱoḓa u thivhela tshigwada tshashu. Zwo bvelela uri mafhungo o vha o tea, Abdurrahman o kona u fara gamela ya Rasulullah na muhwalo wayo. Ro ita na u pfa uri o kona u vhulaha muthu we a vha o namela gamela. Nga tshenetsho tshifhinga nda ri kha Rabba nda ri, ‘Iwe Rabba, dzhia bere iyi u i ṋekedze Talha bin Ubaidullah, u songo hangwa, vhudza Muḓinḓa wa Allah uri vha Mushrikin vho thuba tshigwada tsha gamela dze a dzi ruma.’ Nga murahu ha zwenezwo, ndo gonya nṱha ha tshikwara, ndo sedza muḓi wa Medina, nda vhidzelela nga ipfi ḽihulu nda ri, ‘Inwi vhadzulapo! ’ Luraru nga u tevhekana. Ndo mbo ḓi tsa u bva tshikwarani ndi tshi khou isa phanḓa na u thuntsha misevhe kha tshipikwa tsha swina, nga tshenetsho tshifhinga u itela u fhumudza mbilu yanga, ndo mbo ḓi ṱavha mukosi nda ri, ‘Ndi murwa wa Al Akwa’, ṋamusi ndi ḓuvha ḽa u fheliswa! ‘Musi ndi nḓilani ya u pandamedza maswina, ndo ṱangana na munna wa Mushrikin. Ndo mbo ḓi thoma u mu livhisa misevhe. Hu sa athu fhela tshifhinga tshilapfu, ndo kona u ṱomola musevhe thwii kha shaḓa ḽawe, ndi kule nda mu vhudza nda ri, "Pfa musevhe, ndi murwa wa Al Akwa", ṋamusi ndi ḓuvha ḽa u fheliswa." Salamah o ri, 'Nga Allah, ndi bvela phanḓa na u posa misevhe kha swina. murahu ha muri wo khwaṱhaho Ngauralo swina ḽi khou namela yeneyo bere. Musi a tshi fhira, ndo mbo ḓi bvisa musevhe wanga nga u ṱavhanya u swika ndi tshi kona u mu huvhadza. Hu sa athu fhela tshifhinga tshilapfu, ha swika mmbi dza maswina dzo vhalaho. Fhedzi sa kale, ndo mbo ḓi gonya tshikwara nga u ṱavhanya. U bva nṱha ha tshikwara ndo lingedza u thivhela mvelaphanḓa yavho nga u vha posa nga matombo, nahone zwo bvelela uri yeneyi nḓila yo shuma. Vho vha vha tshi humela murahu tshifhinga tshoṱhe nahone vha ntendela uri ndi dzule ndi tshi vha pandamedza. Ngauri vho vha vha tshi khou hanedza muhwalo we vha vha vha tshi khou u hwala, vho fhedza vho wisa vhunzhi ha zwishumiswa zwavho kha gamela ya Muporofita (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allaah i vhe nae) ye vha i dzhia, uri i leluwe nahone vha kone u shavha goloi yavho. Ndo bvela phanḓa ndi tshi tevhela luvhilo lwavho ndi tshi khou posa misevhe. Ndo dovha nda ita zwiṱiraka kha dzibada nga matombo uri Muḓinḓa wa Allah (mulalo na phaṱhutshedzo dza Allah dzi vhe khae) na khonani dzawe vha kone u ḓivha zwe nda ita kha maswina aya. Vho ḓala, mmbi dza Mushrikin dzo lingedza u tsa tshikwarani nga u fhira nga nḓila ṱhukhu i re kha tshikwara. Mashudi mavhuya, Fulan bin Badri Al Fazari o vha o ḓiimisela u lindela fhasi u itela u vha thusa. Vho mbo ḓi dzula fhasi vha fhumula ngauri vho vha vho neta, ngeno nṋe ndo dzula tshikwarani. U bva nṱha ha tshikwara, ndo pfa Al Fazari a tshi vhudzisa khonani dzawe dze dza vha dzi tshi kha ḓi tou bva u tsa tshikwarani uri, ‘Ndi mini zwenezwi? Ho itea mini kha inwi vhanna? ’ vha fhindula vha ri, ‘Ro tshenzhela u neta, nga Allah, a ro ngo kona u swika mafheloni a vhusiku, fhedzi ro vha ri tshi dzulela u bombiwa nga misevhe, ngauralo ro laṱa vhunzhi ha zwiḽiwa zwashu’. Zwenezwo Al Fazari a laedza vhaṋa vhavho uri vha sedzane na nṋe, mafheleloni vhenevho vhathu vhaṋa vha gidima vha gonya tshikwara uri vha sedzane na nṋe. Musi tshikhala vhukati hanga navho tshi tshi vho sendela tsini, uri vha kone u pfa ipfi langa, ndo vhidzelela nda ri, ‘He inwi vhane ni a nḓivha? ’ vha fhindula vha ri, ‘Hai, a ri ni ḓivhi, ndi nnyi zwavhuḓi-vhuḓi? ' Nda fhindula nda ri, 'Ndi Salamah bin Al Akwa', nga nṱhani ha Ene ane a hulisa tshifhaṱuwo tsha Muhammad, a thi nga ni tendeli ni tshi tshila, khamusi na inwi a ni nga tendeli nṋe ndi tshi tshila'. Ndoralo nda pfa munwe wa vhathu vhane a tshi fhindula sa zwe nda amba zwone. Musi ndi sa athu pfulutshela, nga u ṱavhanya ndo vhona khonani dzo vhalaho dza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam dzo namela bere dzi tshi bva murahu ha maḓaka dzi tshi khou livha hune nda vha hone. Salamah o ri, ‘Tshithu tsha u thoma tshe nda tshi vhona ndi Akhram Al Asadi, a tevhelwa nga Abu Qatadah Al Ansari. Nga murahu ha zwenezwo, Miqdad bin Aswad Al Kindi’ o bvelela. Salamah o isa phanḓa a ri, ‘Ndo mbo ḓi fara thambo dza bere ya Akhram, nahone zwo bvelela uri vho gidimela phanḓa u itela u nthusa. Ndo mbo ḓi ri, ‘Iwe Akhram, vha ṱhogomele, vha songo vha tendela vha tshi vhaisa kana u vhaisa, u swika hu tshi ḓa ṱhuṱhuwedzo dzi bvaho kha Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam na vhaṅwe vhahura’. A fhindula a ri, ‘Iwe Salamah, arali ni tshi tenda zwa vhukuma kha Allah na Allah na Ḓuvha ḽa Khaṱulo, nahone ni na vhungoho ha uri ṱaḓulu na hele ndi ngoho, zwenezwo ni songo nthivhela u swikelela vhuṱungu’. Salamah ari, ‘Ndo mbo ḓi mu litsha a ya phanḓa uri a lwe nga muthihi nga muthihi, nga murahu Abdurrahman a ḓa phanḓa a sedzana na Akhram, mathomoni o kona u huvhadza bere ya Abdurrahman, fhedzi mafheleloni Abdurrahman o kona u ṱhavha Akhram u swika a tshi wa. Abdurrahman o mbo ḓi namela bere yawe. Nga murahu ha zwenezwo, Abu Qatadah - swole ḽo ṋamelaho bere ḽa Muporofita - o bvela phanḓa u itela u sedzana na Abdurrahman. Zwenezwo Abu Qatadah a kona u ṱhavha Abdurrahman a mu vhulaha, nga ṅwambo wa Ene we a hulisa tshifhaṱuwo tsha Muhammad, ndo bvela phanḓa ndi tshi vha tevhela nga milenzhe u swika ndi sa vhoni khonani dza Muhammad na buse ḽavho. Musi ḓuvha ḽi tshi vho kovhela, vho livha badani kha tshikwara he ha vha hu na tshisima tshine tsha pfi Dzu . Qard, uri vha nwe ngauri vha na ḓora'. Salamah ari 'Ndi hone vha tshi vhona ndi tshi khou vha tevhela nga u gidima, ndo vha thivhela dzivha uri vha si kone u nwa na thodzi ya maḓi'. Salamah a ri, 'Vho mbo ḓi ṱuwa henefho fhethu vha ṱangana na zwikwara’. Salamah o isa phanḓa, ‘Ndo mbo ḓi gidima nda ṱangana na muṅwe wavho, nda mbo ḓi mu ṱhavha nga musevhe thwii kha ṱhoho ya marambo a shaḓa’. Salamah o isa phanḓa, ‘Ndo mbo ḓi amba nga ipfi ḽa u sea, ‘Lingedzani u bvisa musevhe we nda u ṱhavha, ndi nṋe murwa wa Al Akwa’, ṋamusi ndi ḓuvha ḽa u fheliswa’. Swina lari 'matsheloni a si na mashudu, ngoho ndi Akwa'? ' Nda fhindula nda ri, 'Ndi zwone, swina ḽa Allah, ndi Akwa' ane a ni ḓisela mashudu mavhi nga matsheloni-tsheloni.' Akwa’ o isa phanḓa, ‘Swina ḽo huvhadza bere dzaḽo mbili thavhani. Ndo vha isa vhuvhili havho kha Muporofita. Amir o ntevhela o hwala geriba ya mukumba ine ya vha na zwikwama zwivhili, tshiṅwe tsho ḓala mafhi o ṱanganaho tshiṅwe tsho ḓala maḓi o kunaho. Ndo mbo ḓi ṱamba nda nwa, nga murahu nda ṱangana na Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam we a vha e tshisimani tsha maḓi tshe nda thivhela swina uri ḽi si nwe khatsho. Zwo mbo ḓi bvelela uri Muḓinḓa wa Allah o dzhia gamela dzoṱhe na zwoṱhe zwe nda zwi vhulunga kha mmbi dza vhadzimu vhanzhi, khathihi na pfumo na labi ḽa burdah. Nga tshenetsho tshifhinga, Bilal o vha o vhulaha gamela kha gamela dzo vhalaho dze nda dzi phulusa kha Vhamushriki, nga murahu a dzhia tshivhindi tshayo na hump a zwi fhisa, nga murahu ha zwenezwo a zwi ṋekedza Muḓinḓa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Salamah o isa phanḓa a ri, ‘Iwe Muḓinḓa wa Allah, kha ndi khethe vhathu vha ḓana kha mmbi ya maswina, nga murahu nda vha tevhela u swika hu si na muṅwe muthu we a ri ḓivhadza nga ha vhuimo hashu fhedzi nda vha ṱhavha milenzhe’. Salamah o ri, ‘Ngauralo Rasulullah o mwemwela uri maṋo awe a vhonale zwavhuḓi nga masiari. Nga murahu a vhudzisa a ri: ‘Iwe Salama, naa no ḓilugisela zwine na ḓo zwi ita?’ Nda fhindula nda ri, ‘Ngoho, nga Ene we a ni hulisa’. Zwi tevhelaho a ri: ‘Ḓivhani, Iwe Salamah, vhukuma zwino vha kha vhupo ha vhathu vha Ghathafan’. Salamah a ri, ‘Nga murahu ha ḓa munna a tshi bva Ghathafan a ri, ‘So na so o vha ṱhavhela gamela, musi vha tshi khou ṱanzwa lukanda lwa tshipuka, nga u ṱavhanya vha vhona buse ḽi tshi khou gonya, ngauralo vha shavha nga u ṱavhanya’. Nga ḓuvha ḽi tevhelaho Muporofita sallallaahu ‘alaihi wasallam o ri: ‘Swole ḽa khwiṋesa ḽo namelaho bere ṋamusi ndi Abu Qatadah, ngeno swole ḽa khwiṋesa ḽi re kha milenzhe ḽi Salamah’. Salamah a bvela phanḓa a ri, ‘Nga murahu ha zwenezwo, Rasulullah o nṋea mapfumo mavhili, ane a vha; mapfumo a vhaṋameli vha bere na mapfumo a vhaṋameli vha milenzhe, ndi musi ndi tshi zwi ṱanganya zwa vha tshithu tshithihi. Zwenezwo ra vhuyelela Medina nahone nda namela murahu ha Rasulullah kha Adzba`'. Salamah ari 'Musi ri vhukati ha bada, -Salamah ari- ho vha hu na khonani ya Ansar ye ya ri ramba uri ri gidime mbambe ya luvhilo. Salamah ari 'Nga murahu khonani ya Ansar ari 'Ahuna muthu ane a khou toda u gidima mbambe a tshi khou livha Medina? ' nahone a zwi dovholola lunzhi-lunzhi'. Salama a bvela phanḓa a ri, ‘Nga murahu ha u pfa maipfi awe, nda ri, ‘Naa ni ṱoḓa u hulisa muthu wa vhuimo ha nṱha, kana ni ṱoḓa u wana maanḓa phanḓa ha muthu a ṱhonifheaho? ’ a fhindula a ri, ‘Hai, fhedzi ndi nga ṅwambo wa Muḓinḓa wa Mudzimu’. Salamah o isa phanḓa a ri, ‘Iwe Muḓinḓa wa Allah, nga ṅwambo wa khotsi anga na mme anga, kha ndi dzhie khaedu ya mbambe ya u gidima ya vhanna!’ A fhindula a ri: 'Ndi khou humbela arali ni tshi funa'. Salamah ari 'Kha ri thome'. Ndo mbo di gidima nga milenzhe, ndo mbo di mu litsha nga khole u swika a tshi gonya tshikwara tshithihi kana zwivhili, ngauri ndo vha ndi tshi khou vhilaela uri ndi do fhelelwa nga maanda, ndo mbo di gidima nda fhira milenzhe yawe and I still managed . kha gonye tshikwara tshithihi kana zwivhili. Ndo mbo ḓi dovha nda gidima nga luvhilo lune nda nga kona ngaho uri ndi kone u ṱangana nae.’ Salamah ari 'Ndo mbo di mu rwa vhukati ha mahaḓa'. Salamah o isa phanḓa, 'Ndo ri, 'Nga Allah, no rangwa phanḓa''. -Iyasy ari; Ndi humbula uri Salamah o ri- 'Ndo mu ranga phanḓa u ya Medina'. Salamah o bvela phanḓa a ri, ‘Nga Allah, ri .