Nabi berkhutbah di Mina setelah Idul Adha, menasihati umat agar berpegang pada Al-Qur’an dan sunnah

Imam Tirmidzi : 3012

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا أَبِيأَنَّهُ شَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَذَكَّرَ وَوَعَظَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ أَيُّ يَوْمٍ أَحْرَمُ قَالَ فَقَالَ النَّاسُ يَوْمُ الْحَجِّ الْأَكْبَرِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا أَلَا لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ وَلَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا وَلَدٌ عَلَى وَالِدِهِ أَلَا إِنَّ الْمُسْلِمَ أَخُو الْمُسْلِمِ فَلَيْسَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ إِلَّا مَا أَحَلَّ مِنْ نَفْسِهِ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ رِبًا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ لَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لَا تَظْلِمُونَ وَلَا تُظْلَمُونَ غَيْرَ رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ أَلَا وَإِنَّ كُلَّ دَمٍ كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ دَمٍ وُضِعَ مِنْ دِمَاءِ الْجَاهِلِيَّةِ دَمُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي لَيْثٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ أَلَا وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّمَا هُنَّ عَوَانٍ عِنْدَكُمْ لَيْسَ تَمْلِكُونَ مِنْهُنَّ شَيْئًا غَيْرَ ذَلِكَ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا أَلَا إِنَّ لَكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ حَقًّا وَلِنِسَائِكُمْ عَلَيْكُمْ حَقًّا فَأَمَّا حَقُّكُمْ عَلَى نِسَائِكُمْ فَلَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ مَنْ تَكْرَهُونَ وَلَا يَأْذَنَّ فِي بُيُوتِكُمْ لِمَنْ تَكْرَهُونَ أَلَا وَإِنَّ حَقَّهُنَّ عَلَيْكُمْ أَنْ تُحْسِنُوا إِلَيْهِنَّ فِي كِسْوَتِهِنَّ وَطَعَامِهِنَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ شَبِيبِ بْنِ غَرْقَدَةَ

Һөйләне беҙгә [Әл Хәсән бин Әли Әл Хәлләл] беҙгә [Хөсәйен бин Али Әл Әл Джуфи] [Заидә] [Сәбиб бин Ғәрҡада] [Сөләймән бин Әмру бин Әл Әхүәш] [Сөләймән бин Әмру бин Әл Әхүәш] беҙгә [атайым] Рәсүләм хәҙүләһ менән Вәҙә хажында ҡатнашҡанын һөйләне. Аллаһы Тәғәләгә маҡтау бирҙе, иҫкәртеү һәм кәңәш бирҙе, шунан «Хари иң харам көн ниндәй, иң харам көн ниндәй, иң харам көн ниндәй?» халыҡ яуап бирҙе: Бөйөк хаж көнө, эй, Аллаһ илсеһе. Ул әйтте: «Ысынлап та, һинең ҡаның, байлығың, намыҫың харам – уларҙың намыҫы һаҡланырға тейеш – һинең көнөңдә лә, илеңдә лә, был айҙа ла харам булған кеүек. Белегеҙ: бер кем дә яуызлыҡ эшләмәй, әммә уны үҙҙәре күтәрер, ата-әсәләр яуызлыҡ эшләп, уларҙың гонаһтарын балалары күтәрмәй, йәки балалар яуызлыҡ эшләп, ата-әсәләре гонаһтарын үҙ өҫтөнә ала. Белегеҙ: мосолмандар башҡа мосолмандарға ҡәрҙәштәр, мосолман өсөн ҡәрҙәшенә булған нәмә, уға хәләл булған нәмәләрҙән башҡа, хәләл түгел. Белегеҙ, йәһилиә дәүерендә рибаның бөтә төрҙәренән баш тартырға кәрәк һәм һеҙҙең өсөн был төп байлыҡ, һеҙҙә бар, һеҙгә ғәҙелһеҙлек йәки ғәҙелһеҙлек ҡылынмай, шулай уҡ Ғәббәс бин Ғабдул Мөттәлибтең рибаһы ла, барыһынан да баш тартырға кәрәк. Белегеҙ: йәһилиә осоронда һәр ҡандан баш тартырға кәрәк һәм ташланырға тейешле тәүге ҡан дәғүәһе – ҡасандыр ул имеҙгән – ҡатын-ҡыҙҙы – Бәни Ләйеттәрҙән, һуңынан Хөдәйел уны үлтергән Әл-Харис бин Ғәбдел Мөтәлибтең ҡаны. Белегеҙ, һеҙ уларға - ҡатындарығыҙға - изгелек менән мөнәсәбәттә булырға тейешһегеҙ, сөнки улар һеҙгә буйһонорға ҡушылған, уларҙан талап ителгән буйһоноуҙан башҡа һеҙҙең улар өҫтөндә бер ниндәй ҙә власть юҡ, әгәр улар ерәнес эш эшләмәһә - гонаһ - әгәр улар шулай эшләһә, уларҙы түшәктәренән айырып, эҙ ҡалдырмаған һуғыуҙар менән туҡмағыҙ. Әгәр улар һеҙгә буйһонһа, тимәк, уларҙы борсоған юлдарҙы эҙләмәгеҙ, ысынында һеҙҙең ҡатындарығыҙ өҫтөнән хоҡуҡтарығыҙ бар, ҡатындарығыҙҙы ла һеҙҙең өҫтөгөҙҙә хоҡуҡтары бар. Ҡатындарығыҙға ҡарата хоҡуҡтарығыҙға килгәндә, уларға һеҙ нәфрәт иткән кешеләргә матрас йәйергә - өйгә индерегеҙ - тыйылған, һеҙ нәфрәт иткән кешене өйөгөҙгә индерергә рөхсәт итмәй, ә улар һеҙгә яҡшы кейем һәм ризыҡ бирергә тейеш». Әбү Ғиса был хәҙисте дөрөҫ тип әйткән. [Әбү Әл Әхүәш] уны [Сәбиб бин Ғәрҡәдә] риүәйәт итте.