Menghajikan orang tua yang lanjut usia (Haji Badal)

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍأَنَّ امْرَأَةً مِنْ خَثْعَمٍ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ وَهُوَ شَيْخٌ كَبِيرٌ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى ظَهْرِ الْبَعِيرِ قَالَ حُجِّي عَنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَبُرَيْدَةَ وَحُصَيْنِ بْنِ عَوْفٍ وَأَبِي رَزِينٍ الْعُقَيْلِيِّ وَسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَيْضًا عَنْ سِنَانِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيِّ عَنْ عَمَّتِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذِهِ الرِّوَايَاتِ فَقَالَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ مَا رَوَى ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَيُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَمِعَهُ مِنْ الْفَضْلِ وَغَيْرِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ رَوَى هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الَّذِي سَمِعَهُ مِنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ صَحَّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ غَيْرُ حَدِيثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ أَنْ يُحَجَّ عَنْ الْمَيِّتِ و قَالَ مَالِكٌ إِذَا أَوْصَى أَنْ يُحَجَّ عَنْهُ حُجَّ عَنْهُ وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُهُمْ أَنْ يُحَجَّ عَنْ الْحَيِّ إِذَا كَانَ كَبِيرًا أَوْ بِحَالٍ لَا يَقْدِرُ أَنْ يَحُجَّ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ

Esan digu [Ahmad bin Mani'-k], esan digu [Rouh bin 'Ubadah-k], esan digu [Ibnu Juraij-k], esan dit [Ibn Shihab-ek] esan zuela; Esan didate [Sulaiman bin Yasar-ek] [Abdullah bin Abbas-ek] [Al Fadl bin Abbas-ek] esan didala Khats'am-eko emakume batek galdetu zuela: 'Alaren Mezularia, nire aitak Hajj egin behar izan du, baina gizon zaharra da eta ez da nahikoa indartsu ibilgailu batean ibiltzeko'. Esan zuen: 'Egin Hajj berarentzat'. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Haditha Ali, Buraidah, Hushain bin 'Auf, Abu Razin Al 'Uqaili, Saudah bint Zam'ah eta Ibn Abbas-ek kontatu zuten'. Abu 'Isak esan zuen: 'Al Fadl bin Abbasen haditha hasan hadith autentikoa da'. Eta [Ibn Abbas]-engandik [Hushain bin 'Auf Al Muzani]-rengandik ere kontatu zen, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Eta hadith hau [Ibn Abbas]-engandik ere kontatu zen, [Sinan bin Abdullah Al Juhani-rengandik] [bere izeba]-rengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. Eta Ibn Abbas-engandik zuzenean kontatu zen, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik. -Abu Isa At Tirmidhi- esan zuen: 'Muhammadi goiko narrazio guztiei buruz galdetu nion, eta erantzun zuen: 'Benetakoena Ibn Abbas-engandik Al Fadl bin Abbas-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik kontatua da. Muhammad-ek gaineratu zuen: Baliteke Ibn Abbas-ek hadith hau Al Fadl bin Abbas-engandik eta beste batzuengandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta-rengandik, entzun izana, eta gero hadith hau kontatu eta entzun zuen pertsona aipatu gabe zabaldu izana. Abu 'Isak esan zuen; Eta gai honi buruz, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak kontatutako hadith autentiko asko izan dira. Hadith hau jakintsuek praktikatzen dute, bai sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunen artean, bai beste batzuen artean. Hau da Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad eta Ishaq-en iritzia ere. Guztiek uste dute hildako pertsona batengatik Hajj egitea zilegi dela. Malik-ek, berriz, honako hau uste du: 'Hil aurretik testamentua egin bazuen Hajj egiteko, orduan zilegi da'. Jakintsu batzuek, hain zuzen ere, Ibnul Mubarak eta Syafi'i-k, Hajj baimentzen diote pertsona bizidun bati, zaharra bada edo arrazoiren batengatik Hajj egiteko gai ez bada. Hau da Ibn Mubarak eta Ash Syafi'i-ren iritzia'.