Pembacaan surat at Taubah pada hari raya dan Nafar Awwal oleh Ali

أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي قُرَّةَ هُوَ مُوسَى بْنُ طَارِقٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَجَعَ مِنْ عُمْرَةِ الْجِعْرَانَةِ بَعَثَ أَبَا بَكْرٍ عَلَى الْحَجِّ فَأَقْبَلْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعَرْجِ ثُوِّبَ بِالصُّبْحِ فَلَمَّا اسْتَوَى لِيُكَبِّرَ سَمِعَ الرَّغْوَةَ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَوَقَفَ عَنْ التَّكْبِيرِ فَقَالَ هَذِهِ رَغْوَةُ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَدْعَاءِ لَقَدْ بَدَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَجِّ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنُصَلِّيَ مَعَهُ فَإِذَا عَلِيٌّ عَلَيْهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمِيرٌ أَمْ رَسُولٌ قَالَ لَا بَلْ رَسُولٌ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَرَاءَةٌ أَقْرَؤُهَا عَلَى النَّاسِ فِي مَوَاقِفِ الْحَجِّ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَلَمَّا كَانَ قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِيَوْمٍ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ خَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ فَأَفَضْنَا فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو بَكْرٍ خَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ إِفَاضَتِهِمْ وَعَنْ نَحْرِهِمْ وَعَنْ مَنَاسِكِهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّفْرِ الْأَوَّلُ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ كَيْفَ يَنْفِرُونَ وَكَيْفَ يَرْمُونَ فَعَلَّمَهُمْ مَنَاسِكَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ بَرَاءَةٌ عَلَى النَّاسِ حَتَّى خَتَمَهَا

بىزگە [ئىشاق بىن ئىبراھىم] نى خەۋەر قىلغاندىن كېيىن، ئۇ مۇنداق دېدى: مەن [ئەبۇ قۇررە، يەنى مۇسا بىن تارىق] غا [ئىبنى جۇرەيج] دىن ئوقۇپ بەردىم، ئۇ مۇنداق دېدى: بىزگە [ئابدۇللاھ بىن ئوسمان بىن خۇتسەيم] دىن [ئەبۇ ئەز زۇبەير] دىن [جابىر بىن ئابدۇللاھ] دىن پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم جىرانە ئۆمرىدىن قايتىپ كەلگەندە، ئەبۇ بەكرىنى ھەجگە رەھبەرلىك قىلىشقا ئەۋەتكەنلىكىنى، ئاندىن بىز ئەبۇ بەكرى بىلەن بىللە بارغىنىمىزنى، ئەرجگە يېتىپ كەلگۈچە بىرسى بامدات نامىزىغا ئەزان توۋلىغانلىقىنى، ئەبۇ بەكرى تەكبىر ئېيتىش ئۈچۈن ئورنىدىن تۇرغاندا، ئارقىسىدىن كېلىۋاتقان تۆگىلەرنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىغانلىقىنى، تەكبىرىنى توختاتقۇچە: «بۇ رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ ئەل جەدئە دەپ ئاتىلىدىغان تۆگىسىنىڭ ئاۋازى، كۆرۈنۈپ تۇرۇپتىكى، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ھەج قىلماقچى، ئۈمىد قىلىمەنكى، ئۇ رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم بولۇپ، بىز ئۇنىڭ بىلەن بىللە ناماز ئوقۇيالايمىز» دېدى. ئەبۇ بەكىر ئۇنىڭغا: «سىز ھەج رەھبىرىمۇ ياكى پەقەت بىر ئەلچىمۇ؟» دەپ سورىدى. ئۇ: «ياق، مەن پەقەت بىر ئەلچى. رەسۇلۇللاھ مېنى بىر قانچە ھەج بېكەتلىرىدە كىشىلەرنىڭ ئالدىدا ئوقۇيدىغان «بەرائە» خېتىنى ئېلىپ كېلىشكە ئەۋەتتى» دېدى. بىز مەككىگە يېتىپ كەلگەندە، يەنى تەرۋىيە كۈنىدىن بىر كۈن بۇرۇن - زۇلھىججەنىڭ سەككىزىنچى كۈنى - ئەبۇ بەكىر رادىيالۇھ ئەنھۇ ئورنىدىن تۇرۇپ، خەلقنىڭ ئالدىدا خۇتبە سۆزلىدى. ئەبۇ بەكىر خۇتبىسىنى ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن، ئەلى رادىيالۇھ ئەنھۇ ئورنىدىن تۇرۇپ، «تەۋبە» خېتىنى ئوقۇپ تۈگىگىچە ئوقۇدى. ئۇنىڭدىن كېيىن بىز ئەبۇ بەكىر بىلەن يەنە يولغا چىقتۇق. ئەرەفا كۈنى ئەبۇ بەكىر خەلقنىڭ ئالدىدا خۇتبە سۆزلىدى ۋە ئۇلارغا ھەجنىڭ قائىدە-يوسۇنلىرىنى سۆزلەپ بەردى. ئەبۇ بەكىر خۇتبە قىلغاندىن كېيىن، ئەلى ئورنىدىن تۇرۇپ «بەرائە» سۈرىسىنى ئاخىرىغىچە ئوقۇدى. قۇربانلىق بايرىمى كەلگەندە، بىز ئايرىلدۇق، ئەبۇ بەكىر قايتىپ كەلگەندە، ئۇ ئورنىدىن تۇرۇپ، خەلقنىڭ ئالدىدا خۇتبە سۆزلەپ، ئۇلارغا ئىفادلەھ - ئايرىلىش -، قۇربانلىق ۋە دىنىي مۇراسىملار توغرىسىدا سۆزلەپ بەردى. خۇتبىدىن كېيىن، ئەلى ئورنىدىن تۇرۇپ، «بەرائە» خېتىنى ئاخىرىغىچە ئوقۇدى. دەسلەپكى نەپەر كۈنى - مىنادىن مەككىگە تۇنجى قېتىم قايتىش - كەلگەندە، ئەبۇ بەكىر خەلقنىڭ ئالدىدا ۋەز-نەسىھەتكە قايتىپ، ئۇلارنىڭ مەككىگە قانداق قايتىشى كېرەكلىكىنى، جۈمە كۈنىنى قانداق ئۆتكۈزگەنلىكىنى ۋە ئۇلارنى ھەج مۇراسىملىرى توغرىسىدا قوغلىغانلىقىنى سۆزلەپ بەردى، خۇتبىدىن كېيىن ئەلى ئورنىدىن تۇرۇپ، خەلقنىڭ ئالدىدا تاۋبە خېتىنى ئوقۇپ بولدى.