Hadith Representative
Pembacaan surat at Taubah pada hari raya dan Nafar Awwal oleh Ali
Imam Darimi : 1835أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى أَبِي قُرَّةَ هُوَ مُوسَى بْنُ طَارِقٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَجَعَ مِنْ عُمْرَةِ الْجِعْرَانَةِ بَعَثَ أَبَا بَكْرٍ عَلَى الْحَجِّ فَأَقْبَلْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْعَرْجِ ثُوِّبَ بِالصُّبْحِ فَلَمَّا اسْتَوَى لِيُكَبِّرَ سَمِعَ الرَّغْوَةَ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَوَقَفَ عَنْ التَّكْبِيرِ فَقَالَ هَذِهِ رَغْوَةُ نَاقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَدْعَاءِ لَقَدْ بَدَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَجِّ فَلَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنُصَلِّيَ مَعَهُ فَإِذَا عَلِيٌّ عَلَيْهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمِيرٌ أَمْ رَسُولٌ قَالَ لَا بَلْ رَسُولٌ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَرَاءَةٌ أَقْرَؤُهَا عَلَى النَّاسِ فِي مَوَاقِفِ الْحَجِّ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ فَلَمَّا كَانَ قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِيَوْمٍ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ خَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ مَنَاسِكِهِمْ حَتَّى إِذَا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا ثُمَّ كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ فَأَفَضْنَا فَلَمَّا رَجَعَ أَبُو بَكْرٍ خَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ عَنْ إِفَاضَتِهِمْ وَعَنْ نَحْرِهِمْ وَعَنْ مَنَاسِكِهِمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ عَلَى النَّاسِ بَرَاءَةٌ حَتَّى خَتَمَهَا فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّفْرِ الْأَوَّلُ قَامَ أَبُو بَكْرٍ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَدَّثَهُمْ كَيْفَ يَنْفِرُونَ وَكَيْفَ يَرْمُونَ فَعَلَّمَهُمْ مَنَاسِكَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ عَلِيٌّ فَقَرَأَ بَرَاءَةٌ عَلَى النَّاسِ حَتَّى خَتَمَهَا
Bwe yamala okututegeeza [Ishaq bin Ibrahim], yagamba nti; Nasomera [Abu Qurrah, kwe kugamba Musa bin Tariq], okuva ku [Ibn Juraij], n’agamba nti; atugambye [Abdullah bin Uthman bin Khutsaim] okuva ku [Abu Az Zubair] okuva ku [Jabir bin Abdullah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yakomawo okuva mu Ji’ranah Umrah, yatuma Abu Bakr okukulembera Hijja, olwo netugenda ne Abu Bakr, okutuusa lwe twatuuka e Al ‘Arj, waliwo eyaleekaana Fajr okuyita eswala, Abu Bakr bwe yayimirira okukola takbir, yawulira eddoboozi ly’eŋŋamira nga liva mu ludda olumu emabega okutuusa lwe yayimiriza takbir ye, yagamba nti; ‘Lino lye ddoboozi ly’engamiya ya Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam eyitibwa Al Jad’a`, kirabika Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam anaatera okukola Hijja, nsuubira nti ye Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tusobole okusaala naye’. Kyazuuka nti omuntu eyali ku ngamiya yali Ali, Abu Bakr yamugamba nti; 'Oli mukulembeze wa Hijja oba mubaka yekka? N’addamu nti; ‘Nedda, ne nze ndi mubaka yekka. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam antumye okuleeta ebbaluwa Bara`ah gye nja okusoma mu maaso g’abantu ku siteegi za Hijja eziwerako.’ Bwe twatuuka e Makka, kwe kugamba olunaku olusooka olunaku lwa Tarwiyah - olwomunaana olwa Dzulhijjah -, Abu Bakr radiallahu 'anhu yayimirira n'awa okubuulira mu maaso g'abantu, yayogera ku mikolo gya Hijja, oluvannyuma lwa Abu Bakr okuwa okubuulira kwe, Ali radliallahu 'anhu yayimirira n'asoma ebbaluwa ya Taubah okutuusa lwe yaggwa. Oluvannyuma lw’ekyo twaddamu okusitula ne Abu Bakr, ku lunaku lwa ‘Arafah, Abu Bakr yawa okubuulira mu maaso g’abantu n’ababuulira ku mikolo gya Hijja yaabwe, Abu Bakr bwe yamala okubuulira, Ali n’asituka n’asoma Surah Bara’ah okutuusa ku nkomerero. Olunaku lw’Essaddaaka bwe lwatuuka, twagenda, Abu Bakr bwe yakomawo, yayimirira n’awa okubuulira mu maaso g’abantu n’ababuulira ku ifadlah -okusimbula- kwabwe, okusala n’emikolo gyabwe. Oluvannyuma lw’okubuulira, Ali yasituka n’asoma ebbaluwa Al Bara’ah okutuusa ku nkomerero. Olunaku lwa nafar eyasooka - okudda okuva e Mina okutuuka e Makkah mu muyengo ogusooka - bwe lwatuuka, Abu Bakr n’adda mu kubuulira mu maaso g’abantu, n’anyumya ku ngeri gye balina okudda - e Makkah -, n’engeri gye baasuula Jumrah, n’okubagoba ku mikolo gyabwe egya Hijja, oluvannyuma lw’okubuulira, olwo Ali n’ayimirira okusoma ebbaluwa ya Taubah mu maaso g’abantu okutuusa lwe yaggwa’.