Al 'aliyy

حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ مَا نَصَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي مَوْطِنٍ كَمَا نَصَرَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَأَنْكَرْنَا ذَلِكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَيْنِي وَبَيْنَ مَنْ أَنْكَرَ ذَلِكَ كِتَابُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ فِي يَوْمِ أُحُدٍ { وَلَقَدْ صَدَقَكُمْ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ } يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَالْحَسُّ الْقَتْلُ { حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ إِلَى قَوْلِهِ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ } وَإِنَّمَا عَنَى بِهَذَا الرُّمَاةَ وَذَلِكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُمْ فِي مَوْضِعٍ ثُمَّ قَالَ احْمُوا ظُهُورَنَا فَإِنْ رَأَيْتُمُونَا نُقْتَلُ فَلَا تَنْصُرُونَا وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا قَدْ غَنِمْنَا فَلَا تَشْرَكُونَا فَلَمَّا غَنِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَاحُوا عَسْكَرَ الْمُشْرِكِينَ أَكَبَّ الرُّمَاةُ جَمِيعًا فَدَخَلُوا فِي الْعَسْكَرِ يَنْهَبُونَ وَقَدْ الْتَقَتْ صُفُوفُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُمْ كَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْهِ وَالْتَبَسُوا فَلَمَّا أَخَلَّ الرُّمَاةُ تِلْكَ الْخَلَّةَ الَّتِي كَانُوا فِيهَا دَخَلَتْ الْخَيْلُ مِنْ ذَلِكَ الْمَوْضِعِ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَالْتَبَسُوا وَقُتِلَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ نَاسٌ كَثِيرٌ وَقَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ أَوَّلُ النَّهَارِ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَصْحَابِ لِوَاءِ الْمُشْرِكِينَ سَبْعَةٌ أَوْ تِسْعَةٌ وَجَالَ الْمُسْلِمُونَ جَوْلَةً نَحْوَ الْجَبَلِ وَلَمْ يَبْلُغُوا حَيْثُ يَقُولُ النَّاسُ الْغَارَ إِنَّمَا كَانُوا تَحْتَ الْمِهْرَاسِ وَصَاحَ الشَّيْطَانُ قُتِلَ مُحَمَّدٌ فَلَمْ يُشَكَّ فِيهِ أَنَّهُ حَقٌّ فَمَا زِلْنَا كَذَلِكَ مَا نَشُكُّ أَنَّهُ قَدْ قُتِلَ حَتَّى طَلَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ السَّعْدَيْنِ نَعْرِفُهُ بِتَكَفُّئِهِ إِذَا مَشَى قَالَ فَفَرِحْنَا حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يُصِبْنَا مَا أَصَابَنَا قَالَ فَرَقِيَ نَحْوَنَا وَهُوَ يَقُولُ اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى قَوْمٍ دَمَّوْا وَجْهَ رَسُولِهِ قَالَ وَيَقُولُ مَرَّةً أُخْرَى اللَّهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَعْلُونَا حَتَّى انْتَهَى إِلَيْنَا فَمَكَثَ سَاعَةً فَإِذَا أَبُو سُفْيَانَ يَصِيحُ فِي أَسْفَلِ الْجَبَلِ اعْلُ هُبَلُ مَرَّتَيْنِ يَعْنِي آلِهَتَهُ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أُجِيبُهُ قَالَ بَلَى فَلَمَّا قَالَ اعْلُ هُبَلُ قَالَ عُمَرُ اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ أَنْعَمَتْ عَيْنُهَا فَعَادِ عَنْهَا أَوْ فَعَالِ عَنْهَا فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَبُو بَكْرٍ وَهَا أَنَا ذَا عُمَرُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ الْأَيَّامُ دُوَلٌ وَإِنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا سَوَاءً قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاكُمْ فِي النَّارِ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَزْعُمُونَ ذَلِكَ لَقَدْ خِبْنَا إِذَنْ وَخَسِرْنَا ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَمَا إِنَّكُمْ سَوْفَ تَجِدُونَ فِي قَتْلَاكُمْ مُثْلًا وَلَمْ يَكُنْ ذَاكَ عَنْ رَأْيِ سَرَاتِنَا قَالَ ثُمَّ أَدْرَكَتْهُ حَمِيَّةُ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَمْ نَكْرَهُّ

Esan dit [Sulaiman bin Dawud] esan digu [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] [bere aita] [Ubaidullah] [Ibn Abbas]-etik; izan ere, esan zuen; "Allahk ez du bere laguntzarik ematen Uhudeko guduan eman zuena bezalako gertaera batean". Ubaidullah esan zuen; baina guk ukatu egin genuen, orduan Ibn Abbasek esan zuen; 'Neure eta ukatzen duen pertsonaren artean Allah Tabaaraka wa Ta'alaren liburua dago. Izan ere, Allah azza wa jalla-k esan du Uhudeko guduan: -Eta, hain zuzen ere, Ala-k bete dizu bere promesa, bere baimenarekin hil zenituztenean-. Ibn Abbasek esan zuen; 'Al hassu-ren esanahia al qatlu -hiltzea- da. -Ahul eta eztabaidan zauden arte- Haren hitza arte -Eta Allahk barkatu zaitu. eta Ala sinisten dutenei grazia - ematen zaiena -. Eta hemen esan nahi dena arkulariak dira, hots, sallallahu 'alaihi wasallam profetak leku batean jarri zituela eta esan zien: "Babes gaitzazu, eta hiltzen gaituztela ikusten baduzu, ez lagundu, eta ikusten baduzu ghanimah bildu dugula, ez zaitez gurekin batera". Hala ere, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak ghanimah bildu eta tropa politeistak baztertu zituenean, bat-batean arku-talde guztiak jaitsi ziren eta beste tropekin batu ziren. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam taldean sartu ziren eta egoera horretan geratu ziren. - bi eskuetako behatzak nahastu zituen, - gero elkarren artean nahastu ziren. Halako zalaparta izan eta arkulariak bertan nahastu zirenean, zaldizko talde bat - tropa politeistetatik - arkulariak zeuden lekutik sartu eta sallallaahu 'alaihi wasallam Profetaren lagunengana hurbildu ziren, orduan borroka gogorra sortu zen haien artean eta egoera are kaotikoagoa bihurtu zen, musulman asko hil zirelarik. Sallallaahu 'alaihi wasallam profetak eta bere lagunek hasieran lortu zuten garaipena arratsaldean, politeisten zazpi edo bederatzi bandera-eramaile hil ziren arte. Orduan musulmanak mendian zehar ibili ziren eta jendeak esaten zuena kobazuloa zenik ez zuten aurkitu, baina harkaitz-arro handi baten azpian zeuden. Orduan Satanek oihu egin zuen; «Mahoma hil zuten» eta inork ez zuen zalantzan jartzen horren egiaz. Eta oraindik ere horretan sinesten dugu, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam hil zutela, ibiltzeko bidetik bi zuhaitzen artean agertu zen arte. Esan zuen: Beraz, pozik ginen, bizitakoa bizi izan ez bagenu bezala izan arte. Esan zuen; Orduan, guregana hurbildu zen, esanez: «Alaren haserrea oso handia da bere Mezularen aurpegiak mintzen dituen jendearen aurka». Esan zuen: Eta berriro esan zuen: 'O Allah, benetan ez gaituzte menderatuko nahiz eta suntsitzen gaituzten', orduan gelditu zen une batez, bat-batean Abu Sufyanek mendi azpian oihukatu zuen; 'Hubal Gorena' bi aldiz, hau da, bere jainkoaren izena, 'non dago Ibn Kabsyah, non dago Ibn Quhafah non dago Ibn Khaththab', orduan Umarrek esan zuen: 'O Allahren mezularia, erantzun al diezaioket?' esan zuen: 'bai', Hubal Goiena dela esan zuenean, orduan Umarrek esan zuen; «Allah handiagoa eta nobleagoa da», esan zuen; orduan esan zuen Abu Sufyanek; O Ibn Khaththab, benetan bere begiek plazerra eman dute, beraz, itzuli harengana eta galde iezaiozu», esan zuen orduan; 'Non dago Ibn Kabsyah, non Ibn Quhafah, non Ibn Khaththab?' orduan erantzun zuen Umarrek; 'Hau Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam da, eta hau Abu Bakr da eta hau Umar da', esan zuen; orduan esan zuen Abu Sufyanek; «Egun bata bestearen atzetik Badr-eko guduan, egunak beti aldatzen ziren eta gudua irabazi eta galdu egiten zen», esan zuen Umarrek; «Gu eta zu ez gara berdinak, gure artean hiltzen direnak zerura joango dira eta zure artean hiltzen direnak infernura», esan zuen; «Hain zuzen ere, hau kontuan hartu duzu, garaitu eta galduta gaudela esan nahi du», esan zuen Abu Sufyanek; «Hain zuzen ere, gure soldaduek sentitu ez zituzten pusketan aurkituko dituzu hildakoak zure artean», esan zuen; gero bere jahiliyyah fanatismoa piztu eta esan zuen; Egia esan, berari gertatu zitzaion eta ez dugu gorrotatzen.