Al 'aliyy

Imam Ahmad : 2478

حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ مَا نَصَرَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِي مَوْطِنٍ كَمَا نَصَرَ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ فَأَنْكَرْنَا ذَلِكَ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ بَيْنِي وَبَيْنَ مَنْ أَنْكَرَ ذَلِكَ كِتَابُ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ فِي يَوْمِ أُحُدٍ { وَلَقَدْ صَدَقَكُمْ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ } يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ وَالْحَسُّ الْقَتْلُ { حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ إِلَى قَوْلِهِ وَلَقَدْ عَفَا عَنْكُمْ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ } وَإِنَّمَا عَنَى بِهَذَا الرُّمَاةَ وَذَلِكَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُمْ فِي مَوْضِعٍ ثُمَّ قَالَ احْمُوا ظُهُورَنَا فَإِنْ رَأَيْتُمُونَا نُقْتَلُ فَلَا تَنْصُرُونَا وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا قَدْ غَنِمْنَا فَلَا تَشْرَكُونَا فَلَمَّا غَنِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَاحُوا عَسْكَرَ الْمُشْرِكِينَ أَكَبَّ الرُّمَاةُ جَمِيعًا فَدَخَلُوا فِي الْعَسْكَرِ يَنْهَبُونَ وَقَدْ الْتَقَتْ صُفُوفُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهُمْ كَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْهِ وَالْتَبَسُوا فَلَمَّا أَخَلَّ الرُّمَاةُ تِلْكَ الْخَلَّةَ الَّتِي كَانُوا فِيهَا دَخَلَتْ الْخَيْلُ مِنْ ذَلِكَ الْمَوْضِعِ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا وَالْتَبَسُوا وَقُتِلَ مِنْ الْمُسْلِمِينَ نَاسٌ كَثِيرٌ وَقَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ أَوَّلُ النَّهَارِ حَتَّى قُتِلَ مِنْ أَصْحَابِ لِوَاءِ الْمُشْرِكِينَ سَبْعَةٌ أَوْ تِسْعَةٌ وَجَالَ الْمُسْلِمُونَ جَوْلَةً نَحْوَ الْجَبَلِ وَلَمْ يَبْلُغُوا حَيْثُ يَقُولُ النَّاسُ الْغَارَ إِنَّمَا كَانُوا تَحْتَ الْمِهْرَاسِ وَصَاحَ الشَّيْطَانُ قُتِلَ مُحَمَّدٌ فَلَمْ يُشَكَّ فِيهِ أَنَّهُ حَقٌّ فَمَا زِلْنَا كَذَلِكَ مَا نَشُكُّ أَنَّهُ قَدْ قُتِلَ حَتَّى طَلَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ السَّعْدَيْنِ نَعْرِفُهُ بِتَكَفُّئِهِ إِذَا مَشَى قَالَ فَفَرِحْنَا حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يُصِبْنَا مَا أَصَابَنَا قَالَ فَرَقِيَ نَحْوَنَا وَهُوَ يَقُولُ اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى قَوْمٍ دَمَّوْا وَجْهَ رَسُولِهِ قَالَ وَيَقُولُ مَرَّةً أُخْرَى اللَّهُمَّ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَعْلُونَا حَتَّى انْتَهَى إِلَيْنَا فَمَكَثَ سَاعَةً فَإِذَا أَبُو سُفْيَانَ يَصِيحُ فِي أَسْفَلِ الْجَبَلِ اعْلُ هُبَلُ مَرَّتَيْنِ يَعْنِي آلِهَتَهُ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أُجِيبُهُ قَالَ بَلَى فَلَمَّا قَالَ اعْلُ هُبَلُ قَالَ عُمَرُ اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ أَنْعَمَتْ عَيْنُهَا فَعَادِ عَنْهَا أَوْ فَعَالِ عَنْهَا فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي كَبْشَةَ أَيْنَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَيْنَ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَبُو بَكْرٍ وَهَا أَنَا ذَا عُمَرُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ الْأَيَّامُ دُوَلٌ وَإِنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لَا سَوَاءً قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاكُمْ فِي النَّارِ قَالَ إِنَّكُمْ لَتَزْعُمُونَ ذَلِكَ لَقَدْ خِبْنَا إِذَنْ وَخَسِرْنَا ثُمَّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَمَا إِنَّكُمْ سَوْفَ تَجِدُونَ فِي قَتْلَاكُمْ مُثْلًا وَلَمْ يَكُنْ ذَاكَ عَنْ رَأْيِ سَرَاتِنَا قَالَ ثُمَّ أَدْرَكَتْهُ حَمِيَّةُ الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ قَدْ كَانَ ذَاكَ وَلَمْ نَكْرَهُّ

Мана [Сулайман бин Дауд] пире [Абдуррахман бин Абу Аз Зинад] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Убайдуллахран] [Ибн Аббасран] каласа пачӗ; чӑнах та вӑл ҫапла каларӗ; «Аллах хӑйӗн пулӑшӑвне Ухуд ҫапӑҫӑвӗнче панӑ пек ӗҫре памасть». Убайдуллах ҫапла каларӗ: анчах эпир ӑна йышӑнмарӑмӑр, вара Ибн Аббас каларӗ; — Манпа ӑна йышӑнман ҫын хушшинче — Аллах Табарака ва Таала кӗнеки. Чӑнах та, Аллах азза ва джалла Ухуд ҫапӑҫӑвӗнче ҫапла каланӑ: -Чӑнах та, Аллах сире Хӑйӗн сӑмахне пурнӑҫларӗ, эсир вӗсене Хӑйӗн ирӗкӗпе вӗлернӗ чухне. Ибн Аббас каланӑ; — Ал-хассу сӑмахӑн пӗлтерӗшӗ — ал-катлу — вӗлерни. -Эсир вӑйсӑр та тавлашуллӑ пуличчен- Унӑн сӑмахӗччен -Чӑнах та, Аллах сире каҫарчӗ. тата Аллахӑн ырӑлӑхӗ пур, ӑна ӗненекенсем ҫине панӑ. Кунта вара ухӑҫӑсем ҫинчен каланӑ, урӑхла каласан, пророк вӗсене пӗр вырӑна лартнӑ та ҫапла каланӑ: «Хӳтӗлӗр пире, енчен те эсир пире вӗлернине куратӑр пулсан, ан пулӑшӑр, эпир ганима пухнине куратӑр пулсан, пирӗнпе пӗрле ан кайӑр». Анчах та пророк саллаллаху алейхи васаллам ганимӑна пуҫтарса мушриксен ҫарӗсене сирсе янӑ чухне сасартӑк ухӑҫӑсен ҫарӗсем пурте анса ытти ҫарсем ҫумне хутшӑннӑ. Вӗсем Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ретне кӗнӗ те ҫав лару-тӑрурах юлнӑ. - икӗ аллин пӳрнисене пӗр-пӗринпе ҫыхрӗ, - унтан пӗр-пӗринпе хутӑшса кайрӗҫ. Ҫакӑн пек пӑлхав пулсан, унта ухӑҫӑсем хутшӑнсан, юланутҫӑсен ушкӑнӗ — мушриксен ҫарӗнчен — ухӑҫӑсем пулнӑ ҫӗртен кӗнӗ те пророкӑн юлташӗсем патне пынӑ, унтан вӗсем хушшинче хаяр ҫапӑҫу пуҫланнӑ та лару-тӑру тата та йӗркесӗрленнӗ, ҫавӑнпа та мӑсӑльмансенчен нумайӑшӗ вилнӗ. Пророк саллаллаху алейхи васаллам тата унӑн юлташӗсем малтанах кӑнтӑрла ирхине ҫӗнтерӳ тунӑ, ҫав вӑхӑтрах мушриксен ялавне йӑтса ҫӳрекенсенчен ҫичӗ-тӑххӑр ҫынна вӗлернӗ. Унтан мӑсӑльмансем ту тӑрӑх утнӑ та ҫынсем ҫӗр хӑвӑлӗ тесе каланине тупайман, анчах вӗсем пысӑк чул бассейн айӗнче пулнӑ. Вара шуйттан кӑшкӑрчӗ; — Мухаммеда вӗлернӗ, анчах ҫакӑн чӑнлӑхӗ пирки никам та иккӗленмен. Эпир ҫакна халӗ те ӗненетпӗр: Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям вӗлернӗ, вӑл хӑй утнӑ ҫулпа икӗ йывӑҫ хушшине курӑничченех. Вӑл каланӑ: Ҫапла вара эпир телейлӗ пултӑмӑр, эпир мӗн тӳссе курнине тӳссе курман пекех пулчӗ. Вӑл ҫапла каларӗ: Унтан вӑл пирӗн пата пычӗ те ҫапла каларӗ: «Аллахӑн ҫилли Хӑйӗн Элчӗн пит-куҫне кӳрентерекен ҫынсем ҫине питӗ пысӑк». Вӑл каланӑ: тата каллех каланӑ: «Эй, Аллах, чӑнах та, вӗсем пире пӗтерсен те пире хуҫаланмӗҫ», — унтан вӑл пӗр самантлӑха чарӑнчӗ, сасартӑк Абу Суфьян ту айӗнче кӑшкӑрчӗ; «Ҫӳлти Хубал» икӗ хутчен, ку вӑл унӑн туррин ячӗ, «ӑҫта Ибн Кабся, ӑҫта Ибн Кухафа ӑҫта Ибн Хатхаб», унтан Умар каланӑ: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ ҫакна хуравлама пултаратӑп-и?» вӑл: «ҫапла», — тенӗ, вӑл Хубал Ҫӳлти тесе каланӑ чухне, вара Умар каланӑ; «Аллах ҫӳлте те чаплӑрах», — тенӗ вӑл; вара Абу Суфьян каларӗ; Эй, Ибн-Хаттаб, чӑнах та, унӑн куҫӗсем киленӗҫ панӑ, ҫавӑнпа та ун патне таврӑн та унран ыйт, — терӗ вӑл вара; — Ӑҫта Ибн Кабся, ӑҫта Ибн Кухафа, ӑҫта Ибн Хатхаб? унтан Умар хуравларӗ; — Ку — Расулуллах, алейхи васаллам, ку — Абу Бакр, ку — Умар, — терӗ вӑл; вара Абу Суфьян каларӗ; — Бадр ҫапӑҫӑвӗнче пӗр кун хыҫҫӑн тепри кунсем яланах улшӑннӑ, ҫапӑҫура ҫӗнтернӗ те, ҫӗнтереймен те пулнӑ, — терӗ Умар; — Эпир те, эсир те пӗр мар, пирӗн хушӑра вилекенсем пӗлӗте каяҫҫӗ, сирӗн хушшӑрта вилекенсем тамӑка каяҫҫӗ, — терӗ вӑл; — Чӑнах та, эсир ҫакна шута илтӗр, ку вӑл эпир ҫӗнтернине тата ҫухату пулнине пӗлтерет, — терӗ Абу Суфьян; — Чӑнах та, эсир хӑвӑр хушшӑрта пирӗн салтаксем туйман татӑк-кӗсӗк вилнисене тупатӑр, — терӗ вӑл; унтан вӑл хӑйӗн джахилия фанатизмне ҫӗклерӗ те ҫапла каларӗ: чӑннипе унпа пулнӑ, эпир ӑна кураймастпӑр.