Nabi tidaklah meninggalkan warisan, semuanya dijadikan shadaqah

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ ذَلِكَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَقَالَ مَالِكٌبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي أَهْلِي حِينَ مَتَعَ النَّهَارُ إِذَا رَسُولُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَأْتِينِي فَقَالَ أَجِبْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى رِمَالِ سَرِيرٍ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ جَلَسْتُ فَقَالَ يَا مَالِ إِنَّهُ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ قَوْمِكَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَاقْبِضْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ أَمَرْتَ بِهِ غَيْرِي قَالَ اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَهُ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا ثُمَّ جَلَسَ يَرْفَا يَسِيرًا ثُمَّ قَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمَا فَدَخَلَا فَسَلَّمَا فَجَلَسَا فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَالِ بَنِي النَّضِيرِ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ قَالَ عُمَرُ تَيْدَكُمْ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالَا قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْفَيْءِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ ثُمَّ قَرَأَ{ وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ إِلَى قَوْلِهِ قَدِيرٌ }فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ قَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَ عُمَرُ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَكُنْتُ أَنَا وَلِيَّ أَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ جِئْتُمَانِي تُكَلِّمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ جِئْتَنِي يَا عَبَّاسُ تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ وَجَاءَنِي هَذَا يُرِيدُ عَلِيًّا يُرِيدُ نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ لَكُمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا فَبِذَلِكَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ فَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ فَإِنِّي أَكْفِيكُمَاهَا

[Ishaq bin Muhammad Al Farwiy-k] [Malik bin Anas] [Ibnu Shihab]-ek [Malik bin Aus Al Hadatsan]-ek esan zigun [Muhammad bin Jubair-ek] hadith-eko istorio bat aipatu zidala, beraz, Malik bin Aus-ekin elkartzera joan nintzen eta gero hadith-ari buruz galdetu nion, eta Malik-ek esan zuen: 'Egun erdian nire familiarekin eserita nengoela, bat-batean 'Umar bin Al Khaththab-en mezulari bat etorri zitzaidan eta esan zidan: 'Bete Amirul Mu'minin-en deia'. Beraz, berarekin joan nintzen ['Umar]-engana, une hartan koltxoi batekin estalita ez zegoen esterilla batean eserita, larruzko burko batean bermatuta zegoena. Agurtu nuen eta gero eseri egin nintzen. Beraz, esan zuen: 'Oi Maal -Malik-, egia esan, zure herriko tenpluko maisuak etorri zaizkigu eta opari txiki eta baliogabeak emateko agindu diet, beraz, onartu hau eta partekatu haiekin'. Esan nuen; «Fededunen Komandantea, niri ez den beste inori agindu bazenio hau», esan zuen, «Onartu, gizona». Harekin eserita nengoela, atezaina, Yarfaa, etorri zitzaion eta esan zion: «[Uthman], [Abdur Rahman bin 'Auf], [Az Zubair] eta [Sa'd bin Abi Waqas] sartzen utziko al diezu?». Umarrek erantzun zuen: «Bai». Ondoren, sartzen utzi zien. Sartu, agurtu eta eseri egin ziren. Yarfaak denbora batez eseri zen eta gero esan zuen: «[Ali] eta [Abbas] ere sartzen utziko al diezu?». Umarrek erantzun zuen: «Bai». Orduan, Umarrek sartzen utzi zien. Sartu, agurtu eta eseri egin ziren. Abbasek esan zuen: «Fededunen Komandantea, erabaki nire eta gizon honen artean». Biak Alak Rasulullah Sallallahu'alaiwasallam-i Bani an-Nadlirren jabetzatik fa'i moduan eman zion jabetzaren inguruan eztabaidan ari ziren. 'Uthman eta bere lagunekin zegoen pertsona taldeak esan zuen: 'O Amirul Mu'minin, erabaki bien arteko kontua eta kendu bat'. 'Umarrek esan zuen: 'Lasai, lagunok! Eta galdetzen dizuet, Alaren izenean, zeinaren baimenarekin ezarri diren zeruak eta lurra, badakizue Alaren Mezulariak, sallallaahu'alaiwasallam-ek, esan zuela: 'Ez dugu ezer oinordetzan jasotzen, atzean uzten duguna sadaqah bihurtzen da?'. Sallallaahu'alaiwasallam Profetak esan nahi zuena -gure hitzetan- bere burua zen. -'Uthman- taldeak esan zuen: 'Bai, hala esan du'. Beraz, 'Umarrek berriro buelta eman eta 'Ali eta 'Abbas-ekin hitz egin zuen; «Bioi galdetzen dizuet, Allahren izenean, badakizue Rasulullah Shallallahu'alaiwasallam-ek horrelako zerbait esan duela?». Biek erantzun zuten: «Bai, hala esan du». Orduan, Umarrek esan zuen: «Horregatik hitz egingo dizuet gai honi buruz. Izan ere, Ala-k bere Mezularia Shallallahu'alaihiwasallam aukeratu du fa'i-ren gai honetan, berari ez dion inori eman, Shallallahu'alaihiwasallam-i. Ondoren, Umarrek Ala-ren hitza irakurri zuen -QS Al Hasyr 6. bertsoa, hau da,: «Eta Ala-k fa'i moduan eman zion guztia -gerra-harrapakinetatik- bere Mezulariari -beren ondasunetatik-...- bere hitzera arte -eta Ala-k du boterea gauza guztien gainean-, bertso hau berezia da Rasulullah Shallallahu'alaiwasallam-entzat. Allahren izenean, ez zuen bildu zuei kasurik egin gabe edo garrantzi handiagoa emanez». Egia esan, eman dizue eta zabaldu dizue -musulmanen artean-, eta gaur egun arte altxor horretatik zerbait geratzen da oraindik. Eta Rasulullah Sallallahu'alaiwasallamek bere familiarentzat janaria eman du urteko diru-sarrera gisa altxor honetatik, gero gainerakoa hartu eta Alaren altxor bihurtu du eta hau guztia bere bizitza osoan erabili du. Galdetzen dizuet, ez al dakizue hau guztia jada?'. Erantzun zuten: 'Bai'. Orduan 'Umarrek 'Aliri eta 'Abbasi' hitz egin zien: 'Galdetzen dizuet bioi, ez al dakizue hau guztia jada?'. 'Umarrek jarraitu zuen: 'Orduan Alak bere Profeta hil zuen sallallaahu'alaihiwasallam, eta gero Abu Bakr-ek esan zuen: 'Rasulullah Shallallahu'alaiwasallam-en zaindaria naiz. Orduan Abu Bakr bihurtu zen buruzagi, eta Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan) egin zuena burutu zuen, eta Alak badaki zer egin zuen Abu Bakr-ek. Zintzoa, jakintsua, zuzena eta egiaren jarraitzailea dela uste dut. Orduan zuek biok etorri eta hitz egin zenidaten, zuen hizkera bat izanik eta zuen helburua ere bat izanik. Zu, Abbas, zure anaiaren semearen zati bat eskatzera etorri zitzaidan. Eta gizon hau, 'Umarrek Ali esan nahi zuena, bere emaztearen zatia eskatzera etorri zen bere aitari. Bioi esaten dizuet Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuela: 'Ez dugu oinordetzarik jasotzen. Uzten dugun guztia karitatea da'. Bioi eman behar nizuela argi geratu ondoren, esango dizuet, nahi baduzue, bioi emango dizuedala, baina gogoratu behar duzue Alaren promesa eta bere dekretua, gai honi buruz benetan badakizuela zer egin zuen Alaren Mezulariak (Alaren bakea eta bedeinkapenak berarengan izan daitezela), zer egin zuen Abu Bakr-ek eta baita nik boterea hartu nuenetik egin dudana ere, eta biok esaten baduzue: "Eman iezaguzu", orduan baldintza horretan, bioi emango dizuet. Eta gogorarazten dizuet guztioi, Alaren izenean, baldintza honekin eman al nien biei?" Uthmanen taldeak esan zuen: "Bai". Orduan Umarrek Alirengana eta Abbasengana joan zen eta esan zuen: "Gogorarazten dizuet bioi, Alaren izenean, baldintza honekin eman al nien biei?" Biek erantzun zuten: "Bai". Orduan Umarrek esan zuen: "Orduan, niregana zatozte gai hau beste baldintza batekin erabaki dezadan. Izan ere, Alaren izenean, zeinaren baimenarekin dauden zeruak eta lurrak, ez dut inoiz gai hau beste baldintza batekin erabakiko. Zuek biok ezin baduzue ordaindu, utzi niri, nik ordezkatuko baitut jabetzaren zaintza".